{"id":2624,"date":"2018-11-13T15:11:37","date_gmt":"2018-11-13T14:11:37","guid":{"rendered":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/?page_id=2624"},"modified":"2022-05-31T09:27:14","modified_gmt":"2022-05-31T07:27:14","slug":"katecheza-3","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/duszpasterstwo\/katecheza-3\/","title":{"rendered":"1. Ludzki rozw\u00f3j"},"content":{"rendered":"

NA CZYM POLEGA LUDZKI ROZW\u00d3J ?<\/strong><\/p>\n

Na podstawie ksi\u0105\u017cki M. i M. Gajd\u00f3w\u00a0 ,,Rozw\u00f3j.<\/em> Jak wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z \u0142ask\u0105?”<\/em><\/strong><\/p>\n

Cz\u0142owiek jest istot\u0105 niezwyk\u0142\u0105, bo \u017cyje na styku \u015bwiata ducha i materii. Jego cia\u0142o zbudowane jest z aminokwas\u00f3w, podobnie jak cia\u0142o jaszczurki, motyla lub wieloryba. Poci si\u0119, od\u017cywia i wydala, wypadaj\u0105 mu w\u0142osy, tyje lub chudnie, \u0142amie sobie ko\u015bci. Czasem cia\u0142o odczuwa b\u00f3l, a innym razem czuje si\u0119 dobrze, jednak od pewnego momentu starzeje si\u0119 nieustannie, a\u017c w ko\u0144cu umiera i rozsypuje si\u0119 na miliardy atom\u00f3w. Gdyby zale\u017ca\u0142o mu wy\u0142\u0105cznie na tym, by si\u0119 naje\u015b\u0107, napi\u0107 i zaspokoi\u0107 instynkt przed\u0142u\u017cania gatunku, biologia wystarcza\u0142aby do tego, by wyt\u0142umaczy\u0107 sens ludzkiej egzystencji. Jednak tak nie jest!<\/p>\n

Istniej\u0105 dziwne miejsca, zwane galeriami sztuki, kt\u00f3re cz\u0142owiek wype\u0142ni\u0142 czym\u015b, co nie ma \u017cadnego zastosowania z punktu widzenia zwyk\u0142ego zwierz\u0119cia. Wytwarza on d\u017awi\u0119ki, kt\u00f3re nazwa\u0142 muzyk\u0105. Buduje dziwne budowle, w kt\u00f3rych nikt nie mieszka, a przychodzi tam, by czyni\u0107 co\u015b, co nazwa\u0142 modlitw\u0105. Przede wszystkim jednak, niekt\u00f3re osoby s\u0105 gotowe odda\u0107 \u017cycie z mi\u0142o\u015bci do nieprzyjaci\u00f3\u0142, a to zaprzecza instynktowi przetrwania. Ten absurdalny krok nie daje si\u0119 wyt\u0142umaczy\u0107 teori\u0105 Darwina.<\/p>\n

Ludzka osoba nale\u017cy wi\u0119c tak\u017ce do porz\u0105dku nadprzyrodzonego, czyli ponadnaturalnego, do \u015bwiata ducha, a wyra\u017ca si\u0119 to przede wszystkim poprzez zdolno\u015b\u0107 do mi\u0142o\u015bci i wra\u017cliwo\u015b\u0107 na pi\u0119kno. Tylko cz\u0142owiek potrafi wzruszy\u0107 si\u0119 do \u0142ez, czytaj\u0105c wiersz. Tylko cz\u0142owiek, bez \u017cadnego wyra\u017anego celu, wchodzi na wierzcho\u0142ek jakiej\u015b g\u00f3ry, albo mo\u017ce on ca\u0142kowicie bezinteresownie obdarowywa\u0107 drugiego sob\u0105.<\/p>\n

Fragment z Ewangelii wed\u0142ug \u015bw. Mateusza (por. 13, 33) m\u00f3wi o tym, \u017ce Kr\u00f3lestwo Niebieskie podobne jest do kobiety, kt\u00f3ra w\u0142o\u017cy\u0142a zakwas w trzy miary m\u0105ki. Ewangeliczn\u0105 przypowie\u015b\u0107 mo\u017cna odnie\u015b\u0107 do ludzkiej natury. Ka\u017cdy cz\u0142owiek posiada trzy sfery: ducha, psychik\u0119 i cia\u0142o. Ka\u017cda z tych sfer jest wa\u017cna i wp\u0142ywa na dwie pozosta\u0142e. S\u0105 one niczym trzy miary m\u0105ki \u2013 trzeba w nie w\u0142o\u017cy\u0107 zakwas, aby si\u0119 wszystko zakwasi\u0142o. Dopiero wtedy b\u0119dzie mo\u017cna wypiec chleb, kt\u00f3ry kogo\u015b nakarmi. Tym ewangelicznym zakwasem jest \u0142aska Bo\u017ca<\/strong>, z kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna \u015bwiadomie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107, podejmuj\u0105c prac\u0119 nad sob\u0105.<\/p>\n

Dlatego temat rozwoju, w uj\u0119ciu chrze\u015bcija\u0144skim, dotyczy w\u0142a\u015bnie jej \u2013 tej tajemniczej si\u0142y, niesko\u0144czenie \u0142agodnej, a zarazem stanowczej, niewidocznej, lecz wsz\u0119dzie obecnej, kt\u00f3ra nieustannie pragnie popycha\u0107 nas ku mi\u0142o\u015bci. To ona wylewa si\u0119 nad obficie, bez przemocy i autorytaryzmu, cierpliwie czeka na odpowied\u017a cz\u0142owieka. Przyzywa, nie przymuszaj\u0105c: \u201eMo\u017cesz, mo\u017cesz, mo\u017cesz… Wi\u0119cej, wy\u017cej, szerzej, g\u0142\u0119biej… (por. Ef 3, 18). Mo\u017cesz mie\u0107 udzia\u0142 w \u017cyciu Tego, od Kt\u00f3rego wszystko pochodzi…\u201d.<\/p>\n

\u0141aska<\/strong> to nadprzyrodzone udzielanie si\u0119 Boga cz\u0142owiekowi.[1]<\/a> To ona stoi u pocz\u0105tk\u00f3w ludzkiego rozwoju. Je\u015bli cz\u0142owiek chce si\u0119 rozwija\u0107, to dlatego, \u017ce ju\u017c w nim ona zadzia\u0142a\u0142a. Jego rozw\u00f3j dokonuje si\u0119 dzi\u0119ki \u0142asce i we wsp\u00f3\u0142pracy z ni\u0105. Sam z siebie niczego nie mo\u017ce on uczyni\u0107. Zakwas pochodzi z zewn\u0105trz. Nie prosi\u0142by on o \u0142ask\u0119, gdyby ona wcze\u015bniej nie uzdolni\u0142a go do tego.<\/p>\n

Duch, cia\u0142o i psychika wp\u0142ywaj\u0105 na siebie i w jakim\u015b sensie wzajemnie przenikaj\u0105, nie mieszaj\u0105c si\u0119 jednak ze sob\u0105. Nie mo\u017cna pomyli\u0107 porz\u0105dk\u00f3w: co duchowe to duchowe, co fizyczne to fizyczne, co emocjonalne to emocjonalne. Jednak duchowe wyra\u017ca si\u0119 w emocjonalno\u015bci i w ciele. Cielesne ma wp\u0142yw<\/p>\n

[1]<\/a> \u0141aska to stan nadprzyrodzonej \u0142\u0105czno\u015bci z Bogiem. Jest to nadprzyrodzona udzielanie si\u0119 Boga cz\u0142owiekowi, jako stworzeniu rozumnemu i wolnemu, dzi\u0119ki czemu cz\u0142owiek ju\u017c obecnie, w \u017cyciu doczesnym, cho\u0107 w spos\u00f3b ukryty i nieodczuwalny uczestniczy w \u017cyciu Boga Tr\u00f3jjedynego (zob. J 6, 57; Ef 2, 18) oraz ma zapewnione osi\u0105gni\u0119cie zbawienia, czyli ostatecznego zjednoczenia z Bogiem w wieczno\u015bci (zob. 1 Kor 13, 12). na emocjonalno\u015b\u0107 i duchowo\u015b\u0107. Osobowo\u015b\u0107 ma wp\u0142yw na to, jak funkcjonuje cz\u0142owiek w \u015bwiecie materialnym i jak\u0105 drog\u0119 rozwoju wewn\u0119trznego podejmie. Duch, psychika i cia\u0142o nie s\u0105 jednak r\u00f3wnorz\u0119dne. Uznaje si\u0119 prymat ducha, poniewa\u017c to on czyni ludzk\u0105 osob\u0119 kim\u015b wyj\u0105tkowym na tym \u015bwiecie: Nie b\u00f3jcie si\u0119 tych, kt\u00f3rzy zabijaj\u0105\u00a0 cia\u0142o, lecz duszy zabi\u0107 nie mog\u0105. B\u00f3jcie si\u0119 raczej Tego, kt\u00f3ry dusz\u0119 i cia\u0142o mo\u017ce zatraci\u0107 w piekle<\/em> (Mt 10, 28).<\/p>\n

B\u0119d\u0105c istot\u0105 duchow\u0105, stworzon\u0105 z mi\u0142o\u015bci i dla mi\u0142o\u015bci, cz\u0142owiek jest bardzo wra\u017cliwy. Mo\u017cna go zrani\u0107 s\u0142owem, mo\u017cna go tak\u017ce zrani\u0107 brakiem s\u0142owa. A to jeszcze nie wszystko! Cz\u0142owieka mo\u017cna zrani\u0107 spojrzeniem lub nawet brakiem spojrzenia! To co\u015b zupe\u0142nie wyj\u0105tkowego! Nie ma na tym \u015bwiecie drugiej tak kruchej istoty. Gdyby\u015bmy nie byli stworzeni do mi\u0142o\u015bci, ewolucja ju\u017c dawno wyzby\u0142aby si\u0119 niepotrzebnej s\u0142abo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 jest nasza nadwra\u017cliwo\u015b\u0107.<\/p>\n

Poniewa\u017c \u017cycie nie ko\u0144czy si\u0119 wraz ze \u015bmierci\u0105 cia\u0142a i wykracza poza to, co widzialne, \u017cycie wewn\u0119trzne jest najistotniejsze dla rozwoju cz\u0142owieka. Dlatego adekwatna dla osoby ludzkiej, a wi\u0119c i w pe\u0142ni skuteczna, mo\u017ce by\u0107 tylko taka terapia, kt\u00f3ra uwzgl\u0119dnia duchowo\u015b\u0107<\/strong>.[1]<\/a> Ka\u017cde inne podej\u015bcie, mniej lub bardziej, redukuje cz\u0142owieka.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesna nauka lekk\u0105 r\u0119k\u0105 podpisuje deklaracj\u0119, \u017ce \u0142aska, o ile w og\u00f3le istnieje, nie ma \u017cadnego wp\u0142ywu na badania i wyniki naukowe. Naukowym mia\u0142oby by\u0107 wy\u0142\u0105cznie to, co mo\u017cna zmierzy\u0107. A jednak nawet dziedziny \u015bcis\u0142e, takie jak matematyka i fizyka, dochodz\u0105 w swym rozwoju do granic, w kt\u00f3rych rozr\u00f3\u017cnienie pomi\u0119dzy tym, co mierzalne a tym, co filozoficzne zaciera si\u0119. Je\u015bli tak si\u0119 dzieje, o ile\u017c bardziej psychologia powinna uwzgl\u0119dni\u0107 duchowo\u015b\u0107! Kto udowodni\u0142, \u017ce duch i \u0142aska nie istniej\u0105? Za\u0142o\u017cenie, \u017ce cz\u0142owiek mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 pe\u0142n\u0105 integracj\u0119 i rozw\u00f3j bez uwzgl\u0119dnienia duchowo\u015bci, zakrawa na arogancj\u0119 intelektualn\u0105<\/strong>, zw\u0142aszcza gdy we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119 do\u015bwiadczenie wszystkich wielkich tradycji i kultur. To nie chrze\u015bcijanie maj\u0105 si\u0119 t\u0142umaczy\u0107 z faktu, \u017ce w procesie rozwoju cz\u0142owieka uwzgl\u0119dnia si\u0119 dzia\u0142anie \u0142aski i \u017cycie duchowe. To raczej ci, kt\u00f3rzy redukuj\u0105 cz\u0142owieka do poziomu biologii, powinni wykaza\u0107, na jakiej podstawie to czyni\u0105. Kto \u017cyje w g\u0142\u0119bszym spokoju emocjonalnym: Europejczycy, zu\u017cywaj\u0105cy tony u\u017cywek, \u201eznieczulaczy\u201d i lek\u00f3w psychotropowych, czy ludy, kt\u00f3re tak pochopnie nazywamy czasem \u201eprymitywnymi\u201d? Ci\u0105gle napotykamy na historie ludzkie, kt\u00f3re dowodz\u0105, \u017ce \u017cycie wewn\u0119trzne wp\u0142ywa na integracj\u0119 emocjonaln\u0105. Nerwice, depresje, uzale\u017cnienia, kompulsje i zaburzenia psychiczne, na kt\u00f3re cierpi wielu ludzi, wynika bardzo cz\u0119sto z odrzucenia duchowego wymiaru \u017cycia.<\/p>\n

Niedojrza\u0142e postawy zdarzaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce po stronie ludzi religijnych. O ile, na szcz\u0119\u015bcie, coraz rzadziej s\u0142yszy si\u0119 stwierdzenia w rodzaju: \u201eMasz depresj\u0119? Musisz wi\u0119cej zaufa\u0107 Panu Jezusowi, a wszystko si\u0119 rozwi\u0105\u017ce!\u201d, to jednak ci\u0105gle wielu wierz\u0105cych odnosi si\u0119 nieufnie do psychologii, widz\u0105c w niej zagro\u017cenie dla religii lub obawiaj\u0105c si\u0119, \u017ce praktyki terapeutyczne mog\u0105 sprowadzi\u0107 na cz\u0142owieka z\u0142ego ducha. W niekt\u00f3rych \u015brodowiskach l\u0119k przed diab\u0142em jest tak wielki, \u017ce w\u0142a\u015bciwie ka\u017cde dzia\u0142anie terapeutyczne jest podejrzane. Zdarzaj\u0105 si\u0119 nauczyciele, kt\u00f3rzy zamiast g\u0142osi\u0107 zwyci\u0119stwo Jezusa, koncentruj\u0105 si\u0119 ci\u0105gle na niebezpiecze\u0144stwach duchowych. Paradoksalnie dochodz\u0105 w ten spos\u00f3b niemal do manicheizmu lub typowo poga\u0144skiego my\u015blenia magicznego w chrze\u015bcija\u0144skim \u201eopakowaniu\u201d: wszechmocne z\u0142o mia\u0142oby czyha\u0107 wsz\u0119dzie, a \u015bwiadomy wyb\u00f3r cz\u0142owieka \u2013 \u017cycie w \u0142asce sakramentalnej, decyzja kroczenia za Jezusem \u2013<\/p>\n

[2]<\/a> Okre\u015blenie ,,terapeuta chrze\u015bcija\u0144ski\u201d jest w pe\u0142ni uzasadnione. Je\u015bli jaki\u015b terapeuta twierdzi, \u017ce jego \u015bwiatopogl\u0105d nie powinien mie\u0107 dla klienta znaczenia, musi wiedzie\u0107, \u017ce sam ten fakt jest tak\u017ce wyrazem pewnego \u015bwiatopogl\u0105du. Terapeuci chrze\u015bcija\u0144scy maj\u0105 w\u0142asne podej\u015bcie do procesu terapeutycznego, zar\u00f3wno z perspektywy filozoficznej, jak i z perspektywy techniki leczenia. To podej\u015bcie uwzgl\u0119dnia duchowo\u015b\u0107 i dzia\u0142anie \u0142aski. Takie rozumienie terapii stanowi podstawy chrze\u015bcija\u0144skiej terapii integralnej. (ChTI). zdawa\u0142oby si\u0119 mie\u0107 drugorz\u0119dne znaczenie. Niepokoi tak\u017ce fakt, \u017ce zjawiska daj\u0105ce si\u0119 wyt\u0142umaczy\u0107 psychologicznie, uwa\u017ca si\u0119 czasem za duchowe (ponadnaturalne). Szkodzi to duchowo\u015bci, kt\u00f3ra mo\u017ce zosta\u0107 odrzucona przez kogo\u015b, kto, maj\u0105c wiedz\u0119 na temat zjawisk emocjonalnych, wszystko, co religijne, uzna \u201ehurtem\u201d za \u201enieo\u015bwiecone\u201d.<\/p>\n

Za postawami pe\u0142nymi podejrzliwo\u015bci stoi brak zrozumienia. Ojcowie pewnych ga\u0142\u0119zi psychoterapii byli oboj\u0119tni religijnie lub nawet znajdowali si\u0119 w opozycji wobec Ko\u015bcio\u0142a. Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce niekt\u00f3re ich osi\u0105gni\u0119cia posun\u0119\u0142y wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 psychologi\u0119 naprz\u00f3d. Kto\u015b, kto b\u0142\u0105dzi filozoficznie lub nawet moralnie, mo\u017ce napotyka\u0107 ziarna prawdy. Ignorowanie pewnych koncepcji Z. Freuda tylko dlatego, \u017ce nie by\u0142 wierz\u0105cym katolikiem by\u0142oby dzi\u015b absurdalne. Gdyby zamkn\u0105\u0107 si\u0119 w granicach wyznaczanych przez nieufno\u015b\u0107, mo\u017cna by\u0142oby si\u0119 znale\u017a\u0107 na peryferiach nauki. Co nie znaczy, \u017ce nale\u017cy bezkrytycznie przyjmowa\u0107 wszystko, na co napotyka si\u0119 w r\u00f3\u017cnych pr\u0105dach psychoterapii!<\/p>\n

W rzeczywisto\u015bci cz\u0142owiek nigdy nie staje w konflikcie pomi\u0119dzy teologi\u0105 a psychologi\u0105. Je\u015bli kto\u015b znalaz\u0142by sprzeczno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy tymi dziedzinami, znaczy\u0142oby to, \u017ce gdzie\u015b pope\u0142niono b\u0142\u0105d: w teologii lub w psychologii. Im d\u0142u\u017cej pracuje si\u0119 na styku tych dw\u00f3ch dziedzin, tym bardziej zachwyca fakt, \u017ce prawda jest jedna. Mo\u017cna j\u0105 opisywa\u0107 r\u00f3\u017cnymi j\u0119zykami naukowymi, co nie zmienia stanu rzeczy, \u017ce ma si\u0119 do czynienia z integraln\u0105 wiedz\u0105 o cz\u0142owieku.<\/p>\n

Jest on jedyn\u0105 istot\u0105 nale\u017c\u0105c\u0105 jednocze\u015bnie do \u015bwiata duchowego i materialnego. Z tego faktu wynika jego niepowtarzalne pi\u0119kno i mo\u017cliwo\u015bci, ale tak\u017ce napi\u0119cie i trud istnienia. Im wi\u0119kszy dar, tym wi\u0119cej pracy trzeba w\u0142o\u017cy\u0107, by go w\u0142a\u015bciwie wykorzysta\u0107. Rozw\u00f3j, o kt\u00f3rym jest tu mowa, to jeden proces, obejmuj\u0105cy ca\u0142ego cz\u0142owieka: cia\u0142o, ducha i psychik\u0119. Cz\u0142owiek zosta\u0142 stworzony i nieustannie staje si\u0119<\/strong>. I zarazem ma on wp\u0142yw na to, kim si\u0119 staje!<\/p>\n

Przypisy:<\/p>\n

[1] \u0141aska to stan nadprzyrodzonej \u0142\u0105czno\u015bci z Bogiem. Jest to nadprzyrodzona udzielanie si\u0119 Boga cz\u0142owiekowi, jako stworzeniu rozumnemu i wolnemu, dzi\u0119ki czemu cz\u0142owiek ju\u017c obecnie, w \u017cyciu doczesnym, cho\u0107 w spos\u00f3b ukryty i nieodczuwalny uczestniczy w \u017cyciu Boga Tr\u00f3jjedynego (zob. J 6, 57; Ef 2, 18) oraz ma zapewnione osi\u0105gni\u0119cie zbawienia, czyli ostatecznego zjednoczenia z Bogiem w wieczno\u015bci (zob. 1 Kor 13, 12).<\/p>\n

[2] Okre\u015blenie ,,terapeuta chrze\u015bcija\u0144ski\u201d jest w pe\u0142ni uzasadnione. Je\u015bli jaki\u015b terapeuta twierdzi, \u017ce jego \u015bwiatopogl\u0105d nie powinien mie\u0107 dla klienta znaczenia, musi wiedzie\u0107, \u017ce sam ten fakt jest tak\u017ce wyrazem pewnego \u015bwiatopogl\u0105du. Terapeuci chrze\u015bcija\u0144scy maj\u0105 w\u0142asne podej\u015bcie do procesu terapeutycznego, zar\u00f3wno z perspektywy filozoficznej, jak i z perspektywy techniki leczenia. To podej\u015bcie uwzgl\u0119dnia duchowo\u015b\u0107 i dzia\u0142anie \u0142aski. Takie rozumienie terapii stanowi podstawy chrze\u015bcija\u0144skiej terapii integralnej. (ChTI)<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

NA CZYM POLEGA LUDZKI ROZW\u00d3J ? Na podstawie ksi\u0105\u017cki M. i M. Gajd\u00f3w\u00a0 ,,Rozw\u00f3j. Jak wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z \u0142ask\u0105?” Cz\u0142owiek jest istot\u0105 niezwyk\u0142\u0105, bo \u017cyje na styku \u015bwiata ducha i materii. Jego cia\u0142o zbudowane jest z aminokwas\u00f3w, podobnie jak cia\u0142o jaszczurki, motyla lub wieloryba. Poci si\u0119, od\u017cywia i wydala, wypadaj\u0105 mu w\u0142osy, tyje lub chudnie, \u0142amie […]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"parent":2597,"menu_order":43,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2624"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2624"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2624\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3753,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2624\/revisions\/3753"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2597"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-warszawa-sapiezynska\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2624"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}