{"id":2869,"date":"2019-05-09T13:34:36","date_gmt":"2019-05-09T11:34:36","guid":{"rendered":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/?page_id=2869"},"modified":"2022-05-31T09:29:01","modified_gmt":"2022-05-31T07:29:01","slug":"konferencja-8-uczucia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/duszpasterstwo\/konferencja-8-uczucia\/","title":{"rendered":"8. Uczucia"},"content":{"rendered":"<p><strong>UCZUCIA<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Wiedza na temat zjawisk emocjonalnych jest coraz wi\u0119ksza, jednak ci\u0105gle zdarzaj\u0105 si\u0119 ludzie, kt\u00f3rzy dziel\u0105 uczucia na negatywne \u2013 z\u0142e i pozytywne \u2013 dobre, co cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 z nadawaniem im znaczenia moralnego, czyli s\u0105 uczucia grzeszne \u2013 niedopuszczalne oraz uczucia moralne \u2013 dopuszczalne. Niekiedy za pozytywne uwa\u017ca si\u0119 te uczucia, kt\u00f3re s\u0105 w odbiorze przyjemne, np. rado\u015b\u0107, spok\u00f3j, mi\u0142o\u015b\u0107, a za negatywne te, kt\u00f3re w odbiorze s\u0105 nieprzyjemne, np. gniew, zazdro\u015b\u0107 czy l\u0119k. Czasem spotyka si\u0119 pogl\u0105d, \u017ce niekt\u00f3re z uczu\u0107 s\u0105 szkodliwe dla ich w\u0142a\u015bciciela. Dlatego stwierdza si\u0119, \u017ce nie ma uczu\u0107 pozytywnych lub negatywnych. <strong>Uczu\u0107 do\u015bwiadcza cz\u0142owieka przyjemnych \u2013 radosnych lub przykrych \u2013 bolesnych. Uczucia nie maj\u0105 warto\u015bci moralnej, s\u0105 oboj\u0119tne i zmienne. Znaczenie moralne maj\u0105 czyny podejmowane pod ich wp\u0142ywem<\/strong>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Uczucia przyjemne lub przykre<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Przyjmuj\u0105c fa\u0142szywy podzia\u0142 uczu\u0107, za pozytywne nale\u017cy uzna\u0107, np. rado\u015b\u0107. Narkoman uzale\u017cniony od heroiny poczuje rado\u015b\u0107, gdy b\u0119dzie mie\u0107 ju\u017c zapewnion\u0105 codzienn\u0105 dawk\u0119 narkotyku. \u201eMi\u0142o\u015b\u0107\u201d z kolei b\u0119dzie czu\u0142 kochanek jad\u0105cy do swej kochanki. I mo\u017ce nie by\u0142oby w tym nic z\u0142ego, gdyby nie fakt, \u017ce ona ma m\u0119\u017ca i troje dzieci. I w ten oto spos\u00f3b \u201euczucia pozytywne\u201d jako\u015b przestaj\u0105 by\u0107 pozytywne. Co jednak z gniewem, zazdro\u015bci\u0105, l\u0119kiem? Czy\u017c niekt\u00f3re z tych uczu\u0107, nazywane \u201enegatywnymi\u201d, nie s\u0105 nawet w katechizmie wymieniane jako grzechy g\u0142\u00f3wne? Jak zatem je traktowa\u0107?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Gdyby odczuwanie gniewu by\u0142o grzechem, jak wyt\u0142umaczy\u0107 sytuacje opisane w Ewangelii, w kt\u00f3rych Jezus czu\u0142 gniew.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> A uczucie zazdro\u015bci? W Pi\u015bmie \u015aw. jest napisane o <em>zazdrosnej mi\u0142o\u015bci Pana Zast\u0119p\u00f3w<\/em>. A l\u0119k? Co by\u0142oby ze zdrowiem i z \u017cyciem osoby, gdyby nie czu\u0142a l\u0119ku w momentach niebezpiecznych? Tak wi\u0119c ka\u017cde uczucie, nawet to powszechnie uznawane za nieprzyjemne, ma do spe\u0142nienia jakie\u015b wa\u017cne zadanie. Uczucie gniewu, np. jest motorem rozwoju i bywa niezb\u0119dne dla utrzymywania relacji \u2013 wbrew powszechnie panuj\u0105cym opiniom. Je\u015bli w niej nie pojawia si\u0119 gniew, bardzo cz\u0119sto nie jest to objaw jedno\u015bci, lecz \u015bmierci zwi\u0105zku. Gniew daje si\u0142\u0119 \u017cyciow\u0105 i pozwala stawia\u0107 granice oraz broni\u0107 warto\u015bci. Uczucie zazdro\u015bci, z kolei, r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce pobudza\u0107 do rozwoju, a tak\u017ce do tego, aby afirmowa\u0107 osi\u0105gni\u0119cia innych. Opinia wypowiedziana pod wp\u0142ywem dobrze prze\u017cywanej zazdro\u015bci: <em>Czuj\u0119 zazdro\u015b\u0107 z powodu twego osi\u0105gni\u0119cia! Musia\u0142e\u015b si\u0119 wiele napracowa\u0107! Te\u017c chcia\u0142bym kiedy\u015b w przysz\u0142o\u015bci osi\u0105gn\u0105\u0107 co\u015b takiego!<\/em> \u2013 brzmi bardzo pi\u0119knie i jest wyrazem podziwu i szacunku dla czyjej\u015b pracy. Wiele os\u00f3b w fatalny spos\u00f3b traktuje swoje emocje seksualne \u2013 nie cieszy si\u0119 nimi, lecz uwa\u017ca je za co\u015b z\u0142ego lub niemoralnego, tak jakby B\u00f3g pomyli\u0142 si\u0119, obdarzaj\u0105c nimi ludzi.\u00a0 \u201eBiedne uczucia negatywne\u201d \u2013 jak\u017ce cz\u0119sto nie s\u0105 rozumiane i akceptowane przez tych, kt\u00f3rzy je odczuwaj\u0105!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Uczucia komunikuj\u0105<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych r\u00f3l, jakie spe\u0142nia w naszym \u017cyciu sfera emocjonalna, jest komunikacja. <strong>Uczucia komunikuj\u0105 osob\u0119 ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym, z drugim cz\u0142owiekiem, z samym sob\u0105 i z Bogiem<\/strong>. Cz\u0142owiek cz\u0119sto nie zdaje sobie sprawy z tego, jak wiele informacji dociera do niego w\u0142a\u015bnie kana\u0142em emocjonalnym. Nawet przyroda nieo\u017cywiona bywa odbierana t\u0105 drog\u0105. To, \u017ce z drug\u0105 osob\u0105 kto\u015b si\u0119 komunikuje, wyra\u017caj\u0105c i odbieraj\u0105c emocje, jest oczywiste. Podobnie jest z modlitw\u0105, je\u015bli ma by\u0107 w pe\u0142ni ludzka i chrze\u015bcija\u0144ska, b\u0119d\u0105 towarzyszy\u0107 jej uczucia. Spotkanie z tak zachwycaj\u0105c\u0105 Osob\u0105, jak\u0105 jest sam B\u00f3g, zawsze si\u0119 odbija w emocjonalno\u015bci osoby. S\u0142owa: <em>komunia<\/em> i <em>komunikacja<\/em> maj\u0105 wsp\u00f3lny \u017ar\u00f3d\u0142os\u0142\u00f3w. Sam ten fakt wskazuje na co\u015b wa\u017cnego: <strong>bez komunikacji nie ma komunii<\/strong>. Gdy sfera emocjonalna nie funkcjonuje w\u0142a\u015bciwie, mi\u0142o\u015b\u0107 \u2013 komunia przestaje by\u0107 mo\u017cliwa.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>T\u0142umienie uczu\u0107<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Czasem rodzice mog\u0105 nie\u015bwiadomie przyczyni\u0107 si\u0119 do powstawania u swoich dzieci problem\u00f3w emocjonalnych, zwi\u0105zanych z t\u0142umieniem uczu\u0107. Je\u015bli z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w nie pozwalaj\u0105 im wyra\u017ca\u0107 gniewu, b\u00f3lu, smutku, l\u0119ku, mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, \u017ce dziecko zaczyna w sobie t\u0142umi\u0107 te uczucia. Gdy maluch przewr\u00f3ci si\u0119 i p\u0142acze, nie nale\u017cy mu wmawia\u0107, \u017ce \u201eju\u017c nie boli\u201d, nawet je\u015bli bardzo chce si\u0119, aby ju\u017c nie bola\u0142o. Przeciwnie, warto mu pozwoli\u0107 p\u0142aka\u0107 i tul\u0105c nazywa\u0107 ze zrozumieniem to, co dziecko odczuwa: <em>Wiem, \u017ce boli, bardzo boli<\/em>. <strong>Trzeba pozwoli\u0107 dzieciom wyra\u017ca\u0107 ich gniew \u2013 w spos\u00f3b akceptowalny spo\u0142ecznie, a tak\u017ce nie przera\u017ca\u0107 si\u0119, gdy budzi si\u0119 w nich ciekawo\u015b\u0107 cia\u0142a oraz uczucia seksualne<\/strong>. T\u0142umienie uczu\u0107 mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce wynikiem negatywnego do\u015bwiadczenia dziecka, je\u015bli doro\u015bli w jego otoczeniu, pod wp\u0142ywem jakiego\u015b uczucia, np. gniewu, robili z\u0142e rzeczy. Powstaje wtedy fa\u0142szywe przekonanie, \u017ce gniew jest zawsze zwi\u0105zany z przemoc\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Niekt\u00f3rzy ludzie staraj\u0105 si\u0119 \u201ewykasowa\u0107\u201d swoj\u0105 emocjonalno\u015b\u0107 jako sfer\u0119 zb\u0119dn\u0105 lub nawet szkodliw\u0105. T\u0142umi\u0105 uczucia dlatego, \u017ce zostali zranieni w dzieci\u0144stwie przez molestowanie, wy\u015bmianie lub odrzucenie. Ich emocjonalno\u015b\u0107 \u201eboli\u201d \u2013 b\u00f3l si\u0119 zmniejsza, gdy pewnych uczu\u0107 do siebie nie dopuszczaj\u0105. Jednak nie da si\u0119 wyt\u0142umi\u0107 selektywnie jednego uczucia, pozostawiaj\u0105c wy\u0142\u0105cznie te \u201echciane\u201d. Emocjonalno\u015b\u0107 mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do elektronicznego instrumentu klawiszowego: klawiatura to ca\u0142a paleta uczu\u0107, a ka\u017cde uczucie to jeden klawisz. Nie mo\u017cna wyciszy\u0107 tylko jednego klawisza. \u015acisza si\u0119 wszystkie albo \u017cadnego. <strong>Je\u015bli kto\u015b t\u0142umi w sobie gniew lub uczucia seksualne, poddaje represji ca\u0142\u0105 sfer\u0119 emocjonaln\u0105. Kto nie potrafi czu\u0107 gniewu, ten tak\u017ce nie b\u0119dzie potrafi\u0142 kocha\u0107<\/strong>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Uczucia informuj\u0105<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Zatem bez \u015bwiadomej wsp\u00f3\u0142pracy z uczuciami, nie b\u0119dzie mo\u017cna rozpozna\u0107 struktury <em>ja fa\u0142szywego<\/em>. Okazuje si\u0119 bowiem, \u017ce <strong>uczucia powszechnie kwalifikowane do grupy \u201enegatywnych\u201d s\u0105 r\u00f3wnocze\u015bnie uczuciami pojawiaj\u0105cymi si\u0119 w momentach kluczowych dla rozwoju. <\/strong>Emocjonalno\u015b\u0107 nie komunikuje wy\u0142\u0105cznie ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym, ale tak\u017ce \u2013 i to jest bardzo wa\u017cne! \u2013 z ludzkim wn\u0119trzem. <strong>Uczucia mog\u0105 wiele powiedzie\u0107 o mechanizmach obronnych osoby. Nale\u017cy tylko chcie\u0107 ich wys\u0142ucha\u0107 oraz zrozumie\u0107 ich j\u0119zyk.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Sfer\u0119 emocjonaln\u0105 mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do echosondy znajduj\u0105cej si\u0119 na statku. Normalnie nie wida\u0107 dna oceanu, jednak wiadomo, \u017ce znajduj\u0105 si\u0119 tam g\u00f3ry, doliny, wraki, p\u0142ycizny i rafy. Wszystko to zagra\u017ca bezpiecze\u0144stwu \u017ceglugi, dop\u00f3ki jest niewidoczne dla kapitana okr\u0119tu. Echosonda pozwala mu dostrzec co\u015b, co normalnie jest ukryte pod lustrem wody. W podobny spos\u00f3b dzia\u0142a ludzka psychika. Cz\u0142owiek ma zranione serce, gdzie\u015b g\u0142\u0119boko nosi w sobie p\u0119kni\u0119cie gro\u017c\u0105ce katastrof\u0105. Nie mo\u017cna tego odkry\u0107 inaczej, ni\u017c odczytuj\u0105c fale, kt\u00f3re wysy\u0142a to p\u0119kni\u0119cie, rezonuj\u0105c z okoliczno\u015bciami zewn\u0119trznymi. Te fale to w\u0142a\u015bnie uczucia. Dzi\u0119ki nim cz\u0142owiek dostaje informacje z wn\u0119trza, niedost\u0119pne w inny spos\u00f3b. <strong>Uczucia nie m\u00f3wi\u0105 o tym, co nale\u017cy robi\u0107, ale informuj\u0105 o tym, co dzieje si\u0119 w osobie<\/strong> \u2013 a nie w \u015bwiecie zewn\u0119trznym. Jak to cz\u0119sto jest mylone \u2013 niekt\u00f3rzy, prze\u017cywaj\u0105c gniew, s\u0105 przekonani, \u017ce to inni si\u0119 na nich gniewaj\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Emocje s\u0105 \u201eniezawis\u0142\u0105 \u0142aw\u0105 przysi\u0119g\u0142ych\u201d, kt\u00f3ra wyra\u017ca opini\u0119 na temat naszego wn\u0119trza, niezale\u017cnie czy cz\u0142owiek sobie tego \u017cyczy, czy nie; s\u0105 jak pos\u0142aniec, kt\u00f3ry chce dostarczy\u0107 wiadomo\u015b\u0107. W staro\u017cytno\u015bci pos\u0142a przynosz\u0105cego z\u0142e nowiny zabijano, jakby to co\u015b mog\u0142o zmieni\u0107. Ale w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b niekt\u00f3rzy post\u0119puj\u0105 z w\u0142asnymi, niewygodnymi dla siebie uczuciami! Inni pozwalaj\u0105 wys\u0142annikowi przej\u0105\u0107 dowodzenie, to tak\u017ce jest b\u0142\u0105d! Pos\u0142a\u0144ca trzeba wys\u0142ucha\u0107 \u2013 ani wi\u0119cej, ani mniej. Gdy to si\u0119 zrozumie, to w\u00f3wczas osoba przestanie pracowa\u0107 nad uczuciami, pr\u00f3buj\u0105c je modyfikowa\u0107, a zacznie z nimi wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107, przyjmuj\u0105c informacj\u0119, kt\u00f3r\u0105 maj\u0105 jej do przekazania.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, \u017ce nie b\u0119dzie mo\u017cna w\u0142a\u015bciwie zinterpretowa\u0107 swoich uczu\u0107. Wtedy pojawia si\u0119 potrzeba kierownictwa, terapii lub cho\u0107by dojrza\u0142ej przyja\u017ani. \u017byczliwy cz\u0142owiek, wolny wewn\u0119trznie na tyle, \u017ce nie zawaha si\u0119 powiedzie\u0107 danej osobie czego\u015b trudnego, staje si\u0119 nieocenionym darem na drodze rozwoju. Jest on w jakim\u015b sensie niezb\u0119dny, bo bez pomocy z zewn\u0105trz bardzo trudno w\u0142a\u015bciwie oceni\u0107 samego siebie.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> <em>Wszed\u0142 znowu do synagogi. By\u0142 tam cz\u0142owiek, kt\u00f3ry mia\u0142 usch\u0142\u0105 r\u0119k\u0119. A \u015bledzili Go, czy uzdrowi go w szabat, \u017ceby Go oskar\u017cy\u0107. On za\u015b rzek\u0142 do cz\u0142owieka, kt\u00f3ry mia\u0142 usch\u0142\u0105 r\u0119k\u0119: ,,Sta\u0144 tu na \u015brodku!\u201d A do nich\u00a0 powiedzia\u0142: ,,Co wolno w szabat: uczyni\u0107 co\u015b dobrego czy co\u015b z\u0142ego? \u017bycie ocali\u0107 czy zabi\u0107?\u201d Lecz oni milczeli. Wtedy spojrzawszy woko\u0142o po wszystkich z gniewem, zasmucony z powodu zatwardzia\u0142o\u015bci ich serca, rzek\u0142 do cz\u0142owieka: ,,Wyci\u0105gnij r\u0119k\u0119!\u201d. Wyci\u0105gn\u0105\u0142, i r\u0119ka jego sta\u0142\u0105 si\u0119 zn\u00f3w zdrowa<\/em> (Mk 3, 1-5).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Wiele os\u00f3b t\u0142umi swoj\u0105 emocjonalno\u015b\u0107 z tej przyczyny, \u017ce pewne uczucia, kt\u00f3re si\u0119 w nich rodz\u0105, odbieraj\u0105 jako grzeszne lub niechrze\u015bcija\u0144skie. Przyk\u0142adem jest pewien m\u0142ody m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry \u201ewyhodowa\u0142\u201d w sobie powa\u017cn\u0105 nerwic\u0119 l\u0119kow\u0105. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od momentu, gdy otrzyma\u0142 z r\u0105k katechety ksi\u0105\u017ceczk\u0119 do nabo\u017ce\u0144stwa. Rachunek sumienia brzmia\u0142 w niej mniej wi\u0119cej tak: <em>Czy nie gniewa\u0142e\u015b si\u0119 na mam\u0119? Czy nie gniewa\u0142e\u015b si\u0119 na tat\u0119? Czy nie denerwowa\u0142e\u015b si\u0119 na pani\u0105 nauczycielk\u0119?<\/em> I tak dalej, i tak dalej. Przytoczone pytania dotyczy\u0142y wi\u0119c uczu\u0107, kt\u00f3re uznano za grzechy. Nieszcz\u0119\u015bcie tego cz\u0142owieka polega\u0142o na tym, \u017ce niezwykle przej\u0105\u0142 si\u0119 pierwszokomunijnym rachunkiem sumienia i robi\u0142 wszystko, aby nie czu\u0107 gniewu i zdenerwowania. Ksi\u0105\u017ceczka, kt\u00f3r\u0105 otrzyma\u0142 w wieku o\u015bmiu lat, by\u0142a podstaw\u0105 jego przygotowania si\u0119 do spowiedzi a\u017c do wieku doros\u0142ego. W miejsce t\u0142umionych uczu\u0107 asertywnych pojawi\u0142 si\u0119 l\u0119k. Niewiele brakowa\u0142o, by pojawi\u0142y si\u0119 u niego natr\u0119ctwa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Zrozumienie w\u0142asnych stan\u00f3w emocjonalnych wymaga czasu i cierpliwo\u015bci. Zdarza si\u0119, \u017ce rozum nie jest w stanie w\u0142a\u015bciwie zinterpretowa\u0107 uczucia, kt\u00f3re si\u0119 rodzi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Widzi si\u0119 kogo\u015b pierwszy raz i w \u017caden spos\u00f3b nie mo\u017cna doj\u015b\u0107 do tego, dlaczego ten \u201ekto\u015b\u201d wywo\u0142uje mieszanin\u0119 gniewu i l\u0119ku. Nic z\u0142ego nie zrobi\u0142, a czuje si\u0119 do niego niech\u0119\u0107 lub potrzeb\u0119 zaatakowania. Dlaczego tak si\u0119 dzieje? Rozum jeszcze nie wie. Dopiero po d\u0142u\u017cszym czasie dociera do cz\u0142owieka, \u017ce ten m\u0119\u017cczyzna mia\u0142 na sobie tak\u0105 sam\u0105 kamizelk\u0119, jak\u0105 nosi\u0142 jego nauczyciel w-f (dzia\u0142o si\u0119 to trzydzie\u015bci lat temu), kt\u00f3ry kiedy\u015b upokorzy\u0142 go przy ca\u0142ej klasie. Uczucie przysz\u0142o ostrzec: <em>Uwa\u017caj, ten cz\u0142owiek mo\u017ce zrobi\u0107 ci krzywd\u0119, bo przypomina tamtego sprzed lat<\/em>. Rozum jest od tego, aby zweryfikowa\u0107 realno\u015b\u0107 zagro\u017cenia: czy wycofa\u0107 si\u0119, obroni\u0107 lub zwyczajnie kontynuowa\u0107 rozmow\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">S\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy poczuwszy co\u015b podobnego, staliby si\u0119 agresywni wobec Bogu ducha winnego m\u0119\u017cczyzny w kamizelce. Znajd\u0105 si\u0119 te\u017c takie osoby, kt\u00f3re czuj\u0105c nieuzasadniony, w ich ocenie, gniew wobec bli\u017aniego, niezw\u0142ocznie szuka\u0142yby konfesjona\u0142u, aby si\u0119 wyspowiada\u0107 z ,,niedostatku w mi\u0142o\u015bci\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Zob. W. P\u00f3\u0142tawska, <em>Beskidzkie rekolekcje. Dzieje przyja\u017ani ksi\u0119dza Karola Wojty\u0142y z rodzin\u0105 P\u00f3\u0142tawskich<\/em>, dz. cyt., s. 48.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Dla przyk\u0142adu we\u017amy uczucie g\u0142odu. Noworodek w og\u00f3le nie odr\u00f3\u017cnia siebie od swoich uczu\u0107. Kiedy poczuje g\u0142\u00f3d, niejako ca\u0142y staje si\u0119 g\u0142odem i dlatego p\u0142acze. To, co czuje, jest \u201ewszechogarniaj\u0105ce\u201d. W miar\u0119 rozwoju, je\u015bli dziecko ma m\u0105drych rodzic\u00f3w, podejmuj\u0105cy decyzje o\u015brodek wolitywny, zaczyna si\u0119 oddala\u0107 od o\u015brodka uczuciowego: gdy dwulatek jest g\u0142odny, nie b\u0119dzie ju\u017c p\u0142aka\u0142, cho\u0107 trzeba szybko mu da\u0107 je\u015b\u0107. Dziecko starsze mo\u017ce \u2013 i powinno! \u2013 nauczy\u0107 si\u0119 d\u0142u\u017cej odczuwa\u0107 g\u0142\u00f3d i wbrew reklamom telewizyjnym, nie zaspokaja\u0107 go natychmiast. Takiemu dziecku warto powiedzie\u0107: <em>Poczekaj, za godzin\u0119 b\u0119dzie obiad<\/em>. To nie tylko kwestia wygody, ale praca nad tym, aby m\u0142ody cz\u0142owiek dojrzewa\u0142: aby uczy\u0142 si\u0119, \u017ce mo\u017ce odczuwa\u0107 co\u015b nieprzyjemnego i nie musi dzia\u0142a\u0107 natychmiast. W ten w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b <em>\u201eja\u201d<\/em> oddala si\u0119 od <em>\u201eczuj\u0119\u201d<\/em>, a\u017c do tego stopnia, \u017ce cz\u0142owiek czuj\u0105c \u015bmiertelny g\u0142\u00f3d mo\u017ce odda\u0107 ostatni kawa\u0142ek chleba komu\u015b potrzebuj\u0105cemu, je\u015bli mi\u0142o\u015b\u0107 go do tego popycha.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Heroizm mi\u0142o\u015bci nie by\u0142by mo\u017cliwy bez tego oddzielenia uczu\u0107 od <em>\u201eja\u201d<\/em>, dlatego \u015bw. Pawe\u0142 wspomina o tym w <em>Hymnie o mi\u0142o\u015bci<\/em>. Osoba niedojrza\u0142a, czuj\u0105c co\u015b nieprzyjemnego, musi natychmiast reagowa\u0107 i redukowa\u0107 dyskomfort. Swoj\u0105 drog\u0105, trudno nie odnie\u015b\u0107 wra\u017cenia, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa sk\u0142ada si\u0119 z ludzi, kt\u00f3rzy absolutyzuj\u0105 uczucia i celem ich \u017cycia jest gonienie za przyjemnymi emocjami. Ma si\u0119 z tym tak\u017ce k\u0142opot podczas terapii, kt\u00f3ra nierzadko wymaga \u015bwiadomego wej\u015bcia w co\u015b, co jest nieprzyjemne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Praca nad sob\u0105 w obszarze uczu\u0107 wydaje si\u0119 by\u0107 jednym z fundamentalnych zagadnie\u0144 dotycz\u0105cych terapii i ludzkiego rozwoju. W gabinecie uczy si\u0119 rozm\u00f3wc\u00f3w obserwowa\u0107 swoje uczucia i oddziela\u0107 je od siebie. Cz\u0119sto poprzez specyficzn\u0105 prac\u0119 z cia\u0142em mo\u017cna pokaza\u0107, w jaki spos\u00f3b to, co czuj\u0105 teraz, odnosi si\u0119 do ich dzieci\u0144stwa i jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okazuje, w ma\u0142ym tylko stopniu ma zwi\u0105zek z tera\u017aniejszo\u015bci\u0105.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>UCZUCIA Wiedza na temat zjawisk emocjonalnych jest coraz wi\u0119ksza, jednak ci\u0105gle zdarzaj\u0105 si\u0119 ludzie, kt\u00f3rzy dziel\u0105 uczucia na negatywne \u2013 z\u0142e i pozytywne \u2013 dobre, co cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 z nadawaniem im znaczenia moralnego, czyli s\u0105 uczucia grzeszne \u2013 niedopuszczalne oraz uczucia moralne \u2013 dopuszczalne. Niekiedy za pozytywne uwa\u017ca si\u0119 te uczucia, kt\u00f3re s\u0105 w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"parent":2597,"menu_order":49,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2869"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2869"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2869\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3760,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2869\/revisions\/3760"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2597"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2869"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}