{"id":3252,"date":"2020-02-13T13:28:31","date_gmt":"2020-02-13T12:28:31","guid":{"rendered":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/?page_id=3252"},"modified":"2020-02-13T13:28:31","modified_gmt":"2020-02-13T12:28:31","slug":"zona-potifara","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/duszpasterstwo\/katecheza-1\/zona-potifara\/","title":{"rendered":"\u017bona Potifara"},"content":{"rendered":"

Omawiaj\u0105c postacie niewiast Starego Przymierza zwykle pomija si\u0119 \u017con\u0119 Potifara. Niekt\u00f3rzy komentatorzy nie uwa\u017caj\u0105 tej kobiety za posta\u0107 biblijn\u0105, nieznane nawet jest jej imi\u0119. Pismo \u015awi\u0119te, ukazuj\u0105c j\u0105, dotyka bardzo znanej dziedziny i problematyki \u017cycia kobiecego. Wieczn\u0105 polityk\u0105 kobiety jest ch\u0119\u0107 panowania nad m\u0119\u017cczyzn\u0105<\/em> \u2013 stwierdzi\u0142 niemiecki filozof Oswald Spengler. Chcia\u0142a czyni\u0107 to tak\u017ce i ona, ale w tej walce nie mia\u0142a szcz\u0119\u015bcia. Dla kobiet i m\u0119\u017cczyzn po wieczne czasy zostanie postaci\u0105 ostrzegaj\u0105c\u0105. Nie jest ona jak\u0105\u015b bia\u0142\u0105 wron\u0105, jak\u0105 znajduje si\u0119 po\u015br\u00f3d ludzi z trudem i bardzo rzadko. Jej mroczny obraz \u2013 sama pod\u0142o\u015b\u0107, niestety, jest do\u015b\u0107 powszechny. Jako symbol sprytu nieszlachetnej kobiety, prowadzi podst\u0119pne i niebezpieczne intrygi w wojnie o m\u0119\u017cczyzn\u0119.<\/p>\n

J\u00f3zef u Potifara<\/strong><\/p>\n

Jej m\u0105\u017c by\u0142 wysokim urz\u0119dnikiem faraona i dow\u00f3dc\u0105 stra\u017cy przybocznej, prawdopodobnie prze\u0142o\u017conym kucharzy (zob. Rdz 39, 1). A wi\u0119c nale\u017ca\u0142a ona do spo\u0142ecznej elity Egiptu, by\u0142a zamo\u017cna i mia\u0142a wielu s\u0142u\u017c\u0105cych jej niewolnik\u00f3w. Potifar, pewnego razu na targu, sam wybra\u0142 i kupi\u0142 od Izmaelit\u00f3w do swego domu niewolnika, hebrajskiego m\u0142odzie\u0144ca. Mia\u0142 dobre oko i potrafi\u0142 w\u0142a\u015bciwie oceni\u0107 jako\u015b\u0107 cz\u0142owieka. Uczyni\u0142 dobr\u0105 transakcj\u0119, gdy\u017c Pan by\u0142 z J\u00f3zefem i dlatego wiod\u0142o mu si\u0119 dobrze<\/em> (\u2026) (Rdz 39, 2). By\u0142o to na tyle wyra\u017ane, \u017ce Egipcjanin (\u2026) spostrzeg\u0142, \u017ce B\u00f3g jest z J\u00f3zefem i sprawia, \u017ce mu si\u0119 dobrze wiedzie, cokolwiek czyni. Darzy\u0142 wi\u0119c on J\u00f3zefa \u017cyczliwo\u015bci\u0105, tak i\u017c sta\u0142 si\u0119 jego osobistym s\u0142ug\u0105. Uczyni\u0142 go zarz\u0105dc\u0105 swego domu, oddawszy mu we w\u0142adanie ca\u0142y maj\u0105tek<\/em> (Rdz 39, 3-4). B\u00f3g b\u0142ogos\u0142awi\u0142 r\u00f3wnie\u017c domowi Potifara ze wzgl\u0119du na syna Jakuba, dlatego (\u2026) nie troszczy\u0142 si\u0119 ju\u017c przy nim o nic, tylko o to, aby mia\u0142 takie pokarmy, jakie zwyk\u0142 jada\u0107<\/em> (Rdz 39, 6). J\u00f3zef mia\u0142 tak\u017ce (\u2026) pi\u0119kn\u0105 posta\u0107 i mi\u0142\u0105 powierzchowno\u015b\u0107<\/em> (Rdz 39, 6), a zarazem du\u017co sprytu i zdolno\u015bci.<\/p>\n

Odrzucona mi\u0142o\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n

Zapewne, w kierowaniu domem, wspiera\u0142a go jego pani, kt\u00f3r\u0105 szanowa\u0142 i ceni\u0142. B\u0119d\u0105c obcym, z daleka od bliskich, t\u0119skni\u0142 za ciep\u0142em rodzinnym, kt\u00f3re potrafi wytworzy\u0107 tylko szlachetne serce kobiety. Tak wi\u0119c, mi\u0119dzy nimi wytworzy\u0142a si\u0119 ni\u0107 zdrowej serdecznej \u017cyczliwo\u015bci. Granice lat by\u0142y jednak niebezpieczne i sprzyjaj\u0105ce do powstania stosunk\u00f3w mi\u0142osnych. Bowiem \u017cona Potifara, widz\u0105c wielkie sukcesy J\u00f3zefa w zarz\u0105dzaniu maj\u0105tkiem m\u0119\u017ca, (\u2026) zwr\u00f3ci\u0142a na niego uwag\u0119 (\u2026) i rzek\u0142a do niego: \u00abPo\u0142\u00f3\u017c si\u0119 ze mn\u0105\u00bb <\/em>(Rdz 39, 7). Dobrze wiedzia\u0142a, \u017ce ten m\u0142ody m\u0119\u017cczyzna przewy\u017csza warto\u015bci\u0105 jej ma\u0142\u017conka. J\u00f3zef nie zgodzi\u0142 si\u0119 na jej pro\u015bb\u0119 i odpowiedzia\u0142: \u00abPan m\u00f3j o nic si\u0119 nie troszczy, odk\u0105d jestem w jego domu, bo ca\u0142y sw\u00f3j maj\u0105tek odda\u0142 mi we w\u0142adanie. On sam nie ma w swym domu wi\u0119kszej w\u0142adzy ni\u017c ja i niczego mi nie wzbrania, wyj\u0105wszy ciebie, poniewa\u017c jeste\u015b jego \u017con\u0105. Jak\u017ce wi\u0119c m\u00f3g\u0142bym uczyni\u0107 tak wielk\u0105 niegodziwo\u015b\u0107 i zgrzeszy\u0107 przeciwko Bogu?\u00bb <\/em>(Rdz 39, 8-9). Od tej pory, musia\u0142 toczy\u0107 niebezpieczn\u0105 walk\u0119 z ni\u0105, kt\u00f3ra (\u2026) go namawia\u0142a codziennie, nie us\u0142ucha\u0142 jej i nie chcia\u0142 po\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 przy niej, aby z ni\u0105 \u017cy\u0107<\/em> (Rdz 39, 10). Im mocniejszy by\u0142 jego sprzeciw, z tym wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105 ona atakowa\u0142a.<\/p>\n

Pewnego dnia, \u017cona Potifara, straci\u0142a duchow\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 i podepta\u0142a swoj\u0105 kobiec\u0105 cze\u015b\u0107 i dum\u0119. Gdy J\u00f3zef (\u2026) wszed\u0142 do domu, aby spe\u0142nia\u0107 swoje obowi\u0105zki, i nikogo z domownik\u00f3w tam nie by\u0142o, uchwyci\u0142a go ona za p\u0142aszcz i powiedzia\u0142a: \u00abPo\u0142\u00f3\u017c si\u0119 ze mn\u0105!\u00bb <\/em>(Rdz 39, 12). Nami\u0119tnie wyzna\u0142a swoj\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 i domaga\u0142a si\u0119 jej odwzajemnienia. By\u0142o to sprzeczne z powszechnie uznawanymi i zachowywanymi zwyczajami. Post\u0119powanie niegodne m\u0119\u017cczyzny, a tym bardziej kobiety! J\u00f3zef ma oko\u0142o dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 lat, w kt\u00f3rym mocno odzywa si\u0119 g\u0142os krwi! Jednak dzielnie stawia op\u00f3r. Zna dok\u0142adnie granice i prawa ludzkiej godno\u015bci. Odmawia jej jasno i stanowczo. By\u0142 twardy jak ska\u0142a, mia\u0142 serce, kt\u00f3re potrafi\u0142o p\u0142aka\u0107 i rozumie\u0107 rodzinne stosunki. My\u015bl o wierno\u015bci i nietykalno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa by\u0142a dla niego oczywista, ale w tej krytycznej chwili pozna\u0142, \u017ce to ju\u017c nie wystarczy do zwyci\u0119stwa nad pokus\u0105. Potifar ufa\u0142 mu g\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce widzia\u0142 w nim Bo\u017cego cz\u0142owieka. Dlatego ca\u0142e zagadnienie przeni\u00f3s\u0142 z \u201esali s\u0105dowej\u201d zdrowego rozumu do sanktuarium swojego sumienia. Zacz\u0119\u0142y wi\u0119c \u015bciera\u0107 si\u0119 w nim ze sob\u0105 dwa \u015bwiaty, kt\u00f3re nigdy nie mog\u0142y by\u0107 sprowadzone do wsp\u00f3lnego mianownika: z jednej strony krew rozpalona nami\u0119tn\u0105 po\u017c\u0105dliwo\u015bci\u0105, a z drugiej za\u015b, sumienie o\u015bwiecone przez Boga.<\/p>\n

Ta kobieta nie pyta o sens takich granic. Jest przecie\u017c pani\u0105 przyzwyczajon\u0105 do tego, \u017ce jej wola musi by\u0107 zawsze spe\u0142niana. Pozbawiona wstydu, nie ma ju\u017c \u017cadnych hamulc\u00f3w. Podsycana nami\u0119tno\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 dla niej dr\u0119cz\u0105cym tyranem, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 j\u0105 do niewierno\u015bci m\u0119\u017cowi, a tak\u017ce \u017cyczy\u0142a sobie, aby J\u00f3zef by\u0142 taki sam, jak ona. Moment bardzo k\u0142opotliwy i dramatyczny. P\u0142omie\u0144 ognia smaga jego twarz i si\u0119ga a\u017c do serca. Kobieta szepce mu s\u0142owa, kt\u00f3re burz\u0105 jego krew. Co ma uczyni\u0107? \u015awiat daje mu rozkosz cia\u0142a za darmo. Czy ten p\u0142omie\u0144 spali tak\u017ce jego niewinno\u015b\u0107? Mia\u0142 do wyboru tylko dwie mo\u017cliwo\u015bci: wyrazi\u0107 zgod\u0119 i powiedzie\u0107 swoje \u201etak\u201d, albo ucieka\u0107. W tym decyduj\u0105cym momencie, gdy byli sami, chwyci\u0142a go mocno za p\u0142aszcz, Lecz on wyrwa\u0142 si\u0119, zostawi\u0142 p\u0142aszcz w jej r\u0119ku i wybieg\u0142 na dw\u00f3r<\/em> (Rdz 39,12). I tak odni\u00f3s\u0142 zwyci\u0119stwo ucieczk\u0105!<\/p>\n

Pokusy w tej dziedzinie \u017cycia s\u0105 sta\u0142e i liczne. Dop\u00f3ki cz\u0142owiek pozostaje na ziemi, dop\u00f3ty b\u0119dzie w ci\u0105g\u0142ym niebezpiecze\u0144stwie. Ludzkie sk\u0142onno\u015bci i pop\u0119dy nie mog\u0105 by\u0107 zniszczone, wymagaj\u0105 nieustannej walki i uczenia si\u0119 kierowania nimi. Dlatego Duch \u015awi\u0119ty napomina chrze\u015bcijan, aby zadali (\u2026) \u015bmier\u0107 temu, co jest przyziemne (\u2026): rozpu\u015bcie, nieczysto\u015bci, lubie\u017cno\u015bci, z\u0142ej \u017c\u0105dzy i chciwo\u015bci<\/em> (Kol 3,6). Sumienie ukszta\u0142towane przez Bo\u017ce s\u0142owo jest si\u0142\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 do opanowania wszelkiej po\u017c\u0105dliwo\u015bci. Cz\u0142owiek nieraz do\u015bwiadcza upokorzenia z powodu niepanowania nad sob\u0105.<\/p>\n

Zemsta <\/strong><\/p>\n

G\u0142\u0119boko ura\u017cona duma i zawiedziona nami\u0119tna mi\u0142o\u015b\u0107 pani domu rodzi silny b\u00f3l. Kto by\u0142by w stanie opisa\u0107 ten stan jej ducha? Kiedy my\u015bla\u0142a, \u017ce spe\u0142ni si\u0119 jej \u017cyciowe marzenie, zosta\u0142a sama. Naraz zrodzi\u0142 si\u0119 w jej g\u0142owie gro\u017any plan: (\u2026) widz\u0105c, \u017ce zostawi\u0142 sw\u00f3j p\u0142aszcz i \u017ce wybieg\u0142 na dw\u00f3r, zawo\u0142a\u0142a domownik\u00f3w i powiedzia\u0142a im tak: \u00abPatrzcie, sprowadzono do nas tego Hebrajczyka, a on chce tu u nas swawoli\u0107! A gdy tak krzycza\u0142am g\u0142o\u015bno, zostawi\u0142 u mnie sw\u00f3j p\u0142aszcz i po\u015bpiesznie wybieg\u0142 na dw\u00f3r!\u00bb<\/em> (Rdz 39, 15-16). Kobieta, kt\u00f3rej grzeszna mi\u0142o\u015b\u0107 zosta\u0142a odrzucona, przygotowuje straszn\u0105 zemst\u0119. Taki jest zazwyczaj koniec zmiennych uczu\u0107. Postanawia odmieni\u0107 rol\u0119, graj\u0105c zranion\u0105 cnot\u0119 i cierpi\u0105c\u0105 niewinno\u015b\u0107. Chce by\u0107 obrazem szlachetnej i moralnej kobiety, a J\u00f3zefa wrzuci\u0107 w najg\u0142\u0119bsz\u0105 przepa\u015b\u0107, pragn\u0105c jego \u015bmierci. By\u0142o dla niej jasne, \u017ce nie mo\u017ce dalej przebywa\u0107 z tym m\u0119\u017cczyzn\u0105 w jednym domu. W\u00f3wczas sprawy mog\u0142yby si\u0119 ukaza\u0107 we w\u0142a\u015bciwym \u015bwietle i grozi\u0142yby nieobliczalnymi konsekwencjami. Tak przewa\u017cnie jest, \u017ce \u015bwiat na protest wiary i sumienia odpowiada utrapieniem i krzy\u017cem.<\/p>\n

Wi\u0119zienie<\/strong><\/p>\n

J\u00f3zef w pierwszym momencie dzi\u0119kowa\u0142 Bogu, za to, \u017ce pokona\u0142 m\u0119\u017cnie pokus\u0119 i zachowa\u0142 czysto\u015b\u0107 charakteru. Jednak, Kiedy pan jego us\u0142ysza\u0142 (\u2026) s\u0142owa swej \u017cony, kt\u00f3ra mu doda\u0142a: \u00abTak post\u0105pi\u0142 ze mn\u0105 tw\u00f3j s\u0142uga!\u00bb \u2013 zapa\u0142a\u0142 wielkim gniewem<\/em> (Rdz 39, 19). Za gwa\u0142t i niemoralno\u015b\u0107, Potifar Poleci\u0142 schwyta\u0107 J\u00f3zefa i odda\u0107 go do wi\u0119zienia, gdzie znajdowali si\u0119 wi\u0119\u017aniowie faraona<\/em> (Rdz 39, 20). Jej post\u0119powanie by\u0142o bardzo przewrotne, ale tak\u017ce i jej m\u0119\u017ca. Potifar by\u0142 zapewne wykszta\u0142conym cz\u0142owiekiem i piastowa\u0142 wysok\u0105 funkcj\u0119. Mia\u0142 by\u0107 s\u0119dzi\u0105, ale w tej sytuacji okaza\u0142 si\u0119 s\u0142ab\u0105 osob\u0105. Nie zna\u0142 kobiety, kt\u00f3ra go ok\u0142amywa\u0142a, zawsze jej wierzy\u0142. Da\u0142 si\u0119 wprowadzi\u0107 w b\u0142\u0105d, poniewa\u017c sam nie \u017cy\u0142 w prawdzie. Bez \u017cadnego dochodzenia, wyda\u0142 wyrok. \u017ba\u0142owa\u0142, \u017ce straci\u0142 tak dobrego s\u0142ug\u0119. Rozgniewany, nie spe\u0142ni\u0142 jednak woli swojej \u017cony. Nie pozwoli\u0142 J\u00f3zefa straci\u0107. Nie mia\u0142 odwagi, by po\u0142o\u017cy\u0107 kres takiemu m\u0142odemu \u017cyciu. By\u0107 mo\u017ce nadal wiele rzeczy pozostawa\u0142o dla niego zagadk\u0105. Niemniej, \u017cona mia\u0142a swoje dowody, a J\u00f3zef by\u0142 bezbronny. Jedynym jego \u015bwiadkiem by\u0142 B\u00f3g, kt\u00f3ry teraz zagadkowo milcza\u0142, co nie znaczy, \u017ce go opu\u015bci\u0142.<\/p>\n

Nieszcz\u0119\u015bliwe ma\u0142\u017ce\u0144stwo<\/strong><\/p>\n

Ma\u0142\u017ce\u0144stwo Potifara i jego \u017cony nie by\u0142o udane, ani szcz\u0119\u015bliwe. Mo\u017ce znalaz\u0142a si\u0119 w nim nie z czystej mi\u0142o\u015bci, ale z r\u00f3\u017cnych innych wzgl\u0119d\u00f3w, np. stanowisko m\u0119\u017ca lub maj\u0105tek. Mog\u0142a by\u0107 o wiele m\u0142odsza od niego. Jako \u017co\u0142nierz rzadko bywa\u0142 w domu, a ona si\u0119 nudzi\u0142a. Lenistwo i pr\u00f3\u017cno\u015b\u0107 oraz naturalne pop\u0119dy szuka\u0142y uj\u015bcia. Zakocha\u0142a si\u0119 w m\u0142odym J\u00f3zefie, kt\u00f3ry by\u0142 godny mi\u0142o\u015bci. Nie nale\u017cy uwa\u017ca\u0107 jej za zepsut\u0105 nierz\u0105dnic\u0119! Nie by\u0142a tak\u0105. Wiedziano by o tym i nie uwierzono by jej oskar\u017ceniu. Czy nie jest ona obrazem licznych zamo\u017cnych dom\u00f3w i ma\u0142\u017ce\u0144stw, gdzie jest wszystko, tylko nie ma prawdziwego szcz\u0119\u015bcia i pokoju? Mo\u017ce nawet nie chcia\u0142a upa\u015b\u0107 tam, gdzie upad\u0142a. By\u0142a do tego poci\u0105gni\u0119ta okoliczno\u015bciami i swoim s\u0142abym charakterem. By\u0107 mo\u017ce, \u017ce by\u0142a kobiet\u0105 z natury bardzo zmys\u0142ow\u0105. Ale to jeszcze nie by\u0142oby jej najwi\u0119ksz\u0105 wad\u0105.<\/p>\n

Jest mo\u017cliwe, \u017ce za tym wydarzeniem kry\u0142 si\u0119 tak\u017ce g\u0142\u0119boki kryzys ma\u0142\u017ce\u0144ski. Niekt\u00f3rzy komentatorzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce Potifar \u2013 \u201eurz\u0119dnik\u201d faraona, by\u0142 eunuchem. W czasach staro\u017cytnych zwykle kastrowano dworzan kr\u00f3lewskich, aby nie zagra\u017cali \u017conom kr\u00f3la. Tacy m\u0119\u017cczy\u017ani mogli mie\u0107 \u017cony, ale one z powodu tego strasznego zwyczaju nigdy nie mog\u0142y czu\u0107 si\u0119 szcz\u0119\u015bliwe w swoim ma\u0142\u017ce\u0144stwie. Gdy wi\u0119c codziennie \u017cona Potifara widywa\u0142a J\u00f3zefa, zrodzi\u0142a si\u0119 w niej my\u015bl o czynie, kt\u00f3ry nigdy nie powinien mie\u0107 miejsca. Nie pozwala\u0142a na ten czyn opinia publiczna, zwyczaje i obyczaje \u00f3wczesnych czas\u00f3w, a g\u0142\u00f3wnie ukszta\u0142towane przez Boga sumienie J\u00f3zefa.<\/p>\n

Wierny B\u00f3g<\/strong><\/p>\n

Nie zna si\u0119 dalszych los\u00f3w tej kobiety. Natomiast J\u00f3zef przebywa\u0142 (\u2026) w wi\u0119zieniu, Pan by\u0142 z nim okazuj\u0105c mu mi\u0142osierdzie, tak \u017ce zjedna\u0142 on sobie naczelnika wi\u0119zienia<\/em> (Rdz 39, 20-21). Otrzyma\u0142 (\u2026) w\u0142adz\u0119 nad wszystkimi znajduj\u0105cymi si\u0119 tam wi\u0119\u017aniami: wszystko, cokolwiek mieli spe\u0142ni\u0107, spe\u0142niali tak, jak on zarz\u0105dzi\u0142<\/em> (Rdz 39, 22). A Naczelnik wi\u0119zienia nie wgl\u0105da\u0142 ju\u017c zupe\u0142nie w to, co by\u0142o pod w\u0142adz\u0105 J\u00f3zefa, poniewa\u017c Pan by\u0142 z nim i sprawia\u0142, \u017ce si\u0119 mu udawa\u0142o wszystko, co czyni\u0142 <\/em>(Rdz 39, 23). W tym czasie, g\u0142\u00f3wny podczaszy i prze\u0142o\u017cony nadwornych piekarzy kr\u00f3la Egiptu, dopu\u015bcili si\u0119 wykroczenia przeciwko faraonowi. Dlatego rozgniewany (\u2026) na obu tych dworzan, (\u2026) odda\u0142 ich pod stra\u017c prze\u0142o\u017conego dworzan, do wi\u0119zienia tam w\u0142a\u015bnie, gdzie przebywa\u0142 J\u00f3zef. Ten\u017ce prze\u0142o\u017cony dworzan powierzy\u0142 ich opiece J\u00f3zefa, kt\u00f3ry mia\u0142 im us\u0142ugiwa\u0107<\/em> (Rdz 40, 1-4). Teraz on mo\u017ce decydowa\u0107 o losie prze\u0142o\u017conych kucharzy tak, jak wcze\u015bniej Potifar ze swoj\u0105 \u017con\u0105 upokorzyli jego. Zapewne ogarn\u0105\u0142 ich strach o ich przysz\u0142o\u015b\u0107, mo\u017ce my\u015bleli, \u017ce J\u00f3zef b\u0119dzie si\u0119 m\u015bci\u0142, ale nie s\u0142yszy si\u0119 o niczym takim. By\u0142 on wielkoduszny i odpu\u015bci\u0142 im wszystko. W taki spos\u00f3b sta\u0142 si\u0119 obrazem samego Zbawiciela. Nie zrzuca\u0142 winy na nikogo. Jego brat \u2013 Juda, pot\u0119pi\u0142 grzech swojej synowej, ale zapomnia\u0142 o w\u0142asnym. Da\u0142 si\u0119 jednak potem przekona\u0107 i wst\u0105pi\u0142 na jedyn\u0105 drog\u0119 prowadz\u0105c\u0105 do uzdrowienia \u2013 drog\u0119 pokuty. Grzech jest z\u0142em, ale czym\u015b o wiele gorszym jest, je\u015bli si\u0119 do niego cz\u0142owiek nie przyzna i nie podejmie nawr\u00f3cenia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Omawiaj\u0105c postacie niewiast Starego Przymierza zwykle pomija si\u0119 \u017con\u0119 Potifara. Niekt\u00f3rzy komentatorzy nie uwa\u017caj\u0105 tej kobiety za posta\u0107 biblijn\u0105, nieznane nawet jest jej imi\u0119. Pismo \u015awi\u0119te, ukazuj\u0105c j\u0105, dotyka bardzo znanej dziedziny i problematyki \u017cycia kobiecego. Wieczn\u0105 polityk\u0105 kobiety jest ch\u0119\u0107 panowania nad m\u0119\u017cczyzn\u0105 \u2013 stwierdzi\u0142 niemiecki filozof Oswald Spengler. Chcia\u0142a czyni\u0107 to tak\u017ce i […]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"parent":2615,"menu_order":24,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3252"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3252"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3252\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3253,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3252\/revisions\/3253"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2615"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3252"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}