{"id":257,"date":"2023-03-23T11:15:33","date_gmt":"2023-03-23T10:15:33","guid":{"rendered":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/?p=257"},"modified":"2023-03-23T11:23:15","modified_gmt":"2023-03-23T10:23:15","slug":"medycyna-klasztorna-wiosenne-ziolowe-przysmaki-czesc-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/2023\/03\/23\/medycyna-klasztorna-wiosenne-ziolowe-przysmaki-czesc-2\/","title":{"rendered":"Medycyna klasztorna \u201eWiosenne zio\u0142owe przysmaki” cz\u0119\u015b\u0107 2"},"content":{"rendered":"

Ciep\u0142e dni i noce to nieodzowny sygna\u0142 wiosny, mo\u017cemy ju\u017c \u015bmia\u0142o szuka\u0107 pierwszych ro\u015blin, kwiat\u00f3w, kt\u00f3re nadaj\u0105 si\u0119 do zjedzenia.<\/p>\n

\u00a0Ro\u015blin\u0105 tak\u0105 jest mi\u0119dzy innymi pokrzywa (Urtica dioica<\/em>) najcenniejsza z ro\u015blin i przyjazna cz\u0142owiekowi. Cho\u0107 parzy to jednak ro\u015bnie prawie pod strzech\u0105, cenny dodatek do zup i sa\u0142atek, a dla bardziej odwa\u017cnych do kanapek. Wzmacnia i oczyszcza organizm, uzupe\u0142nia niedobory minera\u0142\u00f3w i witamin. Na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki, znajdziemy r\u00f3wnie\u017c bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea<\/em>) stosowany jako dodatek do zup, sa\u0142atek czy piwa, wysuszony traktowany by\u0142 jako przyprawa.<\/p>\n

\"Fio\u0142ek<\/a>Fio\u0142ek wonny<\/p>\n

 <\/p>\n

Najlepsze w\u0142a\u015bciwo\u015bci tak smakowe jak i zdrowotne maj\u0105 osobniki brunatne, kt\u00f3re by\u0142y mocno eksponowane na s\u0142o\u0144cu. M\u0142ody krwawnik (Achillea millefolium<\/em>), mniszek lekarski (Taraxacum officinale<\/em>), \u017cywokost lekarski (Symphytum officinale<\/em>) to jedne z wielu ro\u015blin, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 i stosowa\u0107 jako wiosenny zestaw sa\u0142atkowy.<\/p>\n

Barszcz zwyczajny (Heracleum sphondylium<\/em>) od kt\u00f3rego pochodzi nazwa potrawy \u201ebarszcz\u201d, pierwotnie zupa nazywana barszczem zawiera\u0142a jako g\u0142\u00f3wny sk\u0142adnik p\u0119dy li\u015bciowe w\u0142a\u015bnie Heraclum<\/em> i by\u0142a to zupa biedoty i ch\u0142opstwa. P\u00f3\u017aniej barszcz robiono z dodatkiem burak\u00f3w \u0107wik\u0142owych (Beta vulgaris ssp. vulgaris var. Conditiva<\/em>) z dodatkami. P\u0119dy jak i korzenie barszczu zwyczajnego zjadano w formie kiszonej, co podkre\u015bla\u0142o jego smak, cho\u0107 swym zapachem by\u0142 bardziej intensywnym ni\u017c kiszona kapusta, fermentowany s\u0142u\u017cy\u0142, jako produkt do wytwarzania alkoholu. W zagajnikach le\u015bnych mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c cenn\u0105 ro\u015blin\u0119 stosowan\u0105 tak w kuchni jak i lecznicz\u0105, a by\u0142 to i jest nadal czosnek nied\u017awiedzi (Allium ursinum<\/em>), dzi\u015b podlega on jednak ochronie, ale mo\u017cemy go zbiera\u0107 z w\u0142asnych ogrod\u00f3w czy upraw.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Czosnek nied\u017awiedzi<\/p><\/div>\n

Znamy bardziej w\u0142a\u015bciwo\u015bci czosnku pospolitego (Allium sativum<\/em>). Rodzina czosnkowatych jest do\u015b\u0107 liczna. Mamy tu szerok\u0105 rodzin\u0119 czosnku, jak cebul\u0119, por czy szczypiorek. Li\u015bcie czosnku nied\u017awiedziego to cenny sk\u0142adnik wielu potraw jak i przetwor\u00f3w kt\u00f3re powinni\u015bmy robi\u0107, aby mie\u0107 ten sk\u0142adnik na zim\u0119. Li\u015bcie czosnku nied\u017awiedziego mo\u017cemy kisi\u0107, marynowa\u0107 robi\u0107 pesto z dodatkiem nasion i innych warzyw, jest to cenna przyprawa, aromatyczna i lecznicza, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy stosowa\u0107 przez ca\u0142y rok.<\/p>\n

Wiosna to te\u017c bogactwo sok\u00f3w. Pierwszym najbardziej znanym to \u201eoska\u0142a\u201d czyli sok z brzozy (B. pendula, B. pubescens<\/em>), polecany w chorobach dr\u00f3g moczowych, ale te\u017c jako \u017ar\u00f3d\u0142o cennych bia\u0142ek tak jak sok z klonu i innych drzew, ale w naszej szeroko\u015bci geograficznej jak i kulturowej tylko oska\u0142a znalaz\u0142a uznanie. Wraz z wyd\u0142u\u017caj\u0105cym si\u0119 dniem i wzrostem temperatury coraz wi\u0119cej ro\u015blin tak rocznych, dwuletnich i wieloletnich wypuszcza swoje p\u0119dy i rozwija li\u015bcie. Podobnie i drzewa owocowe rozwijaj\u0105 p\u0105ki kwiatowe, aby po ich przekwitni\u0119ciu rozwin\u0105\u0107 p\u0105ki li\u015bciowe. Gdy wiosna jest w pe\u0142ni, spi\u017carnia ro\u015blin i kwiat\u00f3w jadalnych rozpo\u015bciera si\u0119 po horyzont. Zbierajmy i jedzmy, cieszmy si\u0119 zdrowymi smako\u0142ykami z ro\u015blin jadalnych.<\/p>\n

Co mo\u017cemy zrobi\u0107 z tych jak i wielu innych ro\u015blin nie wymienionych w artykule. Mo\u017cliwo\u015bci kulinarne s\u0105 przeogromne, wszystko zale\u017cy od naszej inicjatywy i doboru sk\u0142adnik\u00f3w. Smaczne sur\u00f3wki, sa\u0142atki z dodatkiem m\u0142odych p\u0119d\u00f3w i ogonk\u00f3w li\u015bciowych, mo\u017cemy blanszowa\u0107, karmelizowa\u0107 i stosowa\u0107 do ciast (np. ogonki li\u015bciowe arcydzi\u0119gla), a je\u015bli chcemy poczu\u0107 specyficzny smak ro\u015blin mo\u017cemy je posoli\u0107, pokroi\u0107 i na\u0142o\u017cy\u0107 na kanapk\u0119 (listki pokrzywy), lub lekko os\u0142odzi\u0107 i zrobi\u0107 napar, smaczn\u0105 wiosenn\u0105 herbat\u0119 zio\u0142ow\u0105 z kwiat\u00f3w forsycji (Forsythia Vahl<\/em>), magnolii (Magnolia<\/em>), pierwiosnka lekarskiego (Primula veris<\/em>) czy miodunki plamistej (Pulmonaria officinalis<\/em>) z fio\u0142kiem wonnym (Viola odorata<\/em>).<\/p>\n

Je\u015bli chcemy na d\u0142u\u017cej przechowa\u0107 zebrane cz\u0119\u015bci ro\u015blin dla zachowania ich naturalnego smaku mo\u017cemy je mrozi\u0107 lub kisi\u0107. Kiszonki to od wiek\u00f3w znany i stosowany spos\u00f3b konserwowania i przechowywania produkt\u00f3w spo\u017cywczych na trudne czasy, kiszenie nie niszczy sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, ale podnosi ich przyswajalno\u015b\u0107, dost\u0119pno\u015b\u0107, a przy tym uzupe\u0142niamy istotn\u0105 dla zdrowia flor\u0119 bakteryjn\u0105. Star\u0105 metod\u0105 przechowywania jest r\u00f3wnie\u017c suszenie, tu jednak wraz z utrat\u0105 wody nast\u0119puj\u0105 procesy destrukcyjne w ro\u015blinach i tracimy na zawarto\u015bci witamin, polifenoli i flawonoid\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 cennymi prozdrowotnymi sk\u0142adnikami po\u017cywienia. Produkty spo\u017cywcze mo\u017cemy konserwowa\u0107 poprzez obr\u00f3bk\u0119 ciepln\u0105, ale i w\u00f3wczas tracimy cenne sk\u0142adniki. Mo\u017cemy te\u017c soli\u0107, a nast\u0119pnie pasteryzowa\u0107 jak na przyk\u0142ad li\u015bcie pokrzywy, aby latem przygotowa\u0107 sobie smaczn\u0105 zup\u0119 pokrzywow\u0105.<\/p>\n

Wiele ro\u015blin i ich cz\u0119\u015bci jest jadalnych, maj\u0105 r\u00f3\u017cny smak nie zawsze przyjemny, mog\u0105 stanowi\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o cennych warto\u015bci od\u017cywczych podczas braku po\u017cywienia, ale nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce s\u0105 te\u017c ro\u015bliny jak i grzyby truj\u0105ce, cz\u0119sto rosn\u0105ce z ro\u015blinami jadalnymii bardzo je przypominaj\u0105ce. Tylko osoba znaj\u0105ca i z praktyk\u0105 w rozpoznawaniu ro\u015blin powinna je zbiera\u0107 i podawa\u0107 do spo\u017cycia. Budowa organ\u00f3w ro\u015blin ich kolor i cz\u0119sto gorzki smak to istotny element wiedzy, jak\u0105 ka\u017cdy zbieracz powinien posiada\u0107 by unikn\u0105\u0107 zatrucia a nawet \u015bmierci po spo\u017cyciu ro\u015blin. Wcze\u015bniejsze pokolenia ch\u0142op\u00f3w w okresie przedn\u00f3wka i wiosny zbierali tylko te ro\u015bliny, kt\u00f3re by\u0142y znane, sprawdzone i pewne, \u017ce s\u0105 jadalne. Jako zielarz \u2013 fitoterapeuta nie zalecam osobom z ma\u0142\u0105 wiedz\u0105 i do\u015bwiadczeniem, aby zbiera\u0142y i spo\u017cywa\u0142y ro\u015bliny, kt\u00f3rych nie znaj\u0105, a kt\u00f3re opisa\u0142em w tym artykule. Ro\u015bliny te\u017c s\u0105 truj\u0105ce, brak wiedzy mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 tragicznie. Mimo wa\u017cnej przestrogi przed zbieraniem nieznanych ro\u015blin, jako po\u017cywienie, zach\u0119cam do poszukiwania wiedzy naukowo potwierdzonej jak i praktycznego wykorzystania tych cz\u0119\u015bci ro\u015blin, kt\u00f3re s\u0105 cennym sk\u0142adnikiem naszego po\u017cywienia, co w dobie mocno przetworzonej \u017cywno\u015bci mo\u017ce by\u0107 cennym \u017ar\u00f3d\u0142em witamin, bia\u0142ek i innych z\u0142o\u017conych substancji korzystnie wp\u0142ywaj\u0105cych na nasz organizm po zimie. <\/em><\/strong><\/p>\n

Brat Jan z Dukli OH<\/p>\n

* Artyku\u0142 nie stanowi porady medycznej, lekarskiej czy farmaceutycznej. Czytelnik przed podj\u0119ciem jakiejkolwiek decyzji, co do leczenia, powinien skonsultowa\u0107 si\u0119 (w zale\u017cno\u015bci od potrzeb) z lekarzem lub farmaceut\u0105.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

sk\u0142adniki diety i napar\u00f3w<\/p>\n","protected":false},"author":52,"featured_media":258,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/257"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/52"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=257"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/257\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":270,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/257\/revisions\/270"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/258"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=257"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=257"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=257"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}