{"id":22,"date":"2016-01-16T18:04:44","date_gmt":"2016-01-16T17:04:44","guid":{"rendered":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-cieszyn\/?page_id=22"},"modified":"2016-07-19T19:14:30","modified_gmt":"2016-07-19T17:14:30","slug":"historia-klasztoru","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-cieszyn\/historia-klasztoru\/","title":{"rendered":"Historia Klasztoru"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\">Fundatorem konwentu w Cieszynie by\u0142 Adam Borek, marsza\u0142ek ziemski Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego, w\u0142a\u015bciciel W\u0119dryni i Grodziszcza. Z\u0142o\u017cony ci\u0119\u017ck\u0105 chorob\u0105 rozpocz\u0105\u0142 starania, by sprowadzi\u0107 bonifratr\u00f3w do W\u0119dryni. Prawdopodobnie ju\u017c jesieni\u0105 1693 r. przyby\u0142 pierwszy brat, by opiekowa\u0107 si\u0119 chorym Adamem Borkiem. Marsza\u0142ek 17.03.1694 r. napisa\u0142 testament (zdj\u0119cie obok) , przekazuj\u0105c bonifratrom swoje posiad\u0142o\u015bci i 30 marca tego\u017c roku zmar\u0142. Ostatni\u0105 wol\u0105 donatora by\u0142o za\u0142o\u017cenie szpitala<br \/>\ni klasztoru braci mi\u0142osierdzia w pobli\u017cu Cieszyna. Pierwszy prze\u0142o\u017cony wsp\u00f3lnoty \u2013 br. Klemens Mentzel \u2013 zakupi\u0142 plac poza murami miasta w pobli\u017cu ko\u015bcio\u0142a pw. \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy i rozpocz\u0105\u0142 wznoszenie nowych budynk\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bracia przeszli z W\u0119dryni w uroczystej procesji dnia 30.11.1700 r. do Cieszyna, do nowo wybudowanych pomieszcze\u0144, gdzie wkr\u00f3tce zorganizowano aptek\u0119 i ma\u0142y pok\u00f3j dla chorych. Na czele procesji niesiono czcigodne relikwie fundator\u00f3w, kt\u00f3re z\u0142o\u017cono<br \/>\nw krypcie pod ko\u015bcio\u0142em. Po likwidacji krypty po 1799 r. pochowano ich szcz\u0105tki, a czaszki przeniesiono do szklanych skrzynek obok o\u0142tarza.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">W 1701 r. bracia sprzedali W\u0119dryni\u0119 i Grodziszcze, rozbudowuj\u0105c swoj\u0105 plac\u00f3wk\u0119 i przyjmuj\u0105c coraz wi\u0119cej pacjent\u00f3w.<br \/>\nW 1717 r. dzi\u0119ki nowym ofiarodawcom powi\u0119kszono szpital z 7 do 20 \u0142\u00f3\u017cek z ca\u0142kowitym wyposa\u017ceniem. Do 1825 r. by\u0142y 22 miejsca. Po remoncie budynku 10.12.1882 r. otworzono szpital na 35 \u0142\u00f3\u017cek. Subwencj\u0119 na ten cel otrzymano od arcyksi\u0119cia Albrechta, od kasy miejskiej oraz \u015bl\u0105skiego sejmu krajowego. Sprzedano te\u017c du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 terenu na rzecz kolei i pieni\u0105dze przekazano na rozw\u00f3j szpitala.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Budow\u0119 \u015bwi\u0105tyni pw. Wniebowzi\u0119cia NMP rozpocz\u0119to w 1698 roku. W dniu 7.08.1714 r. dziekan cieszy\u0144ski ks. Jan Gallus Twaruszka po\u015bwi\u0119ci\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 klasztorny Bonifratr\u00f3w, a 29.07.1719 r. sufragan wroc\u0142awski biskup Eliasz Daniel de Sommerfeld konsekrowa\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 i o\u0142tarze. P\u00f3\u017aniej dokonano ich przebudowy. W 1739 r. ustawiono nowy boczny o\u0142tarz ku czci \u015bw. Jana Bo\u017cego, a w 1743 r. uko\u0144czono budow\u0119 nowego o\u0142tarza g\u0142\u00f3wnego z rze\u017abami \u015bw. Jadwigi i \u015bw. El\u017cbiety, a w \u015brodku z obrazem Wniebowzi\u0119cia Matki Bo\u017cej namalowanym przez opawskiego malarza Bayera.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ju\u017c od pocz\u0105tku dzia\u0142alno\u015bci szpitalnej bracia prowadzili apteki. Plac\u00f3wki te by\u0142y poddawane jurysdykcji w\u0142adz miejskich. Radamiejska mog\u0142a nie tylko decydowa\u0107 o powstawaniu nowych aptek, ale r\u00f3wnie\u017c je likwidowa\u0107. W wielu wi\u0119kszych miastach wydawano na ten u\u017cytek w\u0142asne akty prawne. W Ksi\u0119stwie Cieszy\u0144skim pierwsze przepisy dotycz\u0105ce wykonywania zawodu lekarskiego og\u0142osi\u0142a cesarzowa Maria Teresa w 1770 roku. Obejmowa\u0142y one medyk\u00f3w i chirurg\u00f3w oraz aptekarzy i akuszerki. Wcze\u015bniejszy cesarski dekret Marii Teresy z 26.09.1750 r. zabrania\u0142 wprawdzie aptekom klasztornym na \u015al\u0105sku sprzeda\u017cy lek\u00f3w, ale zakon bonifratr\u00f3w stanowi\u0142 wyj\u0105tek. Apteka braci rozwija\u0142a si\u0119 i prowadzi\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 a\u017c do II wojny \u015bwiatowej.<br \/>\nW zapisach z lat 1853 i 1860 spotyka si\u0119 nazw\u0119 apteki \u201ePod Jednoro\u017ccem\u201d, a w 1875 r. i p\u00f3\u017aniej \u201ePod Jab\u0142kiem Granatu\u201d.<br \/>\nCelem poprawienia warunk\u00f3w leczenia zacz\u0119to my\u015ble\u0107 o wybudowania nowego skrzyd\u0142a budynku. Dzi\u0119ki hojnym ofiarom dobroczy\u0144c\u00f3w oraz zbi\u00f3rce przeprowadzonej w konwentach prowincji austriacko-czeskiej przyst\u0105piono do realizacji plan\u00f3w. Dnia 3.12.1898 r. uroczy\u015bcie po\u015bwiecono now\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 szpitala, kt\u00f3ra wraz z wcze\u015bniejszymi salami mog\u0142a pomie\u015bci\u0107 60 \u0142\u00f3\u017cek.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Od pocz\u0105tku za\u0142o\u017cenia konwent w Cieszynie nale\u017ca\u0142 do wielkiej prowincji niemieckiej z siedzib\u0105 w Wiedniu, kt\u00f3ra w ci\u0105gu lat dzieli\u0142a si\u0119 na mniejsze prowincje. Bracia zmieniali wi\u0119c przynale\u017cno\u015b\u0107 z prowincji niemieckiej do w\u0119giersko-austriackiej (1781), p\u00f3\u017aniej austriackiej (1856), austriacko-czeskiej (1859), czecho-s\u0142owackiej (1919), prusko-\u015bl\u0105skiej (1921) i polskiej (1922). Po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci i reaktywowaniu w 1922 r. prowincji polskiej przeorem zosta\u0142 br. Micha\u0142 Buhl, kt\u00f3ry przej\u0105\u0142 klasztor od prowadz\u0105cych go dotychczas braci Czech\u00f3w. Zaraz te\u017c przyst\u0105pi\u0142 do koniecznego remontu i modernizacji zabytkowego gmachu, uzupe\u0142nienia wyposa\u017cenia szpitala oraz zagospodarowania zaniedbanego i zdewastowanego w czasie dzia\u0142a\u0144 wojennych klasztornego maj\u0105tku. Zaj\u0105\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c uporz\u0105dkowaniem bogatego archiwum i biblioteki.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Rozw\u00f3j plac\u00f3wki przerwa\u0142 wybuch II wojny \u015bwiatowej. Zaraz po zaj\u0119ciu Cieszyna przez w\u0142adze niemieckie 17.11.1939 r. konwent wysiedlono, a chorych przewieziono do szpitala si\u00f3str boromeuszek w Cieszynie i do szpitala \u015bl\u0105skiego. Wyposa\u017cenie zakonnej plac\u00f3wki, wraz z aptek\u0105, przekazano do szpitali polowych. Po okresie wojennym przyst\u0105piono do odbudowy zniszczonego klasztoru i szpitala oraz renowacji ko\u015bcio\u0142a. W 1946 r. przeprowadzono gruntowny remont i odnowiono pierwsze pi\u0119tro szpitala (oddzia\u0142 dla wenerycznie chorych), a tak\u017ce dokonano remontu apteki i klasztoru. Urz\u0105dzono ogr\u00f3d<br \/>\ni gospodarstwo oraz zakupiono inwentarz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">W czerwcu 1947 r. poliklinika w Katowicach przenios\u0142a swoich chorych i szpital w Cieszynie prawie opustosza\u0142. W grudniu tego samego roku Wydzia\u0142 Zdrowia w Katowicach zaproponowa\u0142 bonifratrom otwarcie oddzia\u0142u gru\u017aliczego w miejsce skasowanego oddzia\u0142u wenerycznego (niebawem Wydzia\u0142 Zdrowia przys\u0142a\u0142 na leczenie do Cieszyna 22 repatriant\u00f3w z ameryka\u0144skiej strefy okupacyjnej Niemiec). W listopadzie 1948 r. w porozumieniu z w\u0142adzami opieki spo\u0142ecznej otwarto odzia\u0142 dla os\u00f3b upo\u015bledzonych umys\u0142owo. W 1951 r. zwi\u0119kszono liczb\u0119 \u0142\u00f3\u017cek z 40 do 60. Trudne lata 50. i majowa ustawa o konfiskacie d\u00f3br ko\u015bcielnych pozbawi\u0142a klasztor gospodarstwa i inwentarza (1951). Szpital jako zak\u0142ad dla nieuleczalnie chorych zosta\u0142 przej\u0119ty przez Zrzeszenie Kato\u00aclik\u00f3w \u201eCaritas\u201d (1952), zabrano aptek\u0119 i podporz\u0105dkowano przedsi\u0119biorstwu Cefarm.<br \/>\nW 1990 r., po zmianach ustrojowych, obiekt w ca\u0142o\u015bci powr\u00f3ci\u0142 do zakonu. Dnia 19.07.1990 r. bracia podpisali z Ministerstwem Pracy i Poli\u00actyki Spo\u0142ecznej now\u0105 umow\u0119 na prowadzenie domu opieki, a wypowiedzieli porozumienie z Zrzeszeniem \u201eCaritas\u201d. Odzyskano aptek\u0119, kt\u00f3ra po remoncie w 1991 r. wznowi\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 pod nazw\u0105 \u201eU Mi\u0142osiernych\u201d, tak bowiem w Ksi\u0119stwie Cieszy\u0144skim nazywani byli bonifratrzy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Przy konwencie w Cieszynie funkcjonuj\u0105 obecnie apteka oraz Dom Pomocy Spo\u0142ecznej dla 116 chorych psychicznie m\u0119\u017cczyzn. Celem stworzenia optymalnych warunk\u00f3w bytowych dla mieszka\u0144c\u00f3w plac\u00f3wki modernizuje si\u0119 pomieszczenia, a w planach jest rozbudowa sal s\u0142u\u017c\u0105cych terapii i rehabilitacji.<br \/>\nW konwencie mieszcz\u0105 si\u0119 cenne archiwum i biblioteka. Bonifratrzy od za\u0142o\u017cenia klasztoru tworzyli w\u0142asny ksi\u0119gozbi\u00f3r, gromadz\u0105c ksi\u0105\u017cki z dziedziny medycyny, teologii i historii Ko\u015bcio\u0142a. Dzi\u015b biblioteka liczy ponad 3 tys. wolumin\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich jest 194 starodruk\u00f3w oraz 1700 ksi\u0105\u017cek wydanych do po\u0142. XX wieku.<br \/>\nDnia 5.05.2011 r. do Cieszyna zosta\u0142a przeniesiona siedziba nowicjatu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Galeria:<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-cieszyn\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2016\/01\/Testament-Adama-Borka-1694.jpg\" rel=\"attachment wp-att-63\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-63\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-cieszyn\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2016\/01\/Testament-Adama-Borka-1694.jpg\" alt=\"Testament Adama Borka 1694\" width=\"220\" height=\"175\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-cieszyn\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2016\/01\/Testament-Adama-Borka-1694.jpg 753w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-cieszyn\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2016\/01\/Testament-Adama-Borka-1694-300x239.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 220px) 100vw, 220px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-cieszyn\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2016\/01\/Cieszyn-Wirydarz.jpg\" rel=\"attachment wp-att-66\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-66\" src=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-cieszyn\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2016\/01\/Cieszyn-Wirydarz.jpg\" alt=\"Cieszyn Wirydarz\" width=\"114\" height=\"170\" srcset=\"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-cieszyn\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2016\/01\/Cieszyn-Wirydarz.jpg 350w, https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-cieszyn\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2016\/01\/Cieszyn-Wirydarz-200x300.jpg 200w\" sizes=\"(max-width: 114px) 100vw, 114px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fundatorem konwentu w Cieszynie by\u0142 Adam Borek, marsza\u0142ek ziemski Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego, w\u0142a\u015bciciel W\u0119dryni i Grodziszcza. Z\u0142o\u017cony ci\u0119\u017ck\u0105 chorob\u0105 rozpocz\u0105\u0142 starania, by sprowadzi\u0107 bonifratr\u00f3w do W\u0119dryni. Prawdopodobnie ju\u017c jesieni\u0105 1693 r. przyby\u0142 pierwszy brat, by opiekowa\u0107 si\u0119 chorym Adamem Borkiem. Marsza\u0142ek 17.03.1694 r. napisa\u0142 testament (zdj\u0119cie obok) , przekazuj\u0105c bonifratrom swoje posiad\u0142o\u015bci i 30 marca tego\u017c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bonifratrzy.pl\/klasztor-cieszyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}