{"id":22,"date":"2016-01-19T12:01:21","date_gmt":"2016-01-19T11:01:21","guid":{"rendered":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-wroclaw\/?page_id=22"},"modified":"2016-01-19T12:01:21","modified_gmt":"2016-01-19T11:01:21","slug":"historia-kosciola","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-wroclaw\/historia-kosciola\/","title":{"rendered":"Historia Ko\u015bcio\u0142a"},"content":{"rendered":"

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy Zakonu Bonifratr\u00f3w we Wroc\u0142awiu (dawniej: Barmherzige Br\u00fcderkirche)<\/strong>\u00a0to zabytkowy ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki znajduj\u0105cy si\u0119 na Przedmie\u015bciu O\u0142awskim, przy ul. Traugutta, kt\u00f3ry jest ko\u015bcio\u0142em klasztornym Zakonu Bonifratr\u00f3w od czasu ich przybycia do Wroc\u0142awia.\u00a0[Odb\u0105d\u017a Wirtualn\u0105 Podr\u00f3\u017c po Ko\u015bciele: Kliknij:\u00a0\u00a0cz. 1,\u00a0cz. 2,\u00a0cz. 3]\n

Historia<\/strong>
\n\u015awi\u0105tyni\u0119 zaprojektowa\u0142 prawdopodobnie przebywaj\u0105cy w\u00f3wczas w Wiedniu Matthias Steinl, a korekty projektu wykona\u0142 Johann Blasius Peintner.\u00a0Prace budowlane rozpocz\u0119to w dniu 15 listopada 1714 r., w dwa dni po zatwierdzeniu projektu. Uroczysto\u015b\u0107\u00a0wmurowania kamienia w\u0119gielnego z udzia\u0142em biskupa wroc\u0142awskiego Ludwika Franciszka von Neuburga\u00a0mia\u0142a miejsce w dniu\u00a010 lipca 1715 r.<\/p>\n

Prace budowlane trwa\u0142y do roku 1722, kiedy to w dniu 8 pa\u017adziernika zatkni\u0119to na wie\u017cy ko\u015bcio\u0142a ga\u0142k\u0119.\u00a0W latach 1724-1736 trwa\u0142y prace nad wyka\u0144czaniem wn\u0119trza \u015bwi\u0105tyni.\u00a0W dniu 24 kwietnia 1727 biskup pomocniczy wroc\u0142awski Elias Daniel Sommerfeld dokona\u0142 konsekracji o\u0142tarza g\u0142\u00f3wnego.<\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 dozna\u0142 z zniszcze\u0144 w czasie wojen \u015bl\u0105skich toczonych w latach 1740-1757, jak r\u00f3wnie\u017c w czasie obl\u0119\u017cenia miasta przez wojska napoleo\u0144skie w roku 1806, powa\u017cne straty przynios\u0142a r\u00f3wnie\u017c pow\u00f3d\u017a w roku 1813.
\nSekularyzacja d\u00f3br ko\u015bcielnych w Prusach w roku 1810 nie obj\u0119\u0142a zakonu bonifratr\u00f3w,\u00a0dzi\u0119ki czemu ko\u015bci\u00f3\u0142 i szpital nadal by\u0142 ich w\u0142asno\u015bci\u0105.<\/p>\n

W XIX i na pocz\u0105tku XX wieku mia\u0142o miejsce kilka powa\u017cniejszych remont\u00f3w \u015bwi\u0105tyni, min. w roku 1829 od\u015bwie\u017cono polichromi\u0119 o\u0142tarza, 1848 remont dachu i tynkowanie, 1859 malowanie \u015bcian i sklepienia, w latach 1907-1908 gruntowny remont wn\u0119trza i elewacji.<\/p>\n

W czasie II wojny \u015bwiatowej, pocz\u0105wszy od roku 1944 (podczas obl\u0119\u017cenia Festung Breslau), \u00a0 pod \u015bwi\u0105tyni\u0105 w kryptach ko\u015bcio\u0142a istnia\u0142 konspiracyjny szpital zorganizowany przez ojca Doroteusza Heyno\u0142a,\u00a0w kt\u00f3rym przechowano 100 ameryka\u0144skich i radzieckich je\u0144c\u00f3w wojennych – pilot\u00f3w zestrzelonych nad Wroc\u0142awiem przywo\u017conych do pobliskiego szpitala. Prze\u017cy\u0142o 98. Szpital w krypcie s\u0105siadowa\u0142 przez \u015bcian\u0119 z oficjalnym Festungs-Lazarett IV.<\/p>\n

Straty poniesione w wyniku dzia\u0142a\u0144 wojennych w roku 1945\u00a0w por\u00f3wnaniu z innymi wroc\u0142awskimi ko\u015bcio\u0142ami okaza\u0142y si\u0119 niewielkie\u00a0wynios\u0142y one ok. 6%.\u00a0\u00a0Zniszczeniu uleg\u0142y w ca\u0142o\u015bci okna i witra\u017ce oraz cz\u0119\u015b\u0107 wie\u017cy, sp\u0142on\u0119\u0142y tak\u017ce konfesjona\u0142y.
\nW latach 1945-1949\u00a0z powodu zniszcze\u0144 wspomnianego powy\u017cej ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Maurycego\u00a0ko\u015bci\u00f3\u0142 Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej pe\u0142ni\u0142 tymczasowo funkcj\u0119 \u015bwi\u0105tyni parafialnej,\u00a0p\u00f3\u017aniej powr\u00f3ci\u0142 do swojej pierwotnej funkcji \u015bwi\u0105tyni klasztornej, kt\u00f3r\u0105 pe\u0142ni nieprzerwanie do dzi\u015b.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Charakterystyka<\/strong>
\n\u015awi\u0105tynia jest wybudowana w stylu p\u00f3\u017anobarokowym,\u00a0z ceg\u0142y i otynkowana, orientowana. Bry\u0142\u0119 ko\u015bcio\u0142a tworzy tr\u00f3jprz\u0119s\u0142owa nawa, w kt\u00f3rej jedno prz\u0119s\u0142o zajmuje empora organowa, dwuprz\u0119s\u0142owe, zamkni\u0119te p\u00f3\u0142koli\u015bcie prezbiterium, wtopiona w fasad\u0119 zachodni\u0105 pi\u0119ciokondygnacyjna wie\u017ca oraz przylegaj\u0105ce do nawy dwa rz\u0119dy kaplic kryte wsp\u00f3lnym dachem i ni\u017csze od nawy, od strony po\u0142udniowej umieszczono trzy kaplice, a od p\u00f3\u0142nocnej cztery. Nawa i prezbiterium kryte s\u0105 sklepieniami kolebkowymi na gurtach z plafonami, kaplice boczne natomiast sklepieniami \u017caglastymi.<\/p>\n

Uk\u0142ad pomieszcze\u0144 ko\u015bcio\u0142a zaliczany jest do rozwi\u0105za\u0144 emporowo-bazylikowych. Ko\u015bci\u00f3\u0142 po\u0142\u0105czony jest z budynkiem klasztoru po\u0142udniowo-wschodnim naro\u017cnikiem. Elewacje boczne \u015bwi\u0105tyni s\u0105 skromne, jedynie elewacja zachodnia otrzyma\u0142a bogatsz\u0105 opraw\u0119 podkre\u015blaj\u0105c pi\u0119ciokondygnacyjn\u0105 wie\u017c\u0119 z portalem g\u0142\u00f3wnym wykonanym z piaskowca.<\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 posiada pi\u0119kne barokowe wyposa\u017cenie wn\u0119trza, kt\u00f3re do naszych czas\u00f3w zachowa\u0142o si\u0119 niemal w ca\u0142o\u015bci. G\u0142\u00f3wny i boczny o\u0142tarz zaprojektowa\u0142 Matthias Steinl, a wykona\u0142 w latach 1719-24 Thomas Wei\u00dffeld.\u00a0Obraz autorstwa Johanna Georga Schmidta przedstawia Mari\u0119 polecaj\u0105c\u0105 wroc\u0142awskich bonifratr\u00f3w opiece Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej.\u00a0Wida\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142, klasztor i kolumn\u0119 Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej, kt\u00f3rej w rzeczywisto\u015bci nie ma. Ale mia\u0142a by\u0107 ufundowana przez brata pierwszego przeora wroc\u0142awskiego konwentu, wi\u0119c artysta – Johann Georg Schmidt – namalowa\u0142 j\u0105 na wszelki wypadek.<\/p>\n

Ozdob\u0105 \u015bwi\u0105tyni jest te\u017c wspania\u0142a ambona z 1736 roku.\u00a0Jej schody ukryte s\u0105 w murze i prowadz\u0105 z zakrystii.\u00a0Kosz ambony ozdabiaj\u0105 trzy reliefy zwi\u0105zane z pos\u0142annictwem bonifratr\u00f3w\u00a0– widzimy na nich scen\u0119 cudownego rozmno\u017cenia chleba, Jezusa z Samarytank\u0105 przy studni Jakuba i mi\u0142osiernego Samarytanina. Z kolei\u00a0na baldachimie, mi\u0119dzy girland\u0105 kwiat\u00f3w a g\u0142\u00f3wkami anielskimi,\u00a0umieszczono kul\u0119 armatni\u0105 – pami\u0105tk\u0119 po bombardowaniu Wroc\u0142awia w 1806 roku.<\/p>\n

Cenne s\u0105 tak\u017ce boczne o\u0142tarze,\u00a0a w\u015br\u00f3d nich o\u0142tarz \u015bw. J\u00f3zefa.\u00a0Do jego budowy u\u017cyto kamiennej p\u0142yty z piaskowca, na kt\u00f3rej widnieje wyobra\u017cenie koronacji Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny przez Zbawiciela i \u0142aci\u0144ski fragment\u00a0„Pie\u015bni nad Pie\u015bniami”.\u00a0O\u0142tarz jest XVIII-wieczny, ale\u00a0p\u0142yta powsta\u0142a ok. 1400 roku. Nie wiadomo dok\u0142adnie, sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142a w ko\u015bciele, ale jest najstarszym zabytkiem w jego wn\u0119trzu.<\/p>\n

Warto te\u017c usi\u0105\u015b\u0107 cho\u0107 na chwil\u0119 w \u0142awce.\u00a0\u0141awki maj\u0105 prawie 300 lat, ale s\u0105 w znakomitym stanie – d\u0119bowe i pi\u0119knie zdobione.<\/p>\n

Pod \u015bwi\u0105tyni\u0105 znajduje si\u0119 krypta, niedost\u0119pna dla zwiedzaj\u0105cych (z wyj\u0105tkiem Uroczysto\u015bci Wszystkich Zmar\u0142ych).Nad wej\u015bciem wykuty jest fragment Psalmu 129. \u015bpiewanego na pogrzebach: „De profundis clamui ad te Domine: Domine exaudi vocem meam” (Z g\u0142\u0119boko\u015bci wo\u0142am do Ciebie Panie: o Panie, wys\u0142uchaj g\u0142osu mego). Krypta sk\u0142ada si\u0119 z kilkunastu sklepionych krzy\u017cowo pomieszcze\u0144, kt\u00f3re ci\u0105gn\u0105 si\u0119 pod niemal ca\u0142ym ko\u015bcio\u0142em.<\/p>\n

Wykute w ceglanych \u015bcianach grobowe nisze\u00a0zas\u0142oni\u0119te s\u0105 kamiennymi pobielonymi p\u0142ytami. Ceramiczne tabliczki informuj\u0105, kim by\u0142 zmar\u0142y. Peregrinus, Salomon, Pius, Cosmas, Amatus… – to imiona bonifratr\u00f3w chowanych w krypcie od niespe\u0142na 200 lat.\u00a0Pod \u015bcianami stoj\u0105 kamienne ossuaria\u00a0(rodzaj pojemnik\u00f3w na ludzie ko\u015bci). Wygl\u0105daj\u0105 jak skrzynie na zbo\u017ce, tyle \u017ce na wieku przymocowano tabliczki epitafijne. Wsypywano do nich ko\u015bci zakonnik\u00f3w wyci\u0105gni\u0119te po kilkudziesi\u0119ciu latach z nisz grobowych.
\nPomi\u0119dzy zakonnikami spoczywaj\u0105 dobrodzieje ko\u015bcio\u0142a: baron Adrian von Hoverden-Plencken, jego \u017cona Maria Klara z domu hrabina Mattuschka i szwagier hrabia Mattuschka.\u00a0 Jedyny w krypcie sarkofag – okaza\u0142y, wykuty z piaskowca – nale\u017cy do barona Johanna Wilhelma von W\u00fcrtz und Burg.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy Zakonu Bonifratr\u00f3w we Wroc\u0142awiu (dawniej: Barmherzige Br\u00fcderkirche)\u00a0to zabytkowy ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki znajduj\u0105cy si\u0119 na Przedmie\u015bciu O\u0142awskim, przy ul. Traugutta, kt\u00f3ry jest ko\u015bcio\u0142em klasztornym Zakonu Bonifratr\u00f3w od czasu ich przybycia do Wroc\u0142awia.\u00a0[Odb\u0105d\u017a Wirtualn\u0105 Podr\u00f3\u017c po Ko\u015bciele: Kliknij:\u00a0\u00a0cz. 1,\u00a0cz. 2,\u00a0cz. 3] Historia \u015awi\u0105tyni\u0119 zaprojektowa\u0142 prawdopodobnie przebywaj\u0105cy w\u00f3wczas w Wiedniu Matthias Steinl, a korekty projektu wykona\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":10,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-wroclaw\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-wroclaw\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-wroclaw\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-wroclaw\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-wroclaw\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-wroclaw\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-wroclaw\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22\/revisions\/23"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-wroclaw\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}