Pierwsz\u0105 pu\u0142apk\u0105 tkwienia w niewoli ,,uczu\u0107 nazare\u0144skich\u201d mo\u017ce by\u0107 wypieranie lub niezrozumienie b\u0142\u0119d\u00f3w pope\u0142nionych przez rodzic\u00f3w. Trwanie w \u015blepej uliczce wyra\u017ca si\u0119 w nierozumieniu tego, co si\u0119 dzia\u0142o w relacjach rodzinnych i fakt\u00f3w, kt\u00f3rych nie widzi si\u0119 takimi, jakimi rzeczywi\u015bcie by\u0142y. Ludzie idealizuj\u0105 swoje dzieci\u0144stwo, poniewa\u017c spostrzeganie b\u0142\u0119d\u00f3w rodzic\u00f3w wywo\u0142uje poczucie winy. Gdyby do \u015bwiadomo\u015bci doros\u0142ego dziecka zosta\u0142y dopuszczone trudne fakty, manipulacje i nadu\u017cycia, jakich dopuszcza\u0142 si\u0119 jego rodzic, uwolni\u0142oby to wielkie pok\u0142ady gniewu. Dlaczego dzieje si\u0119 tak, \u017ce wiele os\u00f3b nie widzi relacji rodzinnych takimi, jakimi by\u0142y w rzeczywisto\u015bci?<\/p>\n
Po pierwsze dlatego, \u017ce dziecko \u2013 dop\u00f3ki tylko mo\u017ce \u2013 broni w sobie idealnego obrazu rodzica. Dla dziecka rodzic jest wszystkim i dlatego nie chce widzie\u0107 i rozumie\u0107 tego, co si\u0119 dzia\u0142o, a czasem dzieje si\u0119 nadal. Innym powodem mo\u017ce by\u0107 wychowanie dziecka do lojalno\u015bci. Rodzic od najm\u0142odszych lat kszta\u0142tuje w nim sw\u00f3j idealny obraz, zakazuj\u0105c wyra\u017cania jakiegokolwiek sprzeciwu. Czasem posi\u0142kuje si\u0119 przy tym religi\u0105, zniekszta\u0142caj\u0105c sens biblijnego przykazania: Czcij ojca i matk\u0119 swoj\u0105<\/em>, kt\u00f3re w takiej interpretacji mia\u0142oby oznacza\u0107: Nie krytykuj, nie sprzeciwiaj si\u0119 rodzicom<\/em>. Zdarza si\u0119, \u017ce dziecko ma wyidealizowany obraz obojga rodzic\u00f3w. Znacznie cz\u0119\u015bciej jednak dochodzi do polaryzacji: jeden rodzic jest ca\u0142y z\u0142y, bo np. pi\u0142, zdradzi\u0142 lub odszed\u0142. A drugi jest ca\u0142y dobry, poniewa\u017c by\u0142 t\u0105 przys\u0142owiow\u0105 \u201ematk\u0105 Polk\u0105\u201d \u2013 \u017con\u0105 alkoholika, zdradzony, kt\u00f3ry wychowywa\u0142 i by\u0142 blisko. Na ten pozytywny obraz \u201elepszego\u201d rodzica warto zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119, poniewa\u017c \u201eidealizacja\u201d nale\u017cy w\u0142a\u015bnie do istoty pu\u0142apki, o kt\u00f3rej si\u0119 tu pisze.[1]<\/a><\/p>\n Wpadanie do \u201e\u015blepej pu\u0142apki\u201d zdarza si\u0119 do\u015b\u0107 cz\u0119sto, poniewa\u017c w relacjach rodzinnych bywa wiele nieporz\u0105dk\u00f3w. Na przyk\u0142ad, ojciec mo\u017ce mie\u0107 k\u0142opoty z relacj\u0105 wobec syna, kt\u00f3ry zaraz po narodzeniu sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym partnerem swojej matki \u2013 zw\u0142aszcza w przypadku, gdy jest on pierwszym dzieckiem, rzadziej dotyczy to tak\u017ce c\u00f3rek. Zdarza si\u0119, \u017ce kobiety niemal zakochuj\u0105 si\u0119 w ch\u0142opcu, odsuwaj\u0105c m\u0119\u017c\u00f3w na bok. Ojciec staje si\u0119 wtedy dla syna osch\u0142y, nie chwali go, bo widzi w nim rywala; walcz\u0105c o swoje miejsce w rodzinie, bywa agresywny wobec w\u0142asnego dziecka. Oczywi\u015bcie, staje si\u0119 wtedy \u201etym z\u0142ym\u201d. Jednak cichym sprawc\u0105 ca\u0142ego nieporz\u0105dku jest kobieta, kt\u00f3ra jawi\u0105c si\u0119 jako \u201eta dobra\u201d, staje si\u0119 wr\u0119cz obro\u0144c\u0105 dziecka przed ojcem i ca\u0142y uk\u0142ad negatywnie si\u0119 wzmacnia. Im ona bardziej chroni dziecko przed \u201eniedobrym ojcem\u201d, tym ten staje si\u0119 bardziej agresywny. Dziecko jest \u015bwiadome swojej z\u0142o\u015bci na ojca, a nie\u015bwiadome gniewu wobec matki, kt\u00f3ra przecie\u017c zawsze stawa\u0142a w jego obronie…<\/p>\n Klasyczna sytuacja to dziecko w rodzinie, w kt\u00f3rej jedno z rodzic\u00f3w by\u0142o alkoholikiem lub te\u017c odesz\u0142o do innego zwi\u0105zku. \u0141atwo wtedy ulec z\u0142udzeniu, \u017ce za ca\u0142e z\u0142o odpowiada\u0142 tylko ten rodzic, kt\u00f3ry mia\u0142 problem, a drugi by\u0142 jego ofiar\u0105. Dziecko nie ma wgl\u0105du w to, co si\u0119 dzia\u0142o przed zdrad\u0105 lub na\u0142ogowym piciem rodzica. Pami\u0119ta tylko okropne fakty ze swojego dzieci\u0144stwa, nie maj\u0105c poj\u0119cia o tym, co te zdarzenia poprzedza\u0142o. Dziecko nie rozumie, \u017ce za rozpad relacji ma\u0142\u017ce\u0144skiej najcz\u0119\u015bciej odpowiadaj\u0105 oboje ma\u0142\u017conkowie. Cz\u0119sto wydaje ono wyroki stwierdzaj\u0105ce win\u0119 lub niewinno\u015b\u0107, nie maj\u0105c \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce ten werdykt jest bardzo du\u017cym, a cz\u0119sto te\u017c krzywdz\u0105cym uproszczeniem.[2]<\/a><\/p>\n \u201e\u015alepa pu\u0142apka\u201d grozi tak\u017ce wtedy, gdy jeden z rodzic\u00f3w uczyni\u0142 dziecko powiernikiem swych b\u00f3l\u00f3w i tajemnic. Ma to miejsce szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto, gdy rodzic samotnie wychowuje dziecko lub gdy jest ono wci\u0105gane w emocjonaln\u0105 koalicj\u0119 przeciwko drugiemu rodzicowi, je\u015bli ma\u0142\u017conkowie s\u0105 w kryzysie i ze sob\u0105 walcz\u0105. Dziecko jest wtedy zdezorientowane. Na poz\u00f3r nie ma nic z\u0142ego w tym, \u017ce matka lub ojciec dzieli si\u0119 z dzieckiem swymi problemami. Czy\u017c nie jest to oznaka zaufania i mi\u0142o\u015bci?! Jednak tak nie jest \u2013 rodzic, kt\u00f3ry dzieli si\u0119 z dzieckiem swoimi troskami, obci\u0105\u017ca je.<\/p>\n Podobny mechanizm wyst\u0119puje, gdy mamy do czynienia z rodzicem nadopieku\u0144czym. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce nie ma nic z\u0142ego w nadmiernej opiece: wi\u0119cej troski o dziecko, to wi\u0119cej mi\u0142o\u015bci. Jednak nadopieku\u0144czo\u015b\u0107 to postawa ze swej natury agresywna. Nie wynika ona z mi\u0142o\u015bci do dziecka, lecz z l\u0119ku opiekuna o samego siebie<\/strong>. Dziecko przyjmuje ka\u017cdy gest my\u015bl\u0105c: moja mama mnie kocha<\/em>. Gdy jako doros\u0142y zrozumie, co si\u0119 w rzeczywisto\u015bci dzia\u0142o, pojawi si\u0119 w nim fala gniewu, t\u0142umionego od wielu lat. Gniew przychodzi po to, by ratowa\u0107 dziecko przed w\u0142asnym rodzicem. Towarzyszy mu jednak cz\u0119sto ogromne poczucie winy. Jak gniewa\u0107 si\u0119 na rodzica, kt\u00f3ry po\u015bwieci\u0142 mi ca\u0142e swoje \u017cycie? Je\u015bli nie nast\u0105pi odblokowanie, \u201enazareta\u0144skie uczucia\u201d mog\u0105 trzyma\u0107 cz\u0142owieka na uwi\u0119zi<\/strong>.<\/p>\n Bywaj\u0105 rodzice, kt\u00f3rzy \u201ekochaj\u0105\u201d swoje dzieci \u201edla siebie\u201d i \u201eprogramuj\u0105 je\u201d na lojalno\u015b\u0107. Nie pozwalaj\u0105 im odej\u015b\u0107, trzymaj\u0105c na \u0142a\u0144cuchu poczucia winy. Czasem odbywa si\u0119 to w subtelny spos\u00f3b, czasem, wr\u0119cz przeciwnie, jest wyra\u017cane wprost. Rodzice potrafi\u0105 \u201eobdarowa\u0107\u201d dziecko prezentem w postaci domu w pobli\u017cu ich zamieszkania, byle tylko mie\u0107 opiekuna na stare lata: Poniewa\u017c jeste\u015b najm\u0142odszy, zostaniesz z nami na gospodarce i zajmiesz si\u0119 nami na staro\u015b\u0107<\/em>. Takim doros\u0142ym dzieciom trudno jest odej\u015b\u0107 w swoj\u0105 stron\u0119 bez poczucia winy. Nie mog\u0105 rozwin\u0105\u0107 skrzyde\u0142, poniewa\u017c wydaje im si\u0119, \u017ce s\u0105 co\u015b winne rodzicom.<\/p>\n Dzieci nie zaci\u0105gaj\u0105 wobec swoich rodzic\u00f3w d\u0142ugu<\/strong>, kt\u00f3ry mia\u0142yby sp\u0142aca\u0107 przez ca\u0142e \u017cycie. Niekt\u00f3rzy nie rozumiej\u0105, \u017ce poczucie winy, kt\u00f3re czuj\u0105, nie jest reakcj\u0105 wra\u017cliwego sumienia, lecz \u201euczuciem nazareta\u0144skim\u201d, kt\u00f3re ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142a w nieprawid\u0142owych reakcjach rodzinnych. Warto to rozumie\u0107 i podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 o odej\u015bciu z domu, nawet wbrew temu uczuciu, kt\u00f3re jako reakcja emocjonalna nie zniknie od razu. Jednak rozum o\u015bwiecony prawd\u0105 poprowadzi do wolno\u015bci i pomo\u017ce nie ulec presji.<\/p>\n No, dobrze<\/em> \u2013 powie kto\u015b \u2013 ale co w tej sytuacji z mi\u0142o\u015bci\u0105 wobec rodzica?<\/em> Przecie\u017c i my, dzieci, mamy wobec nich obowi\u0105zek opieki na staro\u015b\u0107, to tak\u017ce wyra\u017ca si\u0119 w prawie<\/em>. Oczywi\u015bcie, \u017ce tak<\/em>\u201d \u2013 nale\u017ca\u0142oby odpowiedzie\u0107. Nie chodzi o to, \u017ceby przesta\u0107 si\u0119 kontaktowa\u0107 z rodzicami, czy tym bardziej, nie zaj\u0105\u0107 si\u0119 nimi, gdy zachoruj\u0105 lub si\u0119 zestarzej\u0105. Czym innym jest jednak podj\u0119cie opieki nad ojcem i matk\u0105 w sytuacji ich rzeczywistej potrzeby, udzielenie im wsparcia, ale na w\u0142asnych warunkach, gdy si\u0119 wcze\u015bniej od nich fizycznie, a zw\u0142aszcza emocjonalnie odesz\u0142o. Natomiast czym innym jest \u201eopieka\u201d, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bciwie trwa nieprzerwanie od dzieci\u0144stwa, a dziecko nie zacz\u0119\u0142o w\u0142asnego \u017cycia. Zrozumienie tego faktu jest potrzebne, by m\u00f3c owocnie \u017cy\u0107<\/strong>.<\/p>\n O \u201e\u015blepej pu\u0142apce\u201d m\u00f3wi si\u0119 dlatego, \u017ce dop\u00f3ki cz\u0142owiek doros\u0142y nie zda sobie sprawy z tego, co si\u0119 dzia\u0142o w jego domu rodzinnym, mo\u017ce mie\u0107 trudno\u015bci w emocjonalnym opuszczeniu Nazaretu<\/strong>. Jego rodzice nie \u017cyj\u0105 ju\u017c od wielu lat, a on sam nadal nie potrafi si\u0119 zintegrowa\u0107. \u201eUczucia nazareta\u0144skie\u201d dopominaj\u0105 si\u0119 o prawd\u0119 i wyp\u0142ywaj\u0105 w nieoczekiwanych momentach, cz\u0119sto doprowadzaj\u0105c go do rozpaczy: sk\u0105d we mnie tyle gniewu, dlaczego mam l\u0119ki, sk\u0105d we mnie to poczucie winy, gdy pozwalam sobie na drobne przyjemno\u015bci? Niekiedy doros\u0142y ju\u017c cz\u0142owiek, znajduj\u0105c si\u0119 ci\u0105gle w Nazarecie, pr\u00f3buje go reformowa\u0107, podczas gdy Nazaret trzeba opu\u015bci\u0107 \u2013 nawet Jezus tak uczyni\u0142, aby m\u00f3c owocnie wype\u0142ni\u0107 Swoj\u0105 misj\u0119.[3]<\/a><\/p>\n [1]<\/a> Pewien m\u0119\u017cczyzna z nerwic\u0105 l\u0119kow\u0105 opowiada\u0142, \u017ce mia\u0142 wspania\u0142e dzieci\u0144stwo, pe\u0142ne cudownych wspomnie\u0144, a jego rodzice byli naprawd\u0119 dobrzy i opieku\u0144czy. Gdy jednak zacz\u0105\u0142 dotyka\u0107 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce od drugiego do pi\u0105tego roku \u017cycia by\u0142 wychowywany przez dziadk\u00f3w, a z rodzicami widzia\u0142 si\u0119 raz na miesi\u0105c lub nawet rzadziej. Pow\u00f3d? Rodzice prowadzili biznes i nie mieli czasu zajmowa\u0107 si\u0119 swoim synem. Dziadkowie podj\u0119li si\u0119 ochoczo \u201eadopcji\u201d wnuka. Gdy powiedziano mu, \u017ce mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 lepszych rodzic\u00f3w ni\u017c takich, kt\u00f3rzy porzucaj\u0105 swoje dziecko na par\u0119 lat, przez d\u0142u\u017csz\u0105 chwil\u0119 siedzia\u0142 cicho i nic nie m\u00f3wi\u0142, pr\u00f3buj\u0105c \u201eprzetrawi\u0107\u201d takie spostrze\u017cenie. A gdy powiedziano mu, \u017ce i dziadkowie nie\u015bwiadomie skrzywdzili go, przyjmuj\u0105c na d\u0142u\u017cej do domu. Dojrzali dziadkowie powinni odes\u0142a\u0107 dziecko rodzicom z informacj\u0105: To wasze dziecko, a nasz wnuk, wy musicie si\u0119 nim zaj\u0105\u0107<\/em>. By\u0107 mo\u017ce u\u017cyli go do tego, by si\u0119 poczu\u0107 mniej samotnie na staro\u015b\u0107 \u2013 a wszystko wygl\u0105da\u0142o przecie\u017c tak szlachetnie. Gdy sobie to u\u015bwiadomi\u0142, ten cz\u0142owiek popad\u0142 niemal w odr\u0119twienie. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce przyczyn\u0105 nerwicy by\u0142y zablokowane uczucia gniewu wobec rodzic\u00f3w i dziadk\u00f3w. Gdy m\u0119\u017cczyzna zacz\u0105\u0142 sobie na nie pozwala\u0107, l\u0119ki zacz\u0119\u0142y stopniowo ust\u0119powa\u0107.<\/p>\n Inny przyk\u0142ad: pewna kobieta mia\u0142a niepohamowane ataki gniewu na swoj\u0105 c\u00f3rk\u0119 i m\u0119\u017ca. Problematyka jej dzieci\u0144stwa ukaza\u0142a wa\u017cn\u0105 prawd\u0119: mia\u0142a wspania\u0142ego i kochaj\u0105cego ojca oraz osch\u0142\u0105 i nieprzyjazn\u0105 matk\u0119. Stwierdzi\u0142a: Tata lubi\u0142 si\u0119 ze mn\u0105 bawi\u0107, a mam\u0119 to bardzo z\u0142o\u015bci\u0142o<\/em> \u2013 na pierwszy rzut oka wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce matka by\u0142a zwyczajnie zazdrosna o c\u00f3rk\u0119 i dlatego wybucha\u0142a gniewem na m\u0119\u017ca. A w istocie rzeczy tata bawi\u0142 si\u0119 z c\u00f3rk\u0105 wy\u0142\u0105cznie w specyficznych okoliczno\u015bciach: gdy pok\u0142\u00f3ci\u0142 si\u0119 z \u017con\u0105. W rzeczywisto\u015bci robi\u0142 to po to, by ma\u0142\u017conce zrobi\u0107 na z\u0142o\u015b\u0107. U\u017cywa\u0142 dziecka, a nie bawi\u0142 si\u0119 z nim. Gniew do ojca by\u0142 t\u0142umiony i co jaki\u015b czas ujawnia\u0142 si\u0119 w relacjach rodzinnych tej kobiety.<\/p>\n