{"id":117,"date":"2022-10-22T19:08:32","date_gmt":"2022-10-22T17:08:32","guid":{"rendered":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/?p=117"},"modified":"2023-03-23T11:29:56","modified_gmt":"2023-03-23T10:29:56","slug":"jozefek-czyli-o-hyzopie-lekarskim-czesc-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/2022\/10\/22\/jozefek-czyli-o-hyzopie-lekarskim-czesc-2\/","title":{"rendered":"J\u00f3zefek, czyli o hyzopie lekarskim, cz\u0119\u015b\u0107 2"},"content":{"rendered":"

\u201e Pokrop mnie hizopem, a\u00a0stan\u0119 si\u0119 czysty, obmyj minie, a\u00a0nad\u00a0\u015bnieg wybielej\u0119\u201d<\/em>
\nPsalm 51,9<\/p>\n

Surowiec zielarski.<\/strong><\/p>\n

Surowcem zielarskim oraz jako przypraw\u0119 stosuje si\u0119 kwitn\u0105ce ziele. Zbierany jest dopiero w drugim roku wegetacji, na pocz\u0105tku kwitnienia. Zbioru mo\u017cna dokonywa\u0107 dwukrotnie, przy czym ostatni zbi\u00f3r powinien by\u0107 wykonany do pod koniec sierpnia, pozwoli to na przygotowanie si\u0119 ro\u015bliny do przezimowania. Zebrane ziele suszymy pod zadaszeniem w suszarni naturalnej z dobr\u0105 wentylacj\u0105, w suszarni termicznej temperatura powietrza nie mo\u017ce przekracza\u0107 40\u00b0C. Tak pozyskany surowiec jest bogaty w olejek eteryczny, kt\u00f3rego zawarto\u015b\u0107 w li\u015bciach wynosi od 0,3 do 1%, a w kwiatostanach od 0,9 do 2%. Sk\u0142adnik\u00f3w olejku eterycznego w zale\u017cno\u015bci od \u017ar\u00f3d\u0142a pochodzenia surowca mo\u017ce by\u0107 od kilku do kilkunastu, a najwa\u017cniejsze z nich to: b-pinen, linalol, pinokamfon i izopinokamfon. Znajdziemy tu r\u00f3wnie\u017c sporo garbnik\u00f3w, flawonoid\u00f3w (w tym diosmina, hyzopina), a tak\u017ce kwasy fenolowe i gorycze. Znajduj\u0105 si\u0119 tu r\u00f3wnie\u017c fitosterole (\u00df-sitosterol i stigmasterol) oraz triterpeny (kwas oleanolowy i ursolowy). Olejek otrzymujemy metod\u0105 destylacji z para wodn\u0105, jest koloru jasno\u017c\u00f3\u0142tego lub jasnozielonego o s\u0142odkim korzennym, kamforowym zapachu.<\/p>\n

Zastosowanie i wskazania<\/strong>.<\/p>\n

Tak bogaty sk\u0142ad sprawia, \u017ce hyzop, olejek hyzopowy ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwbakteryjne, przeciwgrzybiczne i przeciwwirusowe. Skutecznie zwalcza infekcje gronkowcem z\u0142ocistym, grzybice w tym uk\u0142adu pokarmowego. Hamuje rozw\u00f3j Escherichia coli, Pseudomonas aeroginosae <\/em>czy Candidia albica. <\/em>St\u0119\u017cenie stosowanego olejku tak doustnie jak i zewn\u0119trznie do naciera\u0144 oraz w aromatoterapii nie mo\u017ce przekracza\u0107 st\u0119\u017cania 1-3%, gdy\u017c zauwa\u017cono jego silnie dzia\u0142anie neurotoksyczne. Ekstrakty wodne wykazuj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci antyoksydacyjne i korzystnie wp\u0142ywaj\u0105ce na gospodark\u0119 w\u0119glowodanow\u0105, wspomagaj\u0105 leczenie i profilaktyk\u0119 cukrzycy. Napary jak i odwary pite regularnie przynosz\u0105 popraw\u0119 w przezi\u0119bieniu, grypie i nie\u017cytach oskrzeli, w dychawicy oskrzelowej, hamuj\u0105 biegunk\u0119 i infekcj\u0119 bakteryjn\u0105 jelit reguluj\u0105c wch\u0142anianie i perystaltyk\u0119. Nalewki przynosz\u0105 ulg\u0119 w zapaleniu oskrzeli z uporczywym kaszlem, a w po\u0142\u0105czeniu z zio\u0142ami jak: lukrecja, oman, biedrzeniec any\u017c i babka lancetowata dzia\u0142aj\u0105 wykrztu\u015bnie i os\u0142onowo na b\u0142ony \u015bluzowe dr\u00f3g oddechowych.\u00a0 Zewn\u0119trznie w formie p\u0142ukanek, ok\u0142ad\u00f3w leczy stany zapalne gard\u0142a i jamy ustnej, zmniejsza napi\u0119cie i stany zapalne naczy\u0144 krwiono\u015bnych, dzia\u0142aj\u0105c przeciwwirusowo i przeciwzapalnie. U dzieci polecany w chorobach dr\u00f3g oddechowych z gor\u0105czk\u0105 i kaszlem. Stosowanie preparat\u00f3w z hyzopu (syrop, napar, odwar czy nalewka) uwarunkowane jest wiekiem pacjenta jego wra\u017cliwo\u015bci\u0105 i zdiagnozowanym problemem zdrowotnym. Olejek eteryczny w postaci rozcierki (np. z oliw\u0105) i z dodatkiem innych olejk\u00f3w jak tymiankowym, eukaliptusowym, sosnowym, rozmarynowym czy z gauterii mo\u017cemy stosowa\u0107 do k\u0105pieli, naciera\u0144 i w aromatoterapii w schorzeniach dr\u00f3g oddechowych, sk\u00f3ry i b\u00f3lach reumatycznych. Tradycyjna medycyna Chi\u0144ska zaleca stosowanie ziela Hyzopy w zaflegmieniu i zaleganiu wydzieliny w drogach oddechowych, jako \u015brodek odflegmiaj\u0105cy.<\/p>\n

\"Hyzop<\/a><\/div><\/div><\/div><\/figure><\/div><\/div>\n

 <\/p>\n

Ogr\u00f3d i pszczelarstwo.<\/strong><\/p>\n

Hyzop znajdziemy przydomowych ogrodach pojedynczo rosn\u0105cy lub w kompozycjach z innymi zio\u0142ami na rabatach. Wymienia go Adam Mickiewicz opisuj\u0105c zio\u0142owy ogr\u00f3d Zosi w \u201ePanu Tadeuszu\u201d. Uprawiany bywa te\u017c w pojemnikach dla ozdoby lub jako ro\u015blina przyprawowa, lub na plantacji. Taka uprawa w pojemnikach pozwala na swobodne artystyczne kombinacje i uk\u0142ady z innymi ro\u015blinami podobnie uprawianymi, przestawianie pozwala na tworzenie artystycznych kobierc\u00f3w kwiatowych bez przesadzania ro\u015blin, co zapobiega stresom ro\u015blin. Rabaty z ro\u015blin olejkowych takich jak hyzop, lawenda, oregano, czy sza\u0142wia dostarczaj\u0105 wielu dozna\u0144 zmys\u0142owych, relaksuj\u0105 i odpr\u0119\u017caj\u0105, s\u0105 r\u00f3wnie\u017c naturalnym \u015brodkiem odstraszaj\u0105cym komary. Hyzop charakteryzuje si\u0119 szybkim wzrostem i miododajno\u015bci\u0105, dzi\u0119ki czemu stanowi dobry po\u017cytek dla pszcz\u00f3\u0142. Wydajno\u015b\u0107 z 1 hektara uprawy hyzopu lekarskiego to 200 \u2013 400 kg miodu.<\/p>\n

Kulinaria.<\/strong><\/p>\n

Walory smakowe, cho\u0107 zapomniane w XIX wieku ponownie powr\u00f3ci\u0142y. Zastowany do potrawy dodaje aromatu i \u015bwie\u017co\u015bci a tak\u017ce poprawia trawienie. \u0141atwo\u015b\u0107 uprawy a przez to dost\u0119pno\u015b\u0107 sprawia, \u017ce ka\u017cdy mo\u017ce mie\u0107 przypraw\u0119 w zasi\u0119gu r\u0119ki. Przyjemny, balsamiczny, s\u0142odkawo \u2013 kamforowy zapach z cierpkim dodatkiem korzennego posmaku jest cennym dodatkiem do md\u0142ych potraw, niewielki dodatek zmienia smak i zach\u0119ca do konsumpcji zupy ziemniaczanej, fasolowej czy twarog\u00f3w, ser\u00f3w i pasztet\u00f3w. Kie\u0142basy, pieczenie wo\u0142owe i zrazy, sa\u0142atki czy marynaty smakuj\u0105 i wygl\u0105daj\u0105 smaczniej z dodatkiem tak \u015bwie\u017cego jak i suszonego ziela hyzopu. Te smakowe walory znalaz\u0142y uznanie w nalewkach klasztornych Cysters\u00f3w jak i Benedyktyn\u00f3w w robionych prze Zakony trunkach typu Chartreuse.<\/p>\n

Tradycja stosowania j\u00f3zefka potwierdzona jest wiekami stosowania w medycynie jak i w kuchni. Hyzop lekarski to ro\u015blina dana od Boga na pocieszenie ludziom i na ich oczyszczenie.<\/p>\n

Za \u015bw. Paw\u0142em mo\u017cemy powt\u00f3rzy\u0107 \u201ePrzeto czy jecie, czy pijecie, czy cokolwiek innego czynicie, wszystko na chwa\u0142\u0119 Bo\u017c\u0105 czy\u0144cie.\u201d 1 Kor 10,31<\/em><\/p>\n

Kilka przepis\u00f3w:<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. Napar z 2 \u2013 3 \u0142y\u017cek sto\u0142owych ziela i czubk\u00f3w kwiatostan\u00f3w na 1 l wody, pity 3 razy dziennie po szklance, zalecany jest przy przewlek\u0142ych i ostrych nie\u017cytach g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych i przy astmie.<\/li>\n
  2. Napar z kwitn\u0105cych p\u0119d\u00f3w \u0142agodzi obrz\u0119k i st\u0142uczenia.<\/li>\n
  3. Napar z 2-3 \u0142y\u017cek sto\u0142owych kwitn\u0105cego ziela hyzopu na 1 l wody i pity 3 razy po \u00bd szklanki \u0142agodzi b\u00f3le reumatyczne.<\/li>\n
  4. Napar z 2 \u2013 3 \u0142y\u017cek hyzopu w 1 l wody przynosi ulg\u0119 przy infekcji oczu jako ok\u0142ady oraz w infekcjach gard\u0142a, jamy ustnej i migda\u0142k\u00f3w cz\u0119sto pukaj\u0105c.<\/li>\n
  5. W okresie mi\u0119dzywojennym tj. w roku 1929 wydany zosta\u0142 dwutomowy poradnik \u201eLekarz ratuj\u0105cy zdrowie\u201d, w tomie drugim znajdujemy zalecenie, aby w astmie pi\u0107 przygotowany odwar wg sk\u0142adu:<\/li>\n<\/ol>\n

    Korze\u0144 omanu 60g, woda kopytnikowa 500g, hyzop lekarski 60g
    \nWszystko gotowa\u0107 z dodatkiem cukru do uzyskanie konsystencji miodu. Pi\u0107 trzy razy dziennie po 30g.<\/p>\n

      \n
    1. Profesor Jan Muszy\u0144ski zaleca\u0142 mieszank\u0119 z hyzopem przy nie\u017cytach oskrzeli i jelit.
      \nZiele hyzopu 100g, ziele macierzanki 50g, li\u015b\u0107 sza\u0142wii 50g, li\u015b\u0107 podbia\u0142u 100g<\/li>\n<\/ol>\n

      \u201eNie wiem wprawdzie, jak z ch\u0119ci moich przys\u0142ugiwania si\u0119 b\u0119d\u0119 szcz\u0119\u015bliwy; ufam przecie\u017c b\u0119d\u0105 ludzie tego zdania, i\u017c nie masz dzie\u0142a tak pod\u0142ego, w kt\u00f3rym by si\u0119 cokolwiek dobrego nie znalaz\u0142o<\/em>\u201d.Ks. Krzysztof Kluk<\/em><\/p>\n

      \u00a0 Br.\u00a0Jan z\u00a0Dukli OH<\/strong><\/p>\n

      \u00a0<\/strong><\/p>\n

      * Artyku\u0142 nie stanowi porady medycznej, lekarskiej czy farmaceutycznej. Czytelnik przed podj\u0119ciem jakiejkolwiek decyzji, co do leczenia, powinien skonsultowa\u0107 si\u0119 (w zale\u017cno\u015bci od potrzeb) z lekarzem lub farmaceut\u0105.<\/p>\n

      Bibliografia u autora.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      w medycynie i religii<\/p>\n","protected":false},"author":52,"featured_media":134,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/52"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":277,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117\/revisions\/277"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/134"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/ziololecznictwo-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}