{"id":2887,"date":"2019-06-06T07:56:47","date_gmt":"2019-06-06T05:56:47","guid":{"rendered":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/?page_id=2887"},"modified":"2022-05-31T09:29:14","modified_gmt":"2022-05-31T07:29:14","slug":"konferencja-9-suwerennosc-emocjonalna","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/duszpasterstwo\/konferencja-9-suwerennosc-emocjonalna\/","title":{"rendered":"9. Suwerenno\u015b\u0107 emocjonalna"},"content":{"rendered":"

\u00a0Suwerenno\u015b\u0107 emocjonalna<\/strong><\/p>\n

Suwerenno\u015b\u0107 emocjonalna umo\u017cliwia dojrza\u0142\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 i dlatego warto si\u0119 chwil\u0119 nad ni\u0105 zastanowi\u0107. Cz\u0142owiek ca\u0142kowicie suwerenny \u017cyje w kontakcie z w\u0142asn\u0105 warto\u015bci\u0105 i funkcjonuje w obszarze ja prawdziwego<\/em><\/strong>. Cz\u0142owiek zintegrowany i dojrza\u0142y przyjmuje postaw\u0119 suwerenn\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna umie\u015bci\u0107 \u201epo\u015brodku\u201d pomi\u0119dzy nadmiernym afektem wobec ludzi \u2013 uzale\u017cnianie si\u0119 od nich lub uzale\u017cnianie ich od siebie, a niezale\u017cno\u015bci\u0105 \u2013 postaw\u0105 obronn\u0105 prowadz\u0105c\u0105 do izolacji i samotno\u015bci. Gdy sfera uczuciowa ulegnie pe\u0142nej integracji \u2013 zgodno\u015b\u0107 \u017cycia uczuciowego z poruszeniami woli, wtedy cz\u0142owiek osi\u0105ga suwerenno\u015b\u0107 emocjonaln\u0105. Wyra\u017ca si\u0119 ona we w\u0142a\u015bciwie \u201eustawionych\u201d relacjach z otoczeniem.<\/strong><\/p>\n

Uczucia pozwalaj\u0105 dostrzec, na jakim stopniu suwerenno\u015bci znajduje si\u0119 dana osoba.<\/strong> Aby to sprawdzi\u0107, mo\u017cna pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 pewnym modelem. Przys\u0142owiowy \u201emenel\u201d\u00a0 spod budki z piwem wykrzykuje do cz\u0142owieka po drugiej stronie ulicy jakie\u015b obel\u017cywe s\u0142owa. Reakcje ludzi na tego rodzaju zaczepk\u0119 b\u0119d\u0105 r\u00f3\u017cne. Znajdzie si\u0119 kto\u015b, kto tak potraktowany skuli po sobie uszy i pomy\u015bli: No prosz\u0119, nawet on uwa\u017ca, \u017ce jestem zerem<\/em>. I b\u0119dzie mie\u0107 zmarnowany dzie\u0144, rozwa\u017caj\u0105c w smutku, dlaczego kto\u015b go tak obrazi\u0142. Ten cz\u0142owiek znajdzie si\u0119 wtedy na najni\u017cszym poziomie suwerenno\u015bci. Inny odkrzyknie gniewnie do pijaka lub nawet p\u00f3jdzie si\u0119 z nim bi\u0107, aby obroni\u0107 swoje \u201edobre\u201d imi\u0119. Ten znajdzie si\u0119 ju\u017c wy\u017cej w skali suwerenno\u015bci. Jeszcze inny, potraktowany obel\u017cywie, z poczuciem wy\u017cszo\u015bci burknie co\u015b pod nosem w stylu: Spadaj, dziadu<\/em>; nie wda si\u0119 w konflikt, tylko arogancko zignoruje menela. Ten znajdzie si\u0119 na skali jeszcze wy\u017cej, ale to tak\u017ce nie jest najwy\u017cszy poziom suwerenno\u015bci. Jeszcze bardziej suwerenny oka\u017ce si\u0119 cz\u0142owiek, kt\u00f3ry zaatakowany s\u0142ownie przez przypadkowego \u201epijaczka\u201d, spojrzy na niego z mi\u0142o\u015bci\u0105 i wsp\u00f3\u0142czuciem, my\u015bl\u0105c: Jaka\u017c bieda musi by\u0107 w tym cz\u0142owieku, skoro w taki spos\u00f3b si\u0119 zachowuje<\/em>. Nie b\u0119dzie w nim poczucia wy\u017cszo\u015bci, pogardy, ch\u0119ci odwetu, agresji czy czego\u015b podobnego. Atak menela wzbudzi w nim mi\u0142osierdzie.<\/p>\n

I na tym jednak\u00a0 ta skala si\u0119 nie ko\u0144czy. W miejsce cz\u0142owieka spod budki z piwem mo\u017cna podstawia\u0107 osoby, kt\u00f3re maj\u0105 dla nas coraz wi\u0119ksze znaczenie. Ka\u017cdy mo\u017ce sam zbudowa\u0107 w\u0142asn\u0105 skal\u0119. Nad menelem znajdzie si\u0119 wi\u0119c kto\u015b oboj\u0119tny, ca\u0142kiem nieznany, potem mo\u017ce s\u0105siad, potem bli\u017csi znajomi i koledzy z pracy. Jeszcze wy\u017cej znajd\u0105 si\u0119 przyjaciele i cz\u0142onkowie rodziny. Najwy\u017cej umie\u015bci si\u0119 kogo\u015b, kto jest najistotniejszy \u2013 b\u0119dzie to mo\u017ce ojciec lub matka, ma\u0142\u017conek lub dziecko, mo\u017ce kto\u015b inny, kogo bardzo si\u0119 kocha, szanuje, a co najwa\u017cniejsze, oczekuje si\u0119 od niego mi\u0142o\u015bci i zrozumienia.<\/p>\n

I zn\u00f3w historia mo\u017ce si\u0119 powt\u00f3rzy\u0107. Tym razem to ju\u017c nie menel, ale w\u0142a\u015bnie ta najistotniejsza osoba traktuje bardzo \u017ale. Kogo\u015b mo\u017ce to bardzo zdeprymowa\u0107 i wprowadzi\u0107 w b\u00f3l, smutek, a nawet depresj\u0119. Inny zareaguje agresj\u0105 i wejdzie w k\u0142\u00f3tni\u0119, walcz\u0105c o lepsze traktowanie. Znajdzie si\u0119 tak\u017ce kto\u015b, kto po prostu to przemilczy lub zignoruje. Wpadnie jednak w gorycz i zamknie swoje serce: Na tym \u015bwiecie nie ma si\u0119 co spodziewa\u0107 przyja\u017ani i mi\u0142o\u015bci<\/em>. Je\u015bli na z\u0142o ze strony kogo\u015b dla nas najistotniejszego spontanicznie zareaguje si\u0119 wsp\u00f3\u0142czuciem, staraj\u0105c si\u0119 zobaczy\u0107 jego krucho\u015b\u0107 i niedojrza\u0142o\u015b\u0107 bez poczucia wy\u017cszo\u015bci \u2013 (\u2026) nie wiedz\u0105, co czyni\u0105 <\/em>\u2013 to znajdzie si\u0119 kto\u015b taki w skali suwerenno\u015bci emocjonalnej najwy\u017cej. Mi\u0142o\u015b\u0107 mi\u0142osierna to najwy\u017cszy stopie\u0144 suwerenno\u015bci<\/strong>.<\/p>\n

PI\u0118\u0106 POZIOM\u00d3W SUWERENNO\u015aCI EMOCJONALNEJ:<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. PODLEG\u0141O\u015a\u0106<\/strong><\/li>\n
  2. WCHODZENIE W KONFLIKT SYMETRYCZNY<\/strong><\/li>\n
  3. AGRESYWNE IGNOROWANIE<\/strong><\/li>\n
  4. ASERTYWNO\u015a\u0106<\/strong><\/li>\n
  5. MI\u0141O\u015a\u0106 MI\u0141OSIERNA<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

    Wobec pewnych os\u00f3b mo\u017cna by\u0107 ju\u017c suwerennym, a wobec innych jeszcze nie. \u201eWykrzykuj\u0105cego menela\u201d potrafi si\u0119 ju\u017c obj\u0105\u0107 wsp\u00f3\u0142czuciem, ale gdy \u017ale potraktuje dan\u0105 osob\u0119 kto\u015b bliski, wpada ona w\u00f3wczas w smutek lub zachowuje si\u0119 agresywnie. Warto zastanowi\u0107 si\u0119 nad sob\u0105 i zobaczy\u0107, w jakim miejscu si\u0119 znajduj\u0119. Cho\u0107 uczucia pe\u0142ni\u0105 niezwykle wa\u017cne funkcje w ludzkim \u017cyciu, jednak nie powinno si\u0119 z nimi uto\u017csamia\u0107. Trzeba zrozumie\u0107, \u017ce \u201eja\u201d<\/em> nie jest uczuciem. \u201eJa\u201d<\/em> mo\u017ce poczu\u0107 \u201eto\u201d lub \u201etamto\u201d, ale to, co czuje, nie definiuje go: Cz\u0142owiek mo\u017ce czu\u0107 r\u00f3\u017cne rzeczy, ale to si\u0119 nie liczy, chodzi o postaw\u0119 woli<\/em><\/strong> \u2013 powie Karol Wojty\u0142a.[1]<\/a><\/p>\n

    W procesie rozwoju ma si\u0119 do czynienia ze stopniowym oddzielaniem si\u0119 \u201eja\u201d<\/em> od uczu\u0107. To \u201eoddzielenie\u201d nie polega na t\u0142umieniu uczu\u0107, ale na specyficznej postawie wewn\u0119trznej, kt\u00f3ra pozwala zaobserwowa\u0107 uczucie i zastanowi\u0107 si\u0119, o czym ono informuje osob\u0119 na temat jej wn\u0119trza, a nie tego, co dzieje si\u0119 na zewn\u0105trz. Cz\u0142owiek dojrza\u0142y czuje r\u00f3\u017cne rzeczy, ale daje sobie czas na to, by si\u0119 zastanowi\u0107, jak\u0105 decyzj\u0119 podj\u0105\u0107. Czasem zadzia\u0142a zgodnie z tym, do czego zach\u0119ca\u0142o go uczucie, czasem wr\u0119cz przeciwnie; zdarza si\u0119, \u017ce nie podejmuje \u017cadnego dzia\u0142ania i pozostaje w bierno\u015bci. To oddzielenie siebie od uczu\u0107 mo\u017cna okre\u015bli\u0107 \u017cyciem \u201ena wyborze\u201d, w przeciwie\u0144stwie do \u017cycia \u201ena uczuciu\u201d<\/strong>.<\/p>\n

    Gdy by\u0142em dzieckiem, m\u00f3wi\u0142em jak dziecko, czu\u0142em jak dziecko, my\u015bla\u0142em jak dziecko. Kiedy za\u015b sta\u0142em si\u0119 m\u0119\u017cem, wyzby\u0142em si\u0119 tego, co dzieci\u0119ce<\/em> \u2013 napisze \u015bw. Pawe\u0142 w Hymnie o mi\u0142o\u015bci (1 Kor 13, 11). Wyzbywa\u0107 si\u0119 tego, co dzieci\u0119ce oznacza oddziela\u0107 siebie od uczu\u0107. Gdyby si\u0119 tego nie czyni\u0142o, cz\u0142owiek by\u0142by \u201ejak dziecko\u201d, czyli infantylny.[2]<\/a> Nie powinno si\u0119 pracowa\u0107 nad uczuciami \u2013 aby co\u015b poczu\u0107 lub czego\u015b nie czu\u0107, lecz z uczuciami \u2013 aby odkry\u0107, co maj\u0105 do przekazania.<\/strong><\/p>\n

    Prac\u0119 w obszarze uczu\u0107 mo\u017cna podzieli\u0107 na prac\u0119 bezpo\u015bredni\u0105, kt\u00f3ra jest podejmowana w chwili, gdy uczucie si\u0119 pojawia \u2013 zw\u0142aszcza gdy jest bardzo intensywne oraz na prac\u0119 w\u0142a\u015bciw\u0105, kt\u00f3ra jest do podj\u0119cia, gdy uczucie s\u0142abnie lub ca\u0142kiem znika.<\/p>\n

    \n

    [1]<\/a> Zob. W. P\u00f3\u0142tawska, Beskidzkie rekolekcje. Dzieje przyja\u017ani ksi\u0119dza Karola Wojty\u0142y z rodzin\u0105 P\u00f3\u0142tawskich<\/em>, dz. cyt., s. 48.<\/p>\n

    [2]<\/a> Dobrym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 uczucie g\u0142odu. Noworodek w og\u00f3le nie odr\u00f3\u017cnia siebie od swoich uczu\u0107. Kiedy poczuje g\u0142\u00f3d, niejako ca\u0142y staje si\u0119 g\u0142odem i dlatego p\u0142acze. To, co czuje, jest \u201ewszechogarniaj\u0105ce\u201d. W miar\u0119 rozwoju, je\u015bli dziecko ma m\u0105drych rodzic\u00f3w, podejmuj\u0105cy decyzje o\u015brodek wolitywny, zaczyna si\u0119 oddala\u0107 od o\u015brodka uczuciowego: gdy dwulatek jest g\u0142odny, nie b\u0119dzie ju\u017c p\u0142aka\u0142, cho\u0107 trzeba szybko da\u0107 mu je\u015b\u0107. Dziecko starsze mo\u017ce \u2013 i powinno! \u2013 nauczy\u0107 si\u0119 d\u0142u\u017cej odczuwa\u0107 g\u0142\u00f3d i wbrew reklamom telewizyjnym, nie zaspokaja\u0107 go natychmiast. Takiemu dziecku warto powiedzie\u0107: Poczekaj, za godzin\u0119 b\u0119dzie obiad<\/em>. To nie tylko kwestia wygody, ale praca nad tym, aby m\u0142ody cz\u0142owiek dojrzewa\u0142 \u2013 uczy\u0142 si\u0119, \u017ce mo\u017ce odczuwa\u0107 co\u015b nieprzyjemnego i nie musi dzia\u0142a\u0107 natychmiast. W ten w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b \u201eja\u201d<\/em> oddala si\u0119 od \u201eczuj\u0119\u201d<\/em>, a\u017c do tego stopnia, \u017ce cz\u0142owiek czuj\u0105c \u015bmiertelny g\u0142\u00f3d mo\u017ce odda\u0107 ostatni kawa\u0142ek chleba komu\u015b potrzebuj\u0105cemu, je\u015bli mi\u0142o\u015b\u0107 go do tego popycha.<\/p>\n

    Heroizm mi\u0142o\u015bci nie by\u0142by mo\u017cliwy bez tego oddzielenia uczu\u0107 od \u201eja\u201d<\/em>, dlatego \u015bw. Pawe\u0142 wspomina o tym w Hymnie o mi\u0142o\u015bci<\/em>. Osoba niedojrza\u0142a, czuj\u0105c co\u015b nieprzyjemnego, musi natychmiast reagowa\u0107 i redukowa\u0107 dyskomfort. Swoj\u0105 drog\u0105, trudno nie odnie\u015b\u0107 wra\u017cenia, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa sk\u0142ada si\u0119 z ludzi, kt\u00f3rzy absolutyzuj\u0105 uczucia i celem ich \u017cycia jest gonienie za przyjemnymi emocjami. Praca nad sob\u0105 w obszarze uczu\u0107 wydaje si\u0119 by\u0107 jednym z fundamentalnych zagadnie\u0144 dotycz\u0105cych terapii i ludzkiego rozwoju. W gabinecie uczy si\u0119 rozm\u00f3wc\u00f3w obserwowa\u0107 swoje uczucia i oddziela\u0107 je od siebie. Cz\u0119sto poprzez specyficzn\u0105 prac\u0119 z cia\u0142em mo\u017cna pokaza\u0107, w jaki spos\u00f3b to, co czuje teraz dana osoba odnosi si\u0119 do ich dzieci\u0144stwa i jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okazuje, w ma\u0142ym tylko stopniu ma zwi\u0105zek z tera\u017aniejszo\u015bci\u0105.<\/p>\n

     <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    \u00a0Suwerenno\u015b\u0107 emocjonalna Suwerenno\u015b\u0107 emocjonalna umo\u017cliwia dojrza\u0142\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 i dlatego warto si\u0119 chwil\u0119 nad ni\u0105 zastanowi\u0107. Cz\u0142owiek ca\u0142kowicie suwerenny \u017cyje w kontakcie z w\u0142asn\u0105 warto\u015bci\u0105 i funkcjonuje w obszarze ja prawdziwego. Cz\u0142owiek zintegrowany i dojrza\u0142y przyjmuje postaw\u0119 suwerenn\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna umie\u015bci\u0107 \u201epo\u015brodku\u201d pomi\u0119dzy nadmiernym afektem wobec ludzi \u2013 uzale\u017cnianie si\u0119 od nich lub uzale\u017cnianie ich od […]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"parent":2597,"menu_order":50,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2887"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2887"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2887\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3761,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2887\/revisions\/3761"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2597"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}