{"id":4356,"date":"2024-06-20T11:57:08","date_gmt":"2024-06-20T09:57:08","guid":{"rendered":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/?page_id=4356"},"modified":"2025-02-27T09:22:24","modified_gmt":"2025-02-27T08:22:24","slug":"zielnik-apteczny","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/zielnik-apteczny\/","title":{"rendered":"Zielnik apteczny"},"content":{"rendered":"<p>Niniejszy <strong><span style=\"color: #cf2929\">zielnik apteczny<\/span><\/strong> jest zbiorem najistotniejszych informacji zebranych o zio\u0142ach umieszczonych w zielniku autorstwa brata Marcina M. Ceg\u0142y OH zielarza i fitoterapeuty z wieloletnim do\u015bwiadczeniem pracy w aptece ziololeczniczej. Przedstawiamy <strong>zio\u0142a lecznicze<\/strong>, kt\u00f3re od wiek\u00f3w wspieraj\u0105 nasze zdrowie i samopoczucie.<\/p>\n<p>W naszym <span style=\"color: #cf2929\"><strong>zielniku aptecznym<\/strong><\/span>\u00a0prezentujemy bogat\u0105 kolekcj\u0119 zi\u00f3\u0142, ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci oraz praktyczne zastosowania. Od aromatycznej lawendy po leczniczy dziurawiec \u2013 dowiedz si\u0119, jak zio\u0142a mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 naturalnym wsparciem dla Twojego zdrowia.<\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Babka lancetowata <\/strong><\/span><em>(Plantago lanceolata).<br \/><\/em>Zdj\u0119cie po prawej stronie (poni\u017cej) obrazuje Babk\u0119 Lancetowat\u0105 pochodz\u0105c\u0105 z zielnika br. Marcina M. Ceg\u0142y OH.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4367\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/babka_lancetowata-1024x522.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"229\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/babka_lancetowata-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/babka_lancetowata-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/babka_lancetowata-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/babka_lancetowata-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/babka_lancetowata-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4419\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/1-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"158\" height=\"229\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/1-scaled.jpg 1764w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/1-207x300.jpg 207w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/1-706x1024.jpg 706w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/1-768x1114.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/1-1059x1536.jpg 1059w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/1-1411x2048.jpg 1411w\" sizes=\"(max-width: 158px) 100vw, 158px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4375 size-medium alignleft\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/babka_lancetowata_ok-254x300.jpg\" alt=\"\" width=\"254\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/babka_lancetowata_ok-254x300.jpg 254w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/babka_lancetowata_ok-768x906.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/babka_lancetowata_ok.jpg 825w\" sizes=\"(max-width: 254px) 100vw, 254px\" \/><\/p>\n<p><strong>Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><br \/>W stanie dzikim wyst\u0119puje niemal w ca\u0142ej Europie, w Afryce p\u00f3\u0142nocnej oraz w Azji zachodniej a\u017c do Himalaj\u00f3w. Jako gatunek zawleczony obecny jest w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej, \u015arodkowej i Po\u0142udniowej, na Hawajach, w Australii i na Madagaskarze. Gatunek bardzo zmienny, przystosowuje si\u0119 do r\u00f3\u017cnych warunk\u00f3w, zosta\u0142 rozwleczony na wszystkie kontynenty. W Polsce pospolity. Wyst\u0119puje na \u0142\u0105kach, pastwiskach, miedzach i trawnikach, zr\u0119bach le\u015bnych, torowiskach kolejowych.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<\/strong><br \/>Ro\u015blina zawiera glikozyd aukubin\u0119, do 10% \u015bluzu, saponiny, garbniki, kwasy organiczne, karoten, witaminy C i K, du\u017ce ilo\u015bci soli mineralnych sodu, potasu, magnezu i cynku.<\/p>\n<p><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br \/>Do cel\u00f3w leczniczych pozyskuje si\u0119 li\u015b\u0107 babki lancetowatej (Folium Plantaginis lanceolatae) lub ca\u0142\u0105 ro\u015blin\u0119 (Herba Plantaginis). Ze stanowsik naturalnych surowiec mo\u017cna zbiera\u0107 od maja do sierpnia.<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142a zastosowanie?<\/strong><br \/>Obecnie li\u015bcie babki stosuje si\u0119 jako \u015brodek przeciwkaszlowy przy astmie i innych schorzeniach uk\u0142adu oddechowego &#8211; znaczenie lecznicze maj\u0105 tu \u015bluzy i garbniki kt\u00f3re zmniejszaj\u0105 przekrwienie b\u0142on \u015bluzowych oraz nadmiern\u0105 przepuszczalno\u015b\u0107 naczy\u0144 w\u0142osowatych. W\u0142a\u015bciwo\u015bci bakteriostatyczne wykazuje \u015bwie\u017cy surowiec, te\u017c w postaci soku. Substancj\u0105 czynn\u0105 jest w tym przypadku aukubozyd, kt\u00f3ry pod wp\u0142ywem zawartej w surowcu \u03b2\u2013 glukozydazy uwalnia aglikon aukubigenin\u0119 o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach bakteriostatycznych. Badania wykaza\u0142y, \u017ce wyci\u0105gi wodne z li\u015bci babki lancetowatej, stosowane doustnie, pobudzaj\u0105 wytwarzanie interferonu i przeciwcia\u0142 antywirusowych, a wi\u0119c substancji chroni\u0105cych organizm ludzki przed inwazj\u0105 wirus\u00f3w. Sok ze \u015bwie\u017cych li\u015bci babki lancetowatej albo odwar z li\u015bci wysuszonych przyspiesza gojenie ran i regeneracj\u0119 nask\u00f3rka.<\/p>\n<p><span style=\"color: #b81f1f\"><strong><span style=\"text-decoration: underline\">Ciekawostka<\/span><br \/>Babka znana by\u0142a ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci. Pliniusz zaleca\u0142 j\u0105 na 24 choroby, w tym przeciw kaszlowi, na rany i przeciw malarii.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br \/><em>1) Parus A., Grys A.: Babka lancetowata (Plantago lanceolata L.) \u2013 w\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze. \u201ePost\u0119py Fitoterapii\u201d. 3, 2010, s. 162-165<\/em><br \/><em>2) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Ro\u015bliny dziko wyst\u0119puj\u0105ce i ich zastosowanie. Rzesz\u00f3w: Stowarzyszenie Pro Carpathia, 2012<br \/><\/em><em>3) Kapusta J.: Apteczka domowa. Warszawa: Buchmann, 2012<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Babka zwyczajna <\/strong><\/span><em>(Plantago major).<br \/>Zdj\u0119cie po prawej stronie (poni\u017cej) obrazuje Babk\u0119 Lancetowat\u0105 pochodz\u0105c\u0105 z zielnika br. Marcina M. Ceg\u0142y OH.<br \/><\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4374\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/babka_zwyczajna-1024x522.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"229\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/babka_zwyczajna-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/babka_zwyczajna-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/babka_zwyczajna-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/babka_zwyczajna-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/babka_zwyczajna-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-4425\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/2-276x300.jpg\" alt=\"\" width=\"212\" height=\"230\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/2-276x300.jpg 276w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/2-943x1024.jpg 943w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/2-768x834.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/2-1414x1536.jpg 1414w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/2-1886x2048.jpg 1886w\" sizes=\"(max-width: 212px) 100vw, 212px\" \/><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-4366 alignleft\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/Babka-lancetowata-czerwiec-2024-254x300.jpg\" alt=\"\" width=\"254\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/Babka-lancetowata-czerwiec-2024-254x300.jpg 254w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/Babka-lancetowata-czerwiec-2024-768x906.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/06\/Babka-lancetowata-czerwiec-2024.jpg 825w\" sizes=\"(max-width: 254px) 100vw, 254px\" \/>Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><br \/>Rodzimy obszar wyst\u0119powania obejmowa\u0142 Europ\u0119 i Azj\u0119, ale jako gatunek zawleczony rozprzestrzeni\u0142 si\u0119 tak\u017ce na innych kontynentach. W Polsce jest gatunkiem pospolitym na ca\u0142ym terenie. Jest to ro\u015blina wydeptywanych miejsc \u2013 brzegi dr\u00f3g, \u015bcie\u017cki polne, chodniki, pastwiska, podw\u00f3rza, brzegi zbiornik\u00f3w wodnych.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<\/strong><br \/>Ro\u015blina zawiera \u015bluz, gorzki glikozyd aukubin\u0119, enzymy, kwasy organiczne, garbniki, saponiny, witaminy C i K, flawonoidy i sole mineralne z du\u017c\u0105 zawarto\u015bci\u0105 potasu.<\/p>\n<p><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br \/>Surowcem s\u0105 li\u015bcie \u2013 (Folium Plantaginis majoris), kt\u00f3re zbiera si\u0119 od wiosny do jesieni, wybieraj\u0105c wiadomo m\u0142ode, zdrowe i czyste.<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142a zastosowanie?<\/strong><br \/>W medycynie ludowej \u015bwie\u017ce li\u015bcie przyk\u0142adano na niewielkie zranienia, uk\u0105szenia owad\u00f3w, zwichni\u0119cia, ropiej\u0105ce rany, owrzodzenia, napar s\u0142u\u017cy\u0142 do przemywania trudno goj\u0105cych si\u0119 ran. Stosowany by\u0142 szeroko jako \u015brodek wykrztu\u015bny, os\u0142aniaj\u0105cy, przeciwzapalny, w chorobach przewodu pokarmowego i g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych, a zewn\u0119trznie do p\u0142ukania gard\u0142a, przy zapaleniu spoj\u00f3wek i b\u00f3lach z\u0119b\u00f3w. Sok dzia\u0142a przeciwb\u00f3lowo i przeciwzapalnie przy u\u017c\u0105dleniach pszcz\u00f3\u0142 i trzmieli. Obecnie li\u015bcie babki zwyczajnej stosuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie jako sk\u0142adnik mieszanek wykrztu\u015bnych. Cz\u0119\u015bciej w lecznictwie stosuje si\u0119 ziele babki lancetowatej \u2013 o podobnym dzia\u0142aniu, ale zawieraj\u0105cych wi\u0119cej substancji czynnych i \u0142atwiej przyswajalnych.<\/p>\n<p><span style=\"text-decoration: underline;color: #b81f1f\"><strong>Ciekawostka<\/strong><\/span><br \/><strong><span style=\"color: #b81f1f\">W Chinach znana by\u0142a ju\u017c od 3000 lat. W staro\u017cytno\u015bci zalecana by\u0142a w przypadku uk\u0105sze\u0144 przez w\u0119\u017ce i skorpiony.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br \/><em>1) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Ro\u015bliny dziko wyst\u0119puj\u0105ce i ich zastosowanie. Rzesz\u00f3w: Stowarzyszenie<\/em><br \/><em>Pro Carpathia, 2012<\/em><br \/><em>2) Dziak M., Materkowska T. (red.): Medycyna naturalna. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1994<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Bez czarny <\/strong><\/span><em>(Sambucus nigra).<br \/>Zdj\u0119cie po prawej stronie (poni\u017cej) obrazuje Bez czarny pochodz\u0105cy z zielnika br. Marcina M. Ceg\u0142y OH.<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4467\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Bez_czarny-1-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"449\" height=\"229\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Bez_czarny-1-scaled.jpg 2560w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Bez_czarny-1-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Bez_czarny-1-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Bez_czarny-1-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Bez_czarny-1-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Bez_czarny-1-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 449px) 100vw, 449px\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4474\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/bez-czarny.jpg\" alt=\"\" width=\"196\" height=\"229\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/bez-czarny.jpg 1557w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/bez-czarny-257x300.jpg 257w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/bez-czarny-877x1024.jpg 877w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/bez-czarny-768x897.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/bez-czarny-1315x1536.jpg 1315w\" sizes=\"(max-width: 196px) 100vw, 196px\" \/><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-4465 alignleft\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/bez_czarny-300x221.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"221\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/bez_czarny-300x221.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/bez_czarny-768x566.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/bez_czarny.jpg 832w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><br \/>Gatunek szeroko rozprzestrzeniony w Europie, w Polsce pospolity na ca\u0142ych obszarze kraju. Wyst\u0119puje w zaro\u015blach, na brzegach las\u00f3w, przy drogach, na miedzach, \u015bmietniskach i na wszelkich nieu\u017cytkach na glebach \u017cyznych, zasobnych w wap\u0144.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<\/strong><br \/>W kwiatach bzu czarnego wyst\u0119puj\u0105 flawonoidy, kwasy wielofenolowe, kwasy organiczne, \u015blady olejku eterycznego, witaminy A, B i C i sole mineralne.<br \/>Owoce zawieraj\u0105 oko\u0142o 20% cukr\u00f3w redukuj\u0105cych, 3,5 % pektyn, ok. 3% garbnik\u00f3w, zesp\u00f3\u0142 3 barwnik\u00f3w antocyjanowych, kwasy wielofenolowe, kwasy organiczne, witaminy z grupy B, karetonoidy oraz sole mineralne.<\/p>\n<p><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br \/>Surowcem zielarskim s\u0105 kwiaty (Flos Sambuci) i dojrza\u0142e (czarne) owoce (<em>Fructus Sambuci<\/em>). Nie mniej jednak w\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze maj\u0105 tak\u017ce kora (<em>Cortex Sambuci<\/em>), korzenie (<em>Radix Sambuci<\/em>) i li\u015bcie (<em>Folium Sambuci<\/em>).<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142a zastosowanie?<\/strong><br \/>Bez czarny jest popularn\u0105 ro\u015blin\u0105 stosowan\u0105 w celach leczniczych od wiek\u00f3w. Kwiaty dzia\u0142aj\u0105: moczop\u0119dnie, napotnie, przeciwgor\u0105czkowo, wykrztu\u015bnie, a zewn\u0119trznie tak\u017ce przeciwzapalnie. Owoce maj\u0105 w\u0142asno\u015bci przeczyszczaj\u0105ce, dzia\u0142aj\u0105 napotnie, moczop\u0119dnie, przeciwgor\u0105czkowo, przeciwb\u00f3lowo, odtruwaj\u0105co, przeciwwirusowo i immunostymuluj\u0105co. Ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 zawarto\u015b\u0107 antocyjan\u00f3w owoce maj\u0105 potencjalne dzia\u0142anie przeciwutleniaj\u0105ce. Napary z kwiat\u00f3w s\u0105 u\u017cywane przy przezi\u0119bieniach,<br \/>do leczenia r\u00f3\u017cnego rodzaju nie\u017cyt\u00f3w i stan\u00f3w zapalnych dr\u00f3g oddechowych. Z owoc\u00f3w zazwyczaj<br \/>wykonuje si\u0119 odwary u\u017cywane do leczenia migreny, nerwob\u00f3l\u00f3w, biegunki, chor\u00f3b reumatycznych, i neurologicznych, a dzi\u0119ki ich w\u0142asno\u015bciom odtruwaj\u0105cym tak\u017ce przy zaburzeniach przemiany materii.<\/p>\n<p><span style=\"color: #b81f1f\"><strong><span style=\"text-decoration: underline\">Ciekawostka<\/span><br \/>Wszystkie \u015bwie\u017ce cz\u0119\u015bci ro\u015bliny zawieraj\u0105 sambunigryn\u0119, kt\u00f3re w wi\u0119kszych ilo\u015bciach s\u0105<br \/>truj\u0105ce. Wysoka temperatura usuwa ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci truj\u0105ce.<br \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br \/><em>1) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Ro\u015bliny dziko wyst\u0119puj\u0105ce i ich zastosowanie. Rzesz\u00f3w: Stowarzyszenie<br \/>Pro Carpathia, 2012<\/em><br \/><em>2) Kapusta J.: Apteczka domowa. Warszawa: Buchmann, 2012<br \/><\/em><em>3) Dziak M., Materkowska T. (red.): Medycyna naturalna. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1994<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Bor\u00f3wka brusznica <\/strong><\/span><em>(Vaccinium vitis-idaea L.)<br \/>Zdj\u0119cie po prawej stronie (poni\u017cej) obrazuje Bor\u00f3wk\u0119 brusznic\u0119 pochodz\u0105c\u0105 z zielnika br. Marcina M. Ceg\u0142y OH.<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4466\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Borowka_brusznica-1-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"449\" height=\"229\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Borowka_brusznica-1-scaled.jpg 2560w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Borowka_brusznica-1-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Borowka_brusznica-1-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Borowka_brusznica-1-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Borowka_brusznica-1-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Borowka_brusznica-1-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 449px) 100vw, 449px\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4473\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/borowka-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"159\" height=\"229\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/borowka-scaled.jpg 1773w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/borowka-208x300.jpg 208w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/borowka-709x1024.jpg 709w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/borowka-768x1109.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/borowka-1064x1536.jpg 1064w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/borowka-1418x2048.jpg 1418w\" sizes=\"(max-width: 159px) 100vw, 159px\" \/><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-4464 size-medium\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Borowka_brusznica-300x248.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"248\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Borowka_brusznica-300x248.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Borowka_brusznica.jpg 746w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><br \/>Bor\u00f3wka brusznica w stanie dzikim ro\u015bnie w strefie klimatu umiarkowanego Europy, Azji i Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. W Polsce spotykana jest na ca\u0142ym ni\u017cu i w g\u00f3rach. Ro\u015bnie w du\u017cych skupiskach, w borach sosnowych, na g\u00f3rskich murawach i pastwiskach, wrzosowiskach i po\u0142oninach.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<\/strong><br \/>Li\u015bcie bor\u00f3wki zawieraj\u0105 glikozydy fenolowe (m.in. arbutyn\u0119), garbniki, flawonoidy, kwasy organiczne, sole mineralne z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 manganu. W owocach znajduj\u0105 si\u0119 kwasy organiczne (jab\u0142kowy, benzoesowy), witaminy A i C, antocyjany, pektyny, garbniki i cukry. Brusznica zawiera wiele kwasu szczawiowego, trudnego do wydalenia z organizmu.<\/p>\n<p><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br \/>Do cel\u00f3w leczniczych pozyskuje si\u0119 li\u015bcie i owoce ze stanowisk naturalnych.<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142a zastosowanie?<\/strong><br \/>Bor\u00f3wka brusznica znana by\u0142a w staro\u017cytno\u015bci, pisze o niej np. Dioskorides. W Polsce w lecznictwie ludowym stosowano li\u015b\u0107 razem z kwiatostanem w dolegliwo\u015bciach reumatycznych. Owoce gotowane z cukrem podawano w zimnicy, chorobach \u017co\u0142\u0105dka, biegunce, a tak\u017ce przy braku apetytu. Natomiast<br \/>odwar z li\u015bci u\u017cywany by\u0142 w kamicy nerkowej jako \u015brodek moczop\u0119dny. Obecnie li\u015b\u0107 brusznicy stosuje si\u0119 jako lek moczop\u0119dny i odka\u017caj\u0105cy drogi moczowe w schorzeniach nerek i p\u0119cherza moczowego.<\/p>\n<p><span style=\"color: #b81f1f\"><strong><span style=\"text-decoration: underline\">Ciekawostka<\/span><br \/>Du\u017ce dawki wyci\u0105g\u00f3w z li\u015bci brusznicy stosowane przez d\u0142u\u017cszy czas mog\u0105 powodowa\u0107 objawy przewlek\u0142ego zatrucia hydrochinonem.<br \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br \/><em>1) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Ro\u015bliny dziko wyst\u0119puj\u0105ce i ich zastosowanie. Rzesz\u00f3w:<br \/>Stowarzyszenie \u201ePro Carpathia\u201d, 2012<\/em><br \/><em>2) \u0141uczaj \u0141.: Dzikie ro\u015bliny jadalne Polski. Przewodnik survivalowy. Chemigrafia, 2004<\/em><\/p>\n<hr \/>\n\n\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Bor\u00f3wka czarna <\/strong><\/span><em>(Vaccinium myrtillus L.)<br>Zdj\u0119cie po prawej stronie (poni\u017cej) obrazuje Bor\u00f3wk\u0119 czarn\u0105 pochodz\u0105c\u0105 z zielnika br. Marcina M. Ceg\u0142y OH.<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4504\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Borowka-czarna-etykieta-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"449\" height=\"229\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Borowka-czarna-etykieta-scaled.jpg 2560w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Borowka-czarna-etykieta-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Borowka-czarna-etykieta-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Borowka-czarna-etykieta-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Borowka-czarna-etykieta-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Borowka-czarna-etykieta-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 449px) 100vw, 449px\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4500\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Borowka-czarna-zielnik-237x300.jpg\" alt=\"\" width=\"181\" height=\"229\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Borowka-czarna-zielnik-237x300.jpg 237w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Borowka-czarna-zielnik-809x1024.jpg 809w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Borowka-czarna-zielnik-768x973.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Borowka-czarna-zielnik-1213x1536.jpg 1213w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Borowka-czarna-zielnik-1617x2048.jpg 1617w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Borowka-czarna-zielnik.jpg 1936w\" sizes=\"(max-width: 181px) 100vw, 181px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-4502 size-medium\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/borowka-czarna-zdjecie-283x300.jpg\" alt=\"\" width=\"283\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/borowka-czarna-zdjecie-283x300.jpg 283w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/borowka-czarna-zdjecie-967x1024.jpg 967w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/borowka-czarna-zdjecie-768x814.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/borowka-czarna-zdjecie.jpg 1093w\" sizes=\"(max-width: 283px) 100vw, 283px\" \/><strong>Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><br>Ro\u015blina wyst\u0119puje w ca\u0142ej Europie, p\u00f3\u0142nocnej Azji oraz zachodniej cz\u0119\u015bci Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. Preferuje gleby piaszczyste, ubogie i kwa\u015bne, ale do\u015b\u0107 wilgotne. Dobrze znosi p\u00f3\u0142cie\u0144. Najlepiej rozwija si\u0119 w borach sosnowych, sosnowo-\u015bwierkowych i mieszanych.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<\/strong><br>Owoce zawieraj\u0105 witaminy C, A, D, z grupy B i rutyn\u0119 (witamin\u0119 P), pektyny, garbniki, karotenoidy, flawonoidy, barwniki antocyjanowe, kwasy organiczne, sole mineralne \u017celaza, manganu, potasu, litu i molibdenu. Natomiast li\u015bcie zawieraj\u0105 chlorofil, karotenoidy, flawonoidy, triterpeny, garbniki, kwasy organiczne, arbutyn\u0119, inozyt (substancja reguluj\u0105ca poziom cukru we krwi), sole mineralne, zw\u0142aszcza manganu.<\/p>\n<p><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br>Surowcem lekarskim jest owoc i li\u015bcie. Li\u015bcie nale\u017cy zbiera\u0107 pod koniec owocowania bor\u00f3wki. Owoce nale\u017cy zbiera\u0107 r\u0119cznie, aby grzebieniem nie kaleczy\u0107 i niszczy\u0107 krzewinek (jest to regulowane przez ministerialne rozporz\u0105dzenie).<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142a zastosowanie?<\/strong><br>\u015awie\u017ce owoce dzia\u0142aj\u0105 rozwalniaj\u0105co na przew\u00f3d pokarmowy. Natomiast napary i wyci\u0105gi z suszonych owoc\u00f3w s\u0105 skutecznym \u015brodkiem przeciwbiegunkowym, przeciwbakteryjnym, stosowane r\u00f3wnie\u017c w zatruciach pokarmowych. Dzia\u0142aj\u0105 przeciwzapalnie, przeciwkrwotocznie oraz maj\u0105 wp\u0142yw na ostro\u015b\u0107 widzenia. Odtruwaj\u0105 organizm w metali ci\u0119\u017ckich np. z rt\u0119ci. Zapobiegaj\u0105 szybkiemu zm\u0119czeniu oczu, pieczeniu i uszkodzeniu siatk\u00f3wki przez promieniowanie UV. Badania in vitro oraz na zwierz\u0119tach wskazuj\u0105 na zapobieganie powstawaniu nowotwor\u00f3w oraz hamowanie ich rozwoju (zw\u0142aszcza w odniesieniu do raka jelita grubego). Li\u015bcie maj\u0105 \u0142agodne dzia\u0142anie zapieraj\u0105ce, przeciwbakteryjne, obni\u017caj\u0105 poziom cukru we krwi. Pomagaj\u0105 te\u017c w leczeniu nie\u017cyt\u00f3w g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych.<\/p>\n<p><span style=\"color: #b81f1f\"><strong><span style=\"text-decoration: underline\">Ciekawostka<\/span><br>Bor\u00f3wka czarna by\u0142a ju\u017c wzmiankowana przez autor\u00f3w staro\u017cytnych i \u015bredniowiecznych m.in. przez Dioskurydesa, Paracelsusa.<br><\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br><em>1) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Ro\u015bliny dziko wyst\u0119puj\u0105ce i ich zastosowanie. Rzesz\u00f3w:<br>Stowarzyszenie \u201ePro Carpathia\u201d, 2012<br>2) Szymborska D. (red.): Zio\u0142a i ro\u015bliny lecznicze. Olsztyn: Firma Ksi\u0119garska Olesiejuk, 2008<\/em><\/p>\n<hr>\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Brzoza brodawkowata <\/strong><\/span><em>(Batula pendula <\/em>Roth.<em>)<br>Zdj\u0119cie po prawej stronie (poni\u017cej) obrazuje Brzoz\u0119 brodawkowat\u0105 pochodz\u0105c\u0105 z zielnika br. Marcina M. Ceg\u0142y OH.<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4505 alignnone\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Brzoza-brodawkowata-etykieta-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"449\" height=\"229\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Brzoza-brodawkowata-etykieta-scaled.jpg 2560w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Brzoza-brodawkowata-etykieta-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Brzoza-brodawkowata-etykieta-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Brzoza-brodawkowata-etykieta-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Brzoza-brodawkowata-etykieta-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Brzoza-brodawkowata-etykieta-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 449px) 100vw, 449px\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4501\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Brzoza-brodawkowata-zielnik-202x300.jpg\" alt=\"\" width=\"154\" height=\"229\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Brzoza-brodawkowata-zielnik-202x300.jpg 202w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Brzoza-brodawkowata-zielnik-689x1024.jpg 689w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Brzoza-brodawkowata-zielnik-768x1141.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Brzoza-brodawkowata-zielnik-1034x1536.jpg 1034w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Brzoza-brodawkowata-zielnik-1378x2048.jpg 1378w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/Brzoza-brodawkowata-zielnik-scaled.jpg 1723w\" sizes=\"(max-width: 154px) 100vw, 154px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4503 size-medium alignleft\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/brzoza-brodawkowata-zdjecie-285x300.jpg\" alt=\"\" width=\"285\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/brzoza-brodawkowata-zdjecie-285x300.jpg 285w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/brzoza-brodawkowata-zdjecie-972x1024.jpg 972w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/brzoza-brodawkowata-zdjecie-768x809.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/08\/brzoza-brodawkowata-zdjecie.jpg 1365w\" sizes=\"(max-width: 285px) 100vw, 285px\" \/><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><br \/>Wyst\u0119puje w umiarkowanej strefie p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej. W Polsce jest pospolitym drzewem na ni\u017cu i w ni\u017cszych partiach g\u00f3rskich.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<\/strong><br \/>Flawonoidy, garbniki, saponiny, tr\u00f3jterpeny, olejek eteryczny, witaminy P i C, sole mineralne, betulina i kwasy organiczne. Kora zawiera du\u017co betuliny i \u017cywicy.<br \/><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br \/>Do cel\u00f3w leczniczych wykorzystuje si\u0119 zar\u00f3wno li\u015bcie, p\u0105czki jak i kor\u0119. Li\u015bcie zrywa si\u0119 w maju, gdy s\u0105 jeszcze m\u0142ode i lepkie. Kor\u0119 pozyskuje si\u0119 wiosn\u0105 lub jesieni\u0105 z m\u0142odych ga\u0142\u0119zi i pni. P\u0105czki natomiast pozyskuje si\u0119 tylko z ga\u0142\u0119zi \u015bci\u0119tych zim\u0105 lub wczesn\u0105 wiosn\u0105.<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142a zastosowanie?<\/strong><br \/>Ju\u017c w \u015bredniowieczu zacz\u0119to stosowa\u0107 j\u0105 w lecznictwie. \u015aw. Hildegarda (XII w.) wykorzystywa\u0142a kwiat brzozy do leczenia wrzod\u00f3w, Matthioli (XVI w.) sokiem z brzozy leczy\u0142 kamic\u0119 nerkow\u0105. W lecznictwie ludowym stosowany by\u0142 sok zar\u00f3wno z korzeni, pni jak i ga\u0142\u0105zek brzozy. Natomiast dzi\u0119gie\u0107 otrzymywany z drzewa brzozowego polecany by\u0142 w leczeniu \u015bwierzbu, grzybicy czy egzemy. Obecnie w lecznictwie li\u015bcie brzozy zalecane s\u0105 jako \u015brodek moczop\u0119dny i dezynfekuj\u0105cy drogi moczowe, przeciwreumatyczny i napotny.<\/p>\n<p><span style=\"color: #b81f1f\"><strong><span style=\"text-decoration: underline\">Ciekawostka<\/span><br \/>W kosmetyce z li\u015bci brzozy sporz\u0105dza si\u0119 \u015brodki do piel\u0119gnacji w\u0142os\u00f3w.<br \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br \/><em>1) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Ro\u015bliny dziko wyst\u0119puj\u0105ce i ich zastosowanie. Rzesz\u00f3w:<br \/>Stowarzyszenie \u201ePro Carpathia\u201d, 2012<br \/>2) Szymborska D. (red.): Zio\u0142a i ro\u015bliny lecznicze. Olsztyn: Firma Ksi\u0119garska Olesiejuk, 2008<br \/>3)<\/em> <em>\u0141uczaj \u0141.: Dzikie ro\u015bliny jadalne Polski. Przewodnik survivalowy. Chemigrafia, 2004<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Bylica pospolita <\/strong><\/span><em>(Artemisia vulgaris).<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4568\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/bylica_pospolita_etykieta-1024x522.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"229\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/bylica_pospolita_etykieta-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/bylica_pospolita_etykieta-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/bylica_pospolita_etykieta-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/bylica_pospolita_etykieta-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/bylica_pospolita_etykieta-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-4575\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/Bylica_2.jpg\" alt=\"\" width=\"280\" height=\"307\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/Bylica_2.jpg 556w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/Bylica_2-273x300.jpg 273w\" sizes=\"(max-width: 280px) 100vw, 280px\" \/><\/p>\n<p><strong>Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><br \/>Bylica pospolita wyst\u0119puje na ca\u0142ej p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej. W Europie wyst\u0119puje od Morza \u015ar\u00f3dziemnego po Laponi\u0119. W Polsce pospolity na terenie ca\u0142ego kraju. Jest cz\u0119stym chwastem p\u00f3l i ogrod\u00f3w. Spotka\u0107 j\u0105 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c na miedzach, przydro\u017cach, nieu\u017cytkach, w rowach, zaro\u015blach, a tak\u017ce w wilgotnych lasach li\u015bciastych.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<\/strong><br \/>Ziele zawiera olejek eteryczny (kamfen, cyneol, borneol i tujon) i substancje goryczowe. Korze\u0144 natomiast zawiera olejki eteryczne, garbniki, w\u0119glowodan inulin\u0119.<\/p>\n<p><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br \/>Surowcem lekarskim jest ziele (Herba Artemisiae) i korze\u0144 (Radix Artemisiae). Pozyskuje si\u0119 wierzchotki p\u0119d\u00f3w w pocz\u0105tkowym okresie kwitnienia. Korzenie wykopuje si\u0119 jesieni\u0105.<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142a zastosowanie?<\/strong><br \/>Bylica pospolita ma podobne dzia\u0142anie do bylicy pio\u0142un jednak dzia\u0142anie ma znacznie s\u0142absze. Ziele bylicy pospolitej u\u017cywane jest g\u0142\u00f3wnie w dolegliwo\u015bciach ze strony uk\u0142adu pokarmowego; przy wzd\u0119ciach, niedokwa\u015bno\u015bci, kolce jelitowej, nie\u017cytach i b\u00f3lach brzucha. Poprawia apetyt i u\u0142atwia przyswajanie pokarm\u00f3w. Gor\u0105ce napary s\u0142u\u017c\u0105 r\u00f3wnie\u017c do ok\u0142ad\u00f3w w b\u00f3lach reumatycznych. Dzia\u0142a leczniczo r\u00f3wnie\u017c przy schorzeniach w\u0105trobowych (w po\u0142\u0105czeniu z mi\u0119t\u0105 pieprzow\u0105, estragonem, mniszkiem lekarskim, ja\u0142owcem i owocem dzikiej r\u00f3\u017cy). W surowcach tych znajduj\u0105 si\u0119 tak\u017ce zwi\u0105zki o dzia\u0142aniu bakteriostatycznym i przeciwnowotworowym.<\/p>\n<p><span style=\"color: #b81f1f\"><strong><span style=\"text-decoration: underline\">Ciekawostka<\/span><br \/>W tradycyjnej medycynie chi\u0144skiej bylic\u0105 pospolit\u0105 zwalczano gor\u0105czk\u0119, a dym z palonych zi\u00f3\u0142 podobno leczy\u0142 astmatyk\u00f3w.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br \/><em>1) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Ro\u015bliny dziko wyst\u0119puj\u0105ce i ich zastosowanie. Rzesz\u00f3w: Stowarzyszenie \u201ePro Carpathia\u201d, 2012<br \/>2) Mazerant A.: Ma\u0142a ksi\u0119ga zi\u00f3\u0142. Warszawa: Inst. Wyd. Zw. Zawodowych, 1990<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Bylica pio\u0142un <\/strong><\/span><em>(Artemisia absinthium).<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4576\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/Bylia_piolun_etykieta-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"430\" height=\"219\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/Bylia_piolun_etykieta-scaled.jpg 2560w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/Bylia_piolun_etykieta-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/Bylia_piolun_etykieta-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/Bylia_piolun_etykieta-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/Bylia_piolun_etykieta-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/Bylia_piolun_etykieta-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 430px) 100vw, 430px\" \/><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-4567\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/Bylica_pospolita_zdjecie-300x269.jpg\" alt=\"\" width=\"283\" height=\"254\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/Bylica_pospolita_zdjecie-300x269.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/Bylica_pospolita_zdjecie-1024x920.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/Bylica_pospolita_zdjecie-768x690.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/09\/Bylica_pospolita_zdjecie.jpg 1406w\" sizes=\"(max-width: 283px) 100vw, 283px\" \/>Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><br \/>Pio\u0142un ro\u015bnie dziko w Europie, Azji, i p\u00f3\u0142nocnej Afryce, zawleczony r\u00f3wnie\u017c do Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. <br \/>W Polsce mo\u017cna go spotka\u0107 na stanowiskach suchych i s\u0142onecznych, zwietrza\u0142ych ska\u0142ach, nieu\u017cytkach, polanach le\u015bnych, przydro\u017cach, na rumowiskach.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<\/strong><br \/>Ziele zawiera zwi\u0105zki gorczyczne \u2013 absyntyn\u0119, anabsyntyn\u0119, artabsyn\u0119, garbniki, kwasy organiczne, olejek lotny, sole potasowe, miedziowe i \u017celazowe, witamin\u0119 C, karoten, \u017cywice, triterpeny i flawonoidy. W sk\u0142ad olejku eterycznego wchodz\u0105 tujon, azulen, pinen, felandren, tujol i kadinen.<\/p>\n<p><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br \/>Surowcem lekarskim s\u0105 li\u015bcie i ziele (Herba Absinthii), pozyskiwane g\u0142\u00f3wnie ze stanowiska naturalnego.<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142a zastosowanie?<\/strong><br \/>Pio\u0142un znany by\u0142 ju\u017c w staro\u017cytnym Egipcie i Palestynie. W \u015bredniowieczu dodawano go do atramentu aby chroni\u0107 ksi\u0119gi przed myszami i robactwem. Stosowana by\u0142a w postaci nalewki przy dolegliwo\u015bciach \u017co\u0142\u0105dka. W oficjalnym lecznictwie wielu kraj\u00f3w ziele pio\u0142unu stosowane jest jako lek pobudzaj\u0105cy trawienie i przeciwskurczowy w przewlek\u0142ych nie\u017cytach jelit. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce zawarty w zielu tujon nie jest oboj\u0119tny dla zdrowia \u2013 wi\u0119ksze dawki powoduj\u0105 podra\u017cnienia w\u0105troby, a przewlek\u0142e stosowanie prowadzi\u0107 mo\u017ce do zaburze\u0144 psychicznych i nerwowych. Zewn\u0119trznie odwar z ziela mo\u017cna tak\u017ce stosowa\u0107 przy zwalczaniu paso\u017cyt\u00f3w sk\u00f3ry (wszy, \u015bwierzbowce), gdy\u017c dzia\u0142a na nie toksycznie.<br \/>Stosowany w postaci naparu jako lewatywa zwalcza owsic\u0119 i glistnic\u0119. Napary z ziela dodawano do k\u0105pieli przy chorobach reumatycznych.<\/p>\n<p><span style=\"color: #b81f1f\"><strong><span style=\"text-decoration: underline\">Ciekawostka<\/span><br \/>Ro\u015blin\u0119 u\u017cywano do produkcji nalewki zwanej absyntem, bardzo popularnej w XIX w., pitej cz\u0119sto przez artyst\u00f3w (np. Van Gogha). Obecnie, ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 szkodliwo\u015b\u0107, zakazana.<br \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br \/><em>1) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Ro\u015bliny dziko wyst\u0119puj\u0105ce i ich zastosowanie. Rzesz\u00f3w: Stowarzyszenie \u201ePro Carpathia\u201d, 2012<br \/>2) \u0141uczaj \u0141.: Dzikie ro\u015bliny jadalne Polski. Przewodnik survivalowy. Chemigrafia, 2004<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Pokrzywa zwyczajna <\/strong><\/span><em>(Urtica dioica).<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4694\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/pokrzywa-zwyczajna-1024x522.jpg\" alt=\"\" width=\"430\" height=\"219\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/pokrzywa-zwyczajna-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/pokrzywa-zwyczajna-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/pokrzywa-zwyczajna-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/pokrzywa-zwyczajna-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/pokrzywa-zwyczajna-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 430px) 100vw, 430px\" \/><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong style=\"font-size: revert;color: initial\">Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4695 alignleft\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/pokrzywa_zwyczajna_zdjecie-300x267.jpg\" alt=\"\" width=\"283\" height=\"252\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/pokrzywa_zwyczajna_zdjecie-300x267.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/pokrzywa_zwyczajna_zdjecie-1024x911.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/pokrzywa_zwyczajna_zdjecie-768x683.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/pokrzywa_zwyczajna_zdjecie.jpg 1216w\" sizes=\"(max-width: 283px) 100vw, 283px\" \/><\/strong><br \/>Wyst\u0119puje w stanie dzikim w Europie, Azji, Afryce P\u00f3\u0142nocnej, Ameryce P\u00f3\u0142nocnej, a zawleczona zosta\u0142a tak\u017ce na inne obszary i kontynenty. Ro\u015bnie w wilgotnych lasach i zaro\u015blach oraz bardzo cz\u0119sto, jako gatunek synantropijny, na \u017cyznych siedliskach ruderalnych.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<\/strong><br \/>Witamina C, witaminy z grupy B oraz witamina K, glikozydy flawonoidowe, sk\u0142adniki mineralne \u2013 przede wszystkim krzem, \u017celazo, jod, fosfor, magnez, potas i wap\u0144,<br \/>fitosterole, flawonoidy, sole mineralne, olejki eteryczne i kwasy organiczne, do kt\u00f3rych zalicza si\u0119 mi\u0119dzy innymi kwas mas\u0142owy, mr\u00f3wkowy i kumarowy.<\/p>\n<p><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br \/>Do cel\u00f3w leczniczych wykorzystywane s\u0105 li\u015bcie, zbierane przed kwitnieniem (Urticae folium) oraz korzenie \u2013 wykopywane jesieni\u0105 lub wczesn\u0105 wiosn\u0105 (Urticae radix), jak r\u00f3wnie\u017c ca\u0142e ziele (Urticae herba). Surowcem, r\u00f3wnie cz\u0119sto stosowanym, jest sok uzyskiwany ze \u015bwie\u017cych p\u0119d\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142a zastosowanie?<\/strong><br \/>Wyci\u0105gi wodno-alkoholowe z korzenia, zawieraj\u0105ce sitosterole wykorzystywane s\u0105 w leczeniu \u0142agodnego przerostu prostaty, w pocz\u0105tkowym stadium choroby. Nie likwiduj\u0105 choroby, ale spowalniaj\u0105 jej rozw\u00f3j i w\u0142a\u015bnie hamowanie przerostu prostaty jest najcz\u0119stszym zastosowaniem leczniczym korzenia pokrzywy<br \/>w nowoczesnej medycynie. Pokrzywa jest tak\u017ce \u015brodkiem pomocniczym w leczeniu cukrzycy typu 2.<br \/>Li\u015bcie i ziele obni\u017caj\u0105 nieznacznie poziom cukru we krwi. Jest te\u017c stosowana w stanach zapalnych dr\u00f3g moczowych i sk\u00f3ry. Ponadto, wp\u0142ywa dodatnio na procesy przemiany materii. Wyci\u0105gi z organ\u00f3w<br \/>podziemnych pokrzywy hamuj\u0105 aromataz\u0119 i obni\u017caj\u0105 st\u0119\u017cenie SHBG, dzi\u0119ki czemu mog\u0105 by\u0107 stosowane przy nadmiarze aromatazy, kt\u00f3ry u m\u0119\u017cczyzn powoduje ginekomasti\u0119, a u kobiet hirsutyzm.<\/p>\n<p><span style=\"color: #b81f1f\"><strong><span style=\"text-decoration: underline\">Ciekawostka<\/span><br \/>W lecznictwie ludowym biczowanie pokrzywami praktykowano w stanach reumatycznych. Czyniono tak ju\u017c od staro\u017cytno\u015bci.<br \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br \/><em>1) Pieszak M., Miko\u0142ajczak P.: W\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica L.), Borgis &#8211; Post\u0119py Fitoterapii 4\/2010, s. 199-204<\/em><br \/><em>2) Lamer-Zarawska E., Kowal-Gierczak B., Niedworok J. (red.): Fitoterapia i leki ro\u015blinne. Warszawa:<\/em><br \/><em>Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007<\/em><br \/><em>3) Styczy\u0144ski M.: Zielnik podr\u00f3\u017cny. Ro\u015bliny w tradycji Karpat i Ba\u0142kan\u00f3w. Krosno: Wydawnictwo Ruthenus,<\/em><br \/><em>2012<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Jasnota bia\u0142a <\/strong><\/span><em>(Lamium album).<\/em><\/p>\n<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4693\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/jasnota-biala-1024x522.jpg\" alt=\"\" width=\"430\" height=\"219\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/jasnota-biala-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/jasnota-biala-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/jasnota-biala-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/jasnota-biala-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/jasnota-biala-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 430px) 100vw, 430px\" \/><br \/><\/em><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong style=\"font-size: revert;color: initial\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-4696 size-medium\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/jasnota_biala_zdjecie-300x267.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"267\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/jasnota_biala_zdjecie-300x267.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/jasnota_biala_zdjecie-1024x911.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/jasnota_biala_zdjecie-768x683.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/10\/jasnota_biala_zdjecie.jpg 1216w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><br \/>Wyst\u0119puje w ca\u0142ej Europie oraz na znacznych obszarach Azji o klimacie umiarkowanym, ale tak\u017ce cieplejszym (Indie, Nepal, Pakistan). W Polsce jest pospolita, zar\u00f3wno na ni\u017cu, jak i w ni\u017cszych partiach g\u00f3r i we florze Polski jest archeofitem. Ro\u015bnie na przydro\u017cach, rumowiskach, w zaro\u015blach, w rowach. Lubi gleby \u017cyzne, zasobne w pr\u00f3chnic\u0119.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<br \/><\/strong>Kwiaty zawieraj\u0105 flawonoidy, garbniki, \u015bluzy, saponiny, glikozydy, cholin\u0119, zwi\u0105zki irydowe, kwasy wielofenolowe oraz niewielkie ilo\u015bci olejk\u00f3w eterycznych.<\/p>\n<p><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br \/>Surowcem lekarskim s\u0105 kwiaty (Flos Lamii albi). Zbiera si\u0119 je r\u0119cznie przy s\u0142onecznej pogodzie i suszy w zacienionym miejscu. Zbiera si\u0119 tylko korony kwiatowe, delikatnie wyskubuj\u0105c je z kielich\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142a zastosowanie?<\/strong><br \/>Obecnie kwiaty jasnoty zaleca si\u0119 jako \u015brodek zmniejszaj\u0105cy nadmierne krwawienia miesi\u0119czne i zapaleniu narz\u0105d\u00f3w rodnych. Medycyna naturalna wykorzystuje jasnot\u0119 m.in. do likwidowania lub ograniczania up\u0142aw\u00f3w, wspomagania pracy nerek i p\u0119cherza, przeciwdzia\u0142ania wzd\u0119ciom, wspomagania uk\u0142adu pokarmowego w tym \u0142agodzenia biegunek. Ponadto, przez dzia\u0142anie moczop\u0119dne ma zastosowanie w oczyszczaniu organizmu. Wykorzystywana r\u00f3wnie\u017c w gojeniu si\u0119 ran, \u0142agodzeniu poparze\u0144, zasklepianiu uszkodzonej sk\u00f3ry czy walki z infekcjami sk\u00f3rnymi i tr\u0105dzikiem m\u0142odzie\u0144czym.<\/p>\n<p><span style=\"color: #b81f1f\"><strong><span style=\"text-decoration: underline\">Ciekawostka<\/span><br \/>Jasnot\u0119 bia\u0142\u0105 zna\u0142 ju\u017c Dioskorides (I w. p.n.e.), zaleca\u0142 j\u0105 przy uk\u0105szeniu dzikich zwierz\u0105t.<br \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br \/><em>1) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Ro\u015bliny dziko wyst\u0119puj\u0105ce i ich zastosowanie. Rzesz\u00f3w: Stowarzyszenie<br \/>Pro Carpathia, 2012<br \/>2) Dziak M., Materkowska T. (red.): Medycyna naturalna. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1994<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Lnica pospolita <\/strong><\/span><em>(Linaria vulgaris).<\/em><\/p>\n<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4821\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Lnica_pospolita-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"430\" height=\"219\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Lnica_pospolita-scaled.jpg 2560w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Lnica_pospolita-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Lnica_pospolita-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Lnica_pospolita-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Lnica_pospolita-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Lnica_pospolita-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 430px) 100vw, 430px\" \/><br \/><\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4819 size-medium alignleft\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Lnica_pospolita_foto-244x300.jpg\" alt=\"\" width=\"244\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Lnica_pospolita_foto-244x300.jpg 244w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Lnica_pospolita_foto-833x1024.jpg 833w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Lnica_pospolita_foto-768x944.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Lnica_pospolita_foto.jpg 888w\" sizes=\"(max-width: 244px) 100vw, 244px\" \/><\/p>\n<p><strong style=\"font-size: revert;color: initial\">Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><br \/>Lnica pospolita wyst\u0119puje na p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej \u2013 w Europie, Azji i Ameryce P\u00f3\u0142nocnej (tam jest gatunkiem zawleczonym). W Polsce jest pospolity na ca\u0142ym obszarze. Wyst\u0119puje na polach, przydro\u017cach, \u017cwirowiskach, \u0142\u0105kach, zr\u0119bach, murawach kserotermicznych, na pulchnych glebach.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<br \/><\/strong>Ro\u015blina zawiera alkaloid peganin\u0119, fitosterole, kwasy organiczne, flawonoidy, witamin\u0119 C, garbniki, sole mineralne.<\/p>\n<p><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br \/>Surowcem zielarskim jest ziele lnicy (Herba Linariae), kt\u00f3re pozyskuje si\u0119 w pe\u0142ni kwitnienia ro\u015bliny. \u015acina si\u0119 g\u00f3rne cz\u0119\u015bci p\u0119d\u00f3w do ok. 25 cm.<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142a zastosowanie?<\/strong><br \/>Ziele lnicy dzia\u0142a przede wszystkim w obszarze ruch\u00f3w perystaltycznych jelit. Pobudza ich perystaltyk\u0119, rozlu\u017ania mi\u0119\u015bnie g\u0142adkie dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych. Napary u\u017cywane by\u0142y do \u0142agodzenia dolegliwo\u015bci hemoroid\u00f3w. W tym celu wykonywano te\u017c ma\u015bci z ziela lnicy zmieszanego ze smalcem. Ma tak\u017ce dzia\u0142anie \u0142agodni przeczyszczaj\u0105ce. Poniewa\u017c jej dzia\u0142anie przeczyszczaj\u0105ce jest trzykrotnie s\u0142absze od<br \/>kruszyny, by\u0142a u\u017cywana w przewlek\u0142ych zaparciach u dzieci, os\u00f3b starszych. U\u017cywano jej tak\u017ce przy zaburzeniach trawienia, wzd\u0119ciach i atonii jelit.<\/p>\n<p><span style=\"color: #b81f1f\"><strong><span style=\"text-decoration: underline\">Ciekawostka<\/span><br \/>Ziele jest truj\u0105ce dla zwierz\u0105t, zw\u0142aszcza dla koni. Silny odwar z lnicy zabija muchy.<br \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br \/><em>1) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Ro\u015bliny dziko wyst\u0119puj\u0105ce i ich zastosowanie. Rzesz\u00f3w: Stowarzyszenie<br \/>Pro Carpathia, 2012<br \/>2) Dziak M., Materkowska T. (red.): Medycyna naturalna. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1994<br \/>3) https:\/\/atlasflory.type.pl\/linaria_vulgaris.html<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Krwawnik pospolity <\/strong><\/span><em>(Achillea millefolium).<\/em><\/p>\n<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4818\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Krwawnik_pospolity-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"430\" height=\"219\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Krwawnik_pospolity-scaled.jpg 2560w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Krwawnik_pospolity-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Krwawnik_pospolity-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Krwawnik_pospolity-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Krwawnik_pospolity-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Krwawnik_pospolity-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 430px) 100vw, 430px\" \/><br \/><\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-4820 alignleft\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Krwawnik_pospolity_zdjecia-244x300.jpg\" alt=\"\" width=\"244\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Krwawnik_pospolity_zdjecia-244x300.jpg 244w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Krwawnik_pospolity_zdjecia-833x1024.jpg 833w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Krwawnik_pospolity_zdjecia-768x944.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/11\/Krwawnik_pospolity_zdjecia.jpg 888w\" sizes=\"(max-width: 244px) 100vw, 244px\" \/><\/p>\n<p><strong style=\"font-size: revert;color: initial\">Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><br \/>Pospolity w Europie i Azji (na wsch\u00f3d si\u0119ga po Mongoli\u0119 i p\u00f3\u0142nocno zachodnie Indie) oraz w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej. W Polsce pospolity na ca\u0142ym obszarze. Wyst\u0119puje na \u0142\u0105kach, pastwiskach, przydro\u017cach, brzegach las\u00f3w, polach. Jest ro\u015blin\u0105 o szerokiej amplitudzie ekologicznej, dobrze ro\u015bnie na wszystkich glebach, preferuje jednak gleby \u017cyzne i \u015bredniowilgotne.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<br \/><\/strong>Ziele zawiera olejek eteryczny, goryczow\u0105 substancj\u0119 achillein\u0119, flawonoidy, cholin\u0119, garbniki, fumarokumaryn\u0119, sole mineralne (kobalt, molibden, mied\u017a, \u017celazo, siarka i du\u017co manganu), witaminy A, C i K, \u017cywice, \u015bluzy i fitoncydy. Kwiatostany natomiast olejek eteryczny, choliny oraz flawonoidy.<\/p>\n<p><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br \/>Surowcem lekarskim jest ziele krwawnika (Millefolii herba). Na potrzeby lecznicze zbiera si\u0119 ulistnione wierzchotki p\u0119d\u00f3w z kwiatostanami lub same kwiatostany \u2013 z ro\u015blin w pocz\u0105tkowym okresie kwitnienia.<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142 zastosowanie?<\/strong><br \/>Krwawnik by\u0142 jedn\u0105 z bardziej cenionych ro\u015blin w staro\u017cytno\u015bci. Wed\u0142ug starogreckich poda\u0144 Achilles (st\u0105d nazwa) leczy\u0142 tym zielem rannych wojownik\u00f3w spod Troi. Ziele ma dzia\u0142anie przeciwkrwotoczne, \u017co\u0142\u0105dkowe, rozkurczowe, przeciwzapalne. Stosuje si\u0119 przy drobnych krwawieniach p\u0142ucnych, skurczu mi\u0119\u015bni g\u0142adkich, przewod\u00f3w \u017c\u00f3\u0142ciowych, p\u0119cherza oraz jelit. Kwiaty dzia\u0142aj\u0105 przeciwzapalnie, bakteriostatycznie, przeciwskurczowo. Wyci\u0105g alkoholowy z kwiat\u00f3w ma zastosowanie w leczeniu zaburze\u0144 trawiennych, braku \u0142aknienia, wzd\u0119\u0107, zgagi, nudno\u015bci, odbijania, dolegliwo\u015bci w\u0105troby oraz bolesnych miesi\u0105czkowa\u0144.<\/p>\n<p><span style=\"color: #b81f1f\"><strong><span style=\"text-decoration: underline\">Ciekawostka<\/span><br \/>Sproszkowanych suchych li\u015bci krwawnika u\u017cywano kiedy\u015b zamiast tabaki dla pozbycia si\u0119 uporczywego b\u00f3lu g\u0142owy.<br \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br \/><em>1) Kapusta J.: Apteczka domowa. Warszawa: Buchmann, 2012<br \/>2) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Ro\u015bliny dziko wyst\u0119puj\u0105ce i ich zastosowanie. Rzesz\u00f3w: Stowarzyszenie<br \/>Pro Carpathia, 2012<br \/>3) Dziak M., Materkowska T. (red.): Medycyna naturalna. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1994<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Dziurawiec zwyczajny <\/strong><\/span><em>(Hypericum perforatum).<\/em><\/p>\n<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4906\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/Dziurawiec_zwyczajny-1024x522.jpg\" alt=\"\" width=\"430\" height=\"219\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/Dziurawiec_zwyczajny-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/Dziurawiec_zwyczajny-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/Dziurawiec_zwyczajny-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/Dziurawiec_zwyczajny-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/Dziurawiec_zwyczajny-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 430px) 100vw, 430px\" \/><\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-4908 alignleft\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/dziurawiec-244x300.jpg\" alt=\"\" width=\"244\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/dziurawiec-244x300.jpg 244w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/dziurawiec-833x1024.jpg 833w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/dziurawiec-768x944.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/dziurawiec.jpg 888w\" sizes=\"(max-width: 244px) 100vw, 244px\" \/><\/p>\n<p><strong style=\"font-size: revert;color: initial\">Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><br \/>Wyst\u0119puje naturalnie w Europie (w tym pospolicie w Polsce), zachodniej Azji, p\u00f3\u0142nocnej Afryce. Zawleczony zosta\u0142 do Ameryki P\u00f3\u0142nocnej i Po\u0142udniowej, po\u0142udniowej Afryki. W Polsce jest sk\u0142adnikiem muraw napiaskowych, muraw i zaro\u015bli kserotermicznych, zbiorowisk ruderalnych i nieu\u017cytkowanych \u0142\u0105k, miedz, brzeg\u00f3w las\u00f3w, row\u00f3w. Lubi gleby p\u00f3\u0142suche, stanowiska prze\u015bwietlone.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<br \/><\/strong>Olejek eteryczny \u2013 do 1%, do 12% garbnik\u00f3w, do 4% flawonoidy, czerwony barwnik hyperacyna, hiperforyn\u0119, witaminy C i K.<\/p>\n<p><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br \/>Surowcem zielarskim pochodz\u0105cym z dziurawca zwyczajnego s\u0105 zebrane i ususzone jego kwiatostany (Hyperici herba). Pozyskiwanie surowca ze stanowisk naturalnych nie pokrywa zapotrzebowania, dlatego dziurawiec zosta\u0142 wprowadzony do upraw.<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142 zastosowanie?<\/strong><br \/>W\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze dziurawca znane by\u0142y ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci. W medycynie ludowej Europy, Azji i Ameryki P\u0142d. Uwa\u017cany by\u0142 za lek uniwersalny prawie na wszystkie choroby, g\u0142\u00f3wnie jednak na schorzenia w\u0105troby i p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, zapalenia dr\u00f3g moczowych, choroby kobiece, choroby przemiany materii i dolegliwo\u015bci trawienne. We wsp\u00f3\u0142czesnej medycynie jest r\u00f3wnie\u017c szeroko stosowany jako \u015brodek<br \/>spazmolityczny, \u017c\u00f3\u0142cio- i moczop\u0119dnie, antyseptyczny, \u015bci\u0105gaj\u0105cy i uspokajaj\u0105cy. Wyci\u0105g z dziurawca jest r\u00f3wnie\u017c dobrym \u015brodkiem na niestrawno\u015bci. Przynosi ulg\u0119 w wyczerpaniu nerwowym i b\u00f3lach g\u0142owy.<br \/>Suchy wyci\u0105g z dziurawca uzyskany poprzez ekstrakcj\u0119 alkoholem mo\u017ce zmniejsza\u0107 objawy \u0142agodnej lub umiarkowanej depresji.<\/p>\n<p><span style=\"color: #b81f1f\"><strong><span style=\"text-decoration: underline\">Ciekawostka<\/span><br \/>Dziurawiec jest jednym z 20 zi\u00f3\u0142 odnalezionych w osadzie biskupi\u0144skiej pochodz\u0105cej sprzed 2500 lat.<br \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br \/><em>1) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Ro\u015bliny dziko wyst\u0119puj\u0105ce i ich zastosowanie. Rzesz\u00f3w: Stowarzyszenie<br \/>Pro Carpathia, 2012<br \/>2) Kapusta J.: Apteczka domowa. Warszawa: Buchmann, 2012<br \/>3) Koszewska I.: Dziurawiec zwyczajny w leczeniu depresji, \u201eFarmakoterapia w Psychiatrii i Neurologii\u201d, 1,<br \/>2003, s. 45-54<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Jarz\u0105b pospolity <\/strong><\/span><em>(Sorbus aucuparia).<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4907\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/Jarzab_pospolity-1024x522.jpg\" alt=\"\" width=\"430\" height=\"219\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/Jarzab_pospolity-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/Jarzab_pospolity-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/Jarzab_pospolity-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/Jarzab_pospolity-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/Jarzab_pospolity-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 430px) 100vw, 430px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-4905 alignleft\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/jarzab-244x300.jpg\" alt=\"\" width=\"244\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/jarzab-244x300.jpg 244w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/jarzab-833x1024.jpg 833w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/jarzab-768x944.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/12\/jarzab.jpg 888w\" sizes=\"(max-width: 244px) 100vw, 244px\" \/><\/p>\n<p><strong style=\"font-size: revert;color: initial\">Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><br \/>Wyst\u0119puje w Europie, po\u0142udniowo-zachodniej Azji, zachodniej Syberii. W Polsce pospolity na ca\u0142ym obszarze, na ni\u017cu i w g\u00f3rach. Ro\u015bnie w lasach, parkach miejskich, przy ogrodach, przydro\u017cach, przychaciach. Spotka\u0107 go mo\u017cna na glebach pr\u00f3chnicznych i ubogich, skalistych, zar\u00f3wno w miejscach wilgotnych jak i suchych.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<br \/><\/strong>Owoce maj\u0105 du\u017co witaminy C, E, P, K, B3, nieco witaminy A, cukier sorboz\u0119, garbniki i pektyny. W kwiatach wyst\u0119puj\u0105 karotenoidy, antocyjany i kwasy organiczne.<\/p>\n<p><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br \/>Do cel\u00f3w leczniczych zbiera si\u0119 owoce jarz\u0119biny, rzadziej kwiaty. Owoce zrywa si\u0119 gdy ju\u017c s\u0105 czerwone, ale przed przymrozkami, natomiast kwiaty na pocz\u0105tku kwitnienia.<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142 zastosowanie?<\/strong><br \/>W medycynie jarz\u0119bina stosowana by\u0142a ju\u017c od bardzo dawna. Ze wzgl\u0119du na obecne garbniki i pektyny korzystnie wp\u0142ywa na prac\u0119 uk\u0142adu pokarmowego. Jest stosowana przy nie\u017cytach jelit, przewlek\u0142ych biegunkach, r\u00f3\u017cnych schorzeniach w\u0105troby i p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Owoce zwi\u0119kszaj\u0105 wydalanie moczu, dzia\u0142aj\u0105 te\u017c przeciwzapalnie, zar\u00f3wno w obr\u0119bie dr\u00f3g moczowych, jak i b\u0142on \u015bluzowych przewodu<br \/>pokarmowego. Dzi\u0119ki za\u015b du\u017cej zawarto\u015bci witaminy C owoc\u00f3w jarz\u0119biny u\u017cywa si\u0119 te\u017c dla wyr\u00f3wnania<br \/>niedobor\u00f3w witaminowych i dla wzmocnienia, szczeg\u00f3lnie wiosn\u0105. Stosunkowo spore ilo\u015bci owoc\u00f3w<br \/>jarz\u0119biny zu\u017cywa przemys\u0142 alkoholowy do produkcji gatunkowych w\u00f3dek i likier\u00f3w.<\/p>\n<p><span style=\"color: #b81f1f\"><strong><span style=\"text-decoration: underline\">Ciekawostka<\/span><br \/>W czasach rzymskich \u0142owcy ptak\u00f3w wabili je u\u017cywaj\u0105c owoc\u00f3w jarz\u0119biny. St\u0105d drugi cz\u0142on nazwy \u0142aci\u0144skiej &#8211; pochodzi od aucupare \u2013 polowa\u0107 na ptaki.<br \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br \/><em>1) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Ro\u015bliny dziko wyst\u0119puj\u0105ce i ich zastosowanie. Rzesz\u00f3w: Stowarzyszenie<br \/>Pro Carpathia, 2012<br \/>2) Kapusta J.: Apteczka domowa. Warszawa: Buchmann, 2012<br \/>3) Dziak M., Materkowska T. (red.): Medycyna naturalna. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1994<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Mniszek pospolity <\/strong><\/span><em>(Taraxacum officinale)*.<\/em><\/p>\n<p><em>* Mniszek pospolity \u2013 nazwa ta definiuje tzw. gatunek zbiorowy obejmuj\u0105cy rozmaite drobne gatunki<\/em><br \/><em>mniszk\u00f3w. Ocenia si\u0119, \u017ce na terenie ca\u0142ego naszego kraju wyst\u0119puje w sumie co najmniej 200 drobnych<\/em><br \/><em>gatunk\u00f3w reprezentuj\u0105cych sekcj\u0119 Taraxacum.<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4960\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/mniszek-pospolity-etykieta-1024x522.jpg\" alt=\"\" width=\"430\" height=\"219\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/mniszek-pospolity-etykieta-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/mniszek-pospolity-etykieta-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/mniszek-pospolity-etykieta-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/mniszek-pospolity-etykieta-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/mniszek-pospolity-etykieta-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 430px) 100vw, 430px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4961 size-medium alignleft\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/mniszek_pospolity_fotka-244x300.jpg\" alt=\"\" width=\"244\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/mniszek_pospolity_fotka-244x300.jpg 244w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/mniszek_pospolity_fotka-833x1024.jpg 833w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/mniszek_pospolity_fotka-768x944.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/mniszek_pospolity_fotka.jpg 888w\" sizes=\"(max-width: 244px) 100vw, 244px\" \/><\/p>\n<p><strong style=\"font-size: revert;color: initial\">Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><br \/>Mniszek wyst\u0119puje w rejonach umiarkowanych ca\u0142ego \u015bwiata. W Polsce nale\u017cy do najpospolitszych chwast\u00f3w \u0142\u0105k, przydro\u017cy, zaro\u015bli, ogrod\u00f3w, trawnik\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<br \/><\/strong>W korzeniu znajduje si\u0119 inulina, gorycze, cholina, garbniki, kwasy organiczne, sole mineralne, zw\u0142aszcza potas. W kwiatach ponadto: karotenoidy, flawonoidy, olejek. \u015awie\u017ce li\u015bcie zawieraj\u0105 du\u017co witaminy C.<\/p>\n<p><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br \/>Surowcem lekarskim jest kwiat (Taraxaci Flos), ziele (Taraxaci Herba) oraz korze\u0144 (Taraxaci Radix). Ziele zbiera si\u0119 wczesn\u0105 wiosn\u0105, jeszcze przed pojawieniem si\u0119 p\u0105k\u00f3w kwiatowych. Kwiatostany zbiera si\u0119 bez szypu\u0142, podczas kwitnienia. Korze\u0144 mniszka z przeznaczeniem do cel\u00f3w leczniczych nale\u017cy zbiera\u0107 jesieni\u0105.<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142 zastosowanie?<\/strong><br \/>Zwi\u0105zki goryczowe nieznacznie zwi\u0119kszaj\u0105 wydzielanie soku \u017co\u0142\u0105dkowego, u\u0142atwiaj\u0105c trawienie. Wyci\u0105g lub sok z korzenia i wyci\u0105g z ziela pobudza czynno\u015bci w\u0105troby, zwi\u0119kszaj\u0105c ilo\u015b\u0107 wytwarzanej \u017c\u00f3\u0142ci, np. po wirusowym zapaleniu w\u0105troby, po zabiegach na drogach \u017c\u00f3\u0142ciowych i kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej. Surowiec wykazuje r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142anie saluretyczne, usuwaj\u0105c z organizmu nadmiar jon\u00f3w sodu i potasu. Ponadto, przypisuje si\u0119 mniszkowi dzia\u0142anie obni\u017caj\u0105ce poziom glukozy we krwi w pocz\u0105tkowym stadium cukrzycy. Stosowane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c przy awitaminozach. Badania in vitro pokazuj\u0105, \u017ce sk\u0142adniki mniszka pospolitego mog\u0105 mie\u0107 dzia\u0142anie przeciwnowotworowe.<\/p>\n<p><span style=\"color: #b81f1f\"><strong><span style=\"text-decoration: underline\">Ciekawostka<\/span><br \/>Zewn\u0119trznie \u015bwie\u017cy sok mleczny stosowany jest do usuwania r\u00f3\u017cnego rodzaju brodawek na sk\u00f3rze (dzia\u0142a podobnie jak sok glistnika jask\u00f3\u0142cze ziele).<br \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br \/><em>1) Kapusta J.: Apteczka domowa. Warszawa: Buchmann, 2012<br \/>2) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Ro\u015bliny dziko wyst\u0119puj\u0105ce i ich zastosowanie. Rzesz\u00f3w: Stowarzyszenie<br \/>Pro Carpathia, 2012<br \/>3) Lamer-Zarawska E., Kowal-Gierczak B., Niedworok J. (red.): Fitoterapia i leki ro\u015blinne. Warszawa:<br \/>Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Chmiel zwyczajny <\/strong><\/span><em>(Humulus lupulus).<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4969\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/chmiel_zwyczajny-1024x522.jpg\" alt=\"\" width=\"430\" height=\"219\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/chmiel_zwyczajny-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/chmiel_zwyczajny-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/chmiel_zwyczajny-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/chmiel_zwyczajny-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/chmiel_zwyczajny-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 430px) 100vw, 430px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4968 size-medium alignleft\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/chmiel_zwyczajny_zdjecie-244x300.jpg\" alt=\"\" width=\"244\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/chmiel_zwyczajny_zdjecie-244x300.jpg 244w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/chmiel_zwyczajny_zdjecie-833x1024.jpg 833w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/chmiel_zwyczajny_zdjecie-768x944.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/01\/chmiel_zwyczajny_zdjecie.jpg 888w\" sizes=\"(max-width: 244px) 100vw, 244px\" \/><\/p>\n<p><strong style=\"font-size: revert;color: initial\">Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><br \/>Chmiel wyst\u0119puje w strefie klimatu umiarkowanego i ciep\u0142ego w Europie i Azji. W Polsce gatunek pospolity do 700 m n.p.m. W stanie dzikim ro\u015bnie w wilgotnych zaro\u015blach i lasach, miejscach ruderalnych, przy zabudowaniach, \u015bmietniskach. Uprawia si\u0119 go te\u017c na du\u017c\u0105 skal\u0119 w celach browarniczych.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<br \/><\/strong>Owocostany zawieraj\u0105 olejek eteryczny (ok. 15%), zwi\u0105zki purynowe i aminowe, tr\u00f3jterpeny, ksantohumol. W olejkach eterycznych wykryto ponad 100 sk\u0142adnik\u00f3w. Zawiera aromatyczn\u0105 \u017cywic\u0119 \u2013 lupulin\u0119.<\/p>\n<p><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br \/>Surowcem zielarskim s\u0105 szyszki chmielu (Lupuli flos) \u2013 wysuszone, zwykle ca\u0142e, \u017ce\u0144skie kwiatostany, bez szypu\u0142ek, gdy s\u0105 zielonoseledynowe.<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142 zastosowanie?<\/strong><br \/>Obecnie szyszki chmielu i lupulin\u0119 stosuje si\u0119 jako \u015brodki uspokajaj\u0105ce w stanach wyczerpania nerwowego, bezsenno\u015bci i nadmiernej pobudliwo\u015bci p\u0142ciowej. Zawarty w chmielu ksantohumol wykazuje dzia\u0142anie przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwutleniaj\u0105ce i przeciwnowotworowe (g\u0142\u00f3wnie wobec raka p\u0142uca, jelita grubego, piersi, jajnika, prostaty i nowotwor\u00f3w m\u00f3zgu jak glejak wielopostaciowy i nerwiak zarodkowy). Izo-\u03b1-kwasy odpowiadaj\u0105 za charakterystyczn\u0105 goryczk\u0119 piwa i hamuj\u0105 rozw\u00f3j bakterii Gram-dodatnich oraz pierwotniak\u00f3w. Napar z chmielu ma zastosowanie w leczeniu gruczo\u0142u krokowego, usprawnia trawienie. Wyci\u0105gu z szyszek u\u017cywa si\u0119 na wrzody i trudno goj\u0105ce si\u0119 rany, ze wzgl\u0119du na silne w\u0142a\u015bciwo\u015bci bakteriob\u00f3jcze.<\/p>\n<p><span style=\"color: #b81f1f\"><strong><span style=\"text-decoration: underline\">Ciekawostka<\/span><br \/>Lupulin\u0119, jako \u015brodek uspokajaj\u0105cy pierwszy wprowadzi\u0142 do lecznictwa paryski aptekarz Planche w 1913 r.<br \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br \/><em>1) Kapusta J.: Apteczka domowa. Warszawa: Buchmann, 2012<br \/>2) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Ro\u015bliny dziko wyst\u0119puj\u0105ce i ich zastosowanie. Rzesz\u00f3w: Stowarzyszenie<br \/>Pro Carpathia, 2012<br \/>3) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Studium etnobotaniczme. Znaczenie ro\u015blin w kulturze, tradycji i \u017cyciu<br \/>cz\u0142owieka. Rzesz\u00f3w: Stowarzyszenie Pro Carpathia, 2012<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Rumianek pospolity <\/strong><\/span><em>(Matricaria chamomilla).<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-5058\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Rumianek_pospolity-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"430\" height=\"219\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Rumianek_pospolity-scaled.jpg 2560w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Rumianek_pospolity-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Rumianek_pospolity-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Rumianek_pospolity-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Rumianek_pospolity-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Rumianek_pospolity-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 430px) 100vw, 430px\" \/><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong style=\"font-size: revert;color: initial\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-5059 alignleft\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Rumianek_pospolity_zdjecie-244x300.jpg\" alt=\"\" width=\"244\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Rumianek_pospolity_zdjecie-244x300.jpg 244w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Rumianek_pospolity_zdjecie-833x1024.jpg 833w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Rumianek_pospolity_zdjecie-768x944.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Rumianek_pospolity_zdjecie.jpg 888w\" sizes=\"(max-width: 244px) 100vw, 244px\" \/>Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><br \/>W stanie dzikim rozpowszechniony jest w Europie, Azji, Ameryce P\u00f3\u0142nocnej i Australii. W polskiej florze jest archeofitem. Jest pospolity na terenie ca\u0142ego kraju, jako chwast polny \u2013 zw\u0142aszcza zb\u00f3\u017c. Ro\u015bnie tak\u017ce na przydro\u017cach, przychaciach, \u015bmietniskach, torowiskach, nieu\u017cytkach. Wyst\u0119puje nie tylko dziko ale jest te\u017c uprawiany. Lubi stanowiska s\u0142oneczne.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<br \/><\/strong>Olejek eteryczny (do 1%), kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wnym sk\u0142adnikiem s\u0105 chamazulen, bisabolol i spiroeter, ponadto flawonoidy, pochodne kumaryny, cholina, \u015bluzy, karotenoidy, witamina C i sole mineralne.<\/p>\n<p><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br \/>Do cel\u00f3w leczniczych pozyskuje si\u0119 koszyczki kwiatowe rumianku (Matricariae flos) od czerwca do wrze\u015bnia. Najlepsze s\u0105 kwiaty w fazie p\u00f3\u0142rozwini\u0119tej, gdy bia\u0142e kwiaty j\u0119zyczkowe s\u0105 u\u0142o\u017cone poziomo i nie odchylaj\u0105 si\u0119 jeszcze ku do\u0142owi.<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142 zastosowanie?<\/strong><br \/>Rumianek jest jedn\u0105 z najstarszych ro\u015blin leczniczych. Obecnie stosowany jest w lecznictwie jako \u015brodek rozkurczowy i przeciwzapalny w chorobach przewodu pokarmowego, m.in. w chorobie wrzodowej \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy, chorobach nerek i zaburzeniach wydzielania \u017c\u00f3\u0142ci. Za w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwzapalne odpowiada olejek eteryczny zawarty w kwiatostanach rumianku, a \u015bci\u015blej jego dwa g\u0142\u00f3wne sk\u0142adniki \u2013 bisabolol i spiroeter, w mniejszym stopniu chamazulen, kt\u00f3remu przypisu si\u0119 dzia\u0142anie przeciwalergiczne.<br \/>Za dzia\u0142anie przeciwskurczowe odpowiadaj\u0105 flawonoidy oraz kumaryny, dzi\u0119ki czemu napar z rumianku zapobiega wzd\u0119ciom, dzia\u0142a wiatrop\u0119dnie i przywraca prawid\u0142ow\u0105 perystaltyk\u0119 jelit. Herbatki z rumianku polecane s\u0105 przy b\u00f3lach brzucha u niemowl\u0105t. Napar z rumianku stosuje si\u0119 jako \u015brodek \u0142agodz\u0105cy stany zapalne powiek i spoj\u00f3wek. Codzienne picie herbaty z rumianku przed snem u\u0142atwia zasypianie i dzia\u0142a<br \/>uspokajaj\u0105co.<\/p>\n<p><span style=\"color: #b81f1f\"><strong><span style=\"text-decoration: underline\">Ciekawostka<\/span><br \/>Dzia\u0142anie przeciwzapalne rumianku by\u0142o znane ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci, kiedy to stosowano olej rumiankowy do naciera\u0144 w przypadku nerwob\u00f3li i b\u00f3l\u00f3w kostnych.<br \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br \/>1) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Ro\u015bliny dziko wyst\u0119puj\u0105ce i ich zastosowanie. Rzesz\u00f3w: Stowarzyszenie<br \/>Pro Carpathia, 2012<br \/>2) Kapusta J.: Apteczka domowa. Warszawa: Buchmann, 2012<\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #bf0000\"><strong>Chrzan pospolity <\/strong><\/span><em>( <span class=\"fontstyle0\">Armoracia rusticana<\/span>).<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-5056\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Chrzan_pospolity-1024x522.jpg\" alt=\"\" width=\"430\" height=\"219\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Chrzan_pospolity-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Chrzan_pospolity-300x153.jpg 300w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Chrzan_pospolity-768x392.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Chrzan_pospolity-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Chrzan_pospolity-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 430px) 100vw, 430px\" \/><\/p>\n<p><strong style=\"font-size: revert;color: initial\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-5057 alignleft\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Chrzan_pospolity_zdjecie-244x300.jpg\" alt=\"\" width=\"244\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Chrzan_pospolity_zdjecie-244x300.jpg 244w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Chrzan_pospolity_zdjecie-833x1024.jpg 833w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Chrzan_pospolity_zdjecie-768x944.jpg 768w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/02\/Chrzan_pospolity_zdjecie.jpg 888w\" sizes=\"(max-width: 244px) 100vw, 244px\" \/>Gdzie wyst\u0119puje?<\/strong><br \/>Wyst\u0119puje w Europie, umiarkowanej cz\u0119\u015bci Azji, na Nowej Zelandii oraz w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej. Ro\u015blina uprawna i cz\u0119sto dziczej\u0105ca. W Polsce wyst\u0119puje pospolicie na ca\u0142ym obszarze, na przydro\u017cach, w rowach, ogrodach, wilgotnych zaro\u015blach, a tak\u017ce na polach gdzie jest trudnym do zwalczenia chwastem.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad chemiczny i zwi\u0105zki leczniczo czynne<br \/><\/strong>Glikozyd gorczyczny (sinigryna), glukozynolany, prowitamina A, witaminy z grupy B, witamina C, Witamina E, sole mineralne (wap\u0144, potas, fosfor, siarka, magnez, \u017celazo), olejek eteryczny, cukry, enzymy.<\/p>\n<p><strong>Surowiec lekarski<\/strong><br \/>Surowcem lekarskim jest korze\u0144 (Radix Armoraciae). Korzenie wykopuje si\u0119 bardzo wczesn\u0105 wiosn\u0105 lub jesieni\u0105.<\/p>\n<p><strong>W jakich jednostkach chorobowych ma\/mia\u0142 zastosowanie?<\/strong><br \/>Tarty chrzan ma du\u017ce znaczenie dietetyczne \u2013 u\u0142atwia trawienie bia\u0142ek zwierz\u0119cych, pobudza wydzielanie sok\u00f3w trawiennych, u\u0142atwia przyswajanie pokarm\u00f3w, usprawnia ca\u0142\u0105 przemian\u0119 materii. Poniewa\u017c dzia\u0142a zab\u00f3jczo na niekt\u00f3re bakterie, skutecznie odka\u017ca g\u00f3rne drogi oddechowe. W\u0142a\u015bciwo\u015bci chrzanu przynosz\u0105 ulg\u0119 w reumatyzmie, b\u00f3lach korzonkowych i r\u00f3\u017cnego rodzaju nerwob\u00f3lach. Jest r\u00f3wnie\u017c \u017ar\u00f3d\u0142em witamin, przede wszystkim kwasu askorbinowego, skutecznie likwiduj\u0105c m.in. krwawienia z dzi\u0105se\u0142. Chrzan posiada r\u00f3wnie\u017c antynowotworowe dzia\u0142anie, obecne w chrzanie glukozynolany zmniejszaj\u0105 ryzyko wyst\u0105pienia i rozwoju choroby nowotworowej, takiej jak rak p\u0119cherza, p\u0142uc, prze\u0142yku oraz \u017co\u0142\u0105dka.<\/p>\n<p><span style=\"color: #b81f1f\"><strong><span style=\"text-decoration: underline\">Ciekawostka<\/span><br \/>Poza lecznictwem u\u017cywany szeroko jako przyprawa, naturalny konserwant oraz w kosmetyce (przeciw piegom, plamom, w\u0105grom).<br \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><br \/>1) Tr\u0105ba Cz., Wola\u0144ski P., Rogut K.: Ro\u015bliny dziko wyst\u0119puj\u0105ce i ich zastosowanie. Rzesz\u00f3w: Stowarzyszenie<br \/>Pro Carpathia, 2012<br \/>2) Kapusta J.: Apteczka domowa. Warszawa: Buchmann, 2012<br \/>3) Wielgosz T.: Wielka ksi\u0119ga zi\u00f3\u0142 polskich. Pozna\u0144: Publicat S.A., 2008<\/p>\n<hr \/>\n<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niniejszy zielnik apteczny jest zbiorem najistotniejszych informacji zebranych o zio\u0142ach umieszczonych w zielniku autorstwa brata Marcina M. Ceg\u0142y OH zielarza i fitoterapeuty z wieloletnim do\u015bwiadczeniem pracy w aptece ziololeczniczej. Przedstawiamy zio\u0142a lecznicze, kt\u00f3re od wiek\u00f3w wspieraj\u0105 nasze zdrowie i samopoczucie. W naszym zielniku aptecznym\u00a0prezentujemy bogat\u0105 kolekcj\u0119 zi\u00f3\u0142, ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci oraz praktyczne zastosowania. Od aromatycznej lawendy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":50,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4356"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/50"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4356"}],"version-history":[{"count":72,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4356\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5065,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4356\/revisions\/5065"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-lodz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4356"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}